Te veel alcohol drinken: waaraan merk je het?

Misschien vraag je je af of de klachten die je merkt met alcohol te maken hebben. Eén signaal geeft daar zelden een volledig antwoord op. De combinatie van wat er in je lichaam, je hoofd en je dagelijks leven verandert, vertelt meestal meer.

In dit artikel

• Wat merk je als eerste als je te veel drinkt?
• Welke klachten geeft te veel drinken op korte termijn?
• Wanneer is het te veel volgens de cijfers?
• Welke klachten horen bij langer te veel drinken?
• Waarom komen de zichtbare symptomen als laatste?
• Wat zegt een symptoom wel en niet?
• Wat kun je met wat je merkt?
• Wanneer heb je een arts nodig?
• Veelgestelde vragen

Wat merk je als eerste als je te veel drinkt?

Vaak vallen eerst kleine veranderingen op. Je slaapt onrustiger, bent de volgende ochtend minder helder of hebt langer nodig om van een avond drinken te herstellen. Soms reageert je lichaam anders op een hoeveelheid die vroeger weinig leek te doen.

Ook je gedachten kunnen veranderen. Je bent vaker bezig met wanneer je kunt drinken, hoeveel je nog in huis hebt of hoe je ervoor zorgt dat het morgen niet in de weg zit. Dat betekent niet automatisch dat je verslaafd bent, maar het is wel informatie om serieus te nemen.

Wat er met je nachtrust gebeurt terwijl je het gevoel hebt dat je juist beter slaapt, staat in alcohol en slapen.

Welke klachten geeft te veel drinken op korte termijn?

Alcohol prikkelt het slijmvlies van de maag. Daardoor kun je misselijk worden, buikpijn krijgen of overgeven, vooral wanneer je in korte tijd veel drinkt.

Daarnaast kan het geheugen wegvallen. Bij een black-out ontbreken herinneringen aan een deel van de periode waarin je dronk. Soms blijft zo’n periode helemaal weg; bij een gedeeltelijke black-out of gray-out komen met aanwijzingen nog fragmenten terug.

Bij een alcoholvergiftiging raakt het zenuwstelsel ernstig verdoofd. Iemand kan bewusteloos raken, afwijkend of langzaam ademen en in coma raken. Dat is levensgevaarlijk. Hoeveel alcohol zo'n vergiftiging veroorzaakt verschilt per persoon en hangt onder meer af van lichaamsbouw, drinksnelheid, gewenning, medicijn- of middelengebruik en wat iemand heeft gegeten.

Wanneer is het te veel volgens de cijfers?

Voor onderzoek worden vaste definities van overmatig en zwaar drinken gebruikt. Die beschrijven hoeveel en hoe vaak iemand drinkt. Ze zijn geen grens waaronder drinken zonder risico is en vormen op zichzelf geen diagnose van afhankelijkheid.

De Gezondheidsraad adviseert om geen alcohol te drinken, of in ieder geval niet meer dan één glas per dag. Er is geen hoeveelheid waarvan vaststaat dat die zonder gezondheidsrisico is; ook kleine hoeveelheden kunnen het risico op bepaalde ziekten verhogen.

De cijfers in de tabel zijn definities die in onderzoek worden gebruikt. Ze helpen om een drinkpatroon te beschrijven, maar bepalen niet in hun eentje of iemand afhankelijk is. Welke elf criteria hulpverleners daarvoor gebruiken staat in wanneer ben je alcoholist.

Online traject · elf lessen

Van verslaving naar vrij leven

In dit online traject onderzoek je wat alcohol je lijkt te geven en wat het hele patroon je kost. Zo werk je toe van ‘ik mag niet meer’ naar ‘ik wil niet meer’, in je eigen tempo.

€197 Bekijk het traject →

Welke klachten horen bij langer te veel drinken?

Langdurig veel drinken verhoogt volgens Alcoholinfo het risico op schade aan onder meer de lever, alvleesklier, maag, darmen, hersenen, hart en bloedvaten. Zulke schade kan zich ontwikkelen zonder dat je in het begin duidelijke klachten hebt.

Alcohol kan ook invloed hebben op je huid, slaap en stemming. Sommige huidaandoeningen kunnen verergeren en na het drinken kun je je onrustiger of somberder voelen. Geen van die klachten bewijst op zichzelf dat alcohol de oorzaak is; een arts kan helpen wanneer klachten aanhouden.

Er is ook een verhoogde kans op verschillende soorten kanker, waaronder slokdarm, mond, keel, strottenhoofd, lever, darm en borstkanker.

Waarom komen de zichtbare symptomen als laatste?

Bij dit onderwerp wordt vaak gezocht naar een rood of opgezet gezicht, zichtbare adertjes of kringen onder de ogen. Zulke veranderingen kunnen samenhangen met alcohol, maar kunnen ook andere oorzaken hebben.

Bovendien zijn ze niet bij iedereen zichtbaar. Iemand kan langdurig te veel drinken zonder dat een ander dat aan het uiterlijk merkt. Daarom zegt het ontbreken van uiterlijke kenmerken niets over de mogelijke gezondheidsrisico's.

Kijk liever breder: hoe slaap je, hoe voel je je overdag, hoeveel ruimte neemt alcohol in je gedachten in en wat gebeurt er met je afspraken, relaties of werk? Die veranderingen kunnen eerder opvallen dan iets in de spiegel.

Wat zegt een symptoom wel en niet?

Een klacht kan een aanwijzing zijn, maar vertelt niet vanzelf hoeveel iemand drinkt of of er sprake is van afhankelijkheid. Slecht slapen, buikklachten en somberheid kunnen ook andere oorzaken hebben.

Het helpt om klachten als informatie te bekijken, niet als een oordeel over jezelf. Noteer bijvoorbeeld wanneer ze ontstaan en hoeveel je daarvoor hebt gedronken. Zo wordt beter zichtbaar of er een patroon is.

Blijven de klachten bestaan, worden ze erger of maak je je zorgen, bespreek ze dan met je huisarts. Die kan samen met jou kijken naar alcohol én naar andere mogelijke oorzaken.

Wat kun je met wat je merkt?

Kijk op een rustig moment naar de optelsom. Niet alleen naar het aantal glazen, maar ook naar je slaap, je stemming, het herstel erna en de ruimte die alcohol in je gedachten inneemt.

Vraag jezelf ook af wat je van het drinken verwacht. Geeft het werkelijk de rust, gezelligheid of verdoving waarop je hoopt als je de hele avond, de nacht en de volgende ochtend meetelt? Die vraag hoeft je niet te veroordelen. Ze helpt je om eerlijker te zien wat alcohol in jouw leven doet.

Waarom het kan helpen om naast discipline ook naar het verlangen te kijken, lees je in waarom wilskracht meestal niet genoeg is. Wat er verandert wanneer het drinken stopt, staat in de voordelen van stoppen met alcohol.

Wanneer heb je een arts nodig?

Drink je dagelijks of veel, heb je eerder zware klachten gehad bij het stoppen, of gebruik je ook slaap- of kalmeringsmiddelen, GHB of andere middelen? Overleg dan met je huisarts voordat je stopt of sterk mindert. Bij langdurig of zwaar gebruik van alcohol kan plotseling stoppen een ernstig onthoudingssyndroom veroorzaken. Langdurig gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen vraagt vaak om geleidelijke afbouw in overleg met een arts. Ontwenning van GHB kan ernstig en soms levensbedreigend zijn. Ontgifting van opioïden hoort doorgaans begeleid te worden.

Bel 112 bij bewusteloosheid of een afwijkende ademhaling, bij een toeval of insult, bij verwardheid of hallucinaties, bij hoge koorts, of bij een snelle of onregelmatige hartslag. Laat iemand die niet aanspreekbaar is nooit alleen zijn roes uitslapen.

Ga ook naar je huisarts bij aanhoudende buikpijn, geel worden van huid of ogen, bloed bij het overgeven of zwarte ontlasting. Betrouwbare uitleg staat bij Alcoholinfo, bij Thuisarts en bij Jellinek. Dit traject vervangt geen medische afbouw, acute psychiatrische zorg, crisisinterventie of traumabehandeling.

Veelgestelde vragen

Wat zijn de symptomen van te veel alcohol drinken?

Op korte termijn onder meer misselijkheid en overgeven, slechter slapen, een onrustige ochtend en soms geheugenverlies rond de avond zelf. Bij langer te veel drinken komen daar klachten bij aan lever, maag, hart en bloedvaten, en veranderingen aan de huid. Uiterlijke kenmerken kunnen ontbreken en zeggen op zichzelf weinig over schade of afhankelijkheid.

Hoeveel is te veel alcohol per week?

Overmatig drinken betekent meer dan 21 glazen per week voor mannen en meer dan 14 voor vrouwen. Zwaar drinken betekent minstens één keer per week 6 glazen of meer op één dag voor mannen en 4 of meer voor vrouwen. Dit zijn definities voor drinkpatronen. Het advies van de Gezondheidsraad is: geen alcohol, of in ieder geval niet meer dan één glas per dag.

Kun je te veel drinken zonder dat iemand het ziet?

Ja. Aan iemands uiterlijk kun je niet betrouwbaar aflezen hoeveel diegene drinkt of of er schade ontstaat. Veranderingen in slaap, stemming en dagelijks functioneren kunnen aanwijzingen geven, maar ook zonder klachten kan alcohol risico’s hebben.

Wat is een black-out door alcohol?

Bij een black-out ontbreken herinneringen aan een periode tijdens het drinken, doordat nieuwe herinneringen niet goed worden opgeslagen. Bij een gedeeltelijke black-out of gray-out kunnen met aanwijzingen nog fragmenten terugkomen. Iemand kan ondertussen nog praten en handelen.

Gaan de klachten weg als je stopt met drinken?

Veel klachten worden minder, en niet allemaal in hetzelfde tempo. Slaap en stemming hebben vaak weken nodig, en wat er aan organen is beschadigd herstelt soms wel en soms niet volledig. Je huisarts kan zeggen wat in jouw situatie te verwachten is.

Betekent te veel drinken dat je verslaafd bent?

Niet automatisch. De grenzen voor overmatig en zwaar drinken gaan over gezondheidsrisico en niet over afhankelijkheid. Of er meer aan de hand is, hangt af van hoe vrij je nog over het drinken kunt beslissen.