Alcohol test: drink ik te veel? Tien vragen om eerlijk naar jezelf te kijken

Misschien wil je weten of je drinkgedrag reden geeft tot zorg. Een test kan helpen om daar concreter naar te kijken. Hieronder vind je de vragen in toegankelijke bewoordingen, met de bijbehorende punten. Gebruik voor een beoordeling met een hulpverlener ook de oorspronkelijke vragenlijst van Trimbos, die onderaan is gelinkt.

In dit artikel

• Hoe weet je of je te veel drinkt?
• Welke vragen stelt de alcohol test?
• Wat betekent je score?
• Wat zegt de uitkomst niet?
• Wat als je hoger scoort dan je dacht?
• Ben je alcoholist bij een hoge score?
• Waarom doe je eigenlijk een alcohol test?
• Wanneer heb je een arts nodig?
• Veelgestelde vragen

Hoe weet je of je te veel drinkt?

Hoeveel je drinkt is één deel van de vraag. Het Nederlandse gezondheidsadvies is om geen alcohol te drinken, of anders maximaal één standaardglas per dag. Begrippen als ‘overmatig drinken’ worden daarnaast gebruikt om groepen in onderzoek te beschrijven. Zo’n grens is geen grens waaronder drinken veilig is.

Een test kijkt ook naar wat er rond het drinken gebeurt. Kun je stoppen wanneer je dat van plan was? Blijven afspraken liggen? Heeft iemand zich zorgen gemaakt? Zulke ervaringen kunnen reden zijn om hulp te zoeken, ook als je hoeveelheid lager is dan je bij een alcoholprobleem verwacht.

Welke vragen stelt de alcohol test?

De AUDIT heeft tien vragen. Ze gaan over gebruik, mogelijke afhankelijkheidskenmerken en gevolgen. Beantwoord ze voor het afgelopen jaar; bij vraag 9 en 10 telt ook mee of iets eerder gebeurde. Reken in standaardglazen: een groot glas wijn of sterk speciaalbier kan meer dan één standaardglas bevatten. Gebruik bij twijfel de calculator van Alcoholinfo om je hoeveelheid beter in te schatten.

1. Hoe vaak drink je alcohol?
   nooit (0), maandelijks of minder (1), twee tot vier keer per maand (2), twee tot drie keer per week (3), vier keer per week of vaker (4)
2. Hoeveel glazen drink je op een gewone dag waarop je drinkt?
   één of twee (0), drie of vier (1), vijf of zes (2), zeven tot negen (3), tien of meer (4)
3. Hoe vaak drink je zes glazen of meer bij één gelegenheid?
   nooit (0), minder dan maandelijks (1), maandelijks (2), wekelijks (3), dagelijks of bijna dagelijks (4)
4. Hoe vaak merkte je het afgelopen jaar dat je niet kon ophouden toen je eenmaal begonnen was?
   zelfde schaal als vraag 3
5. Hoe vaak lukte het het afgelopen jaar door het drinken niet om te doen wat er van je verwacht werd?
   zelfde schaal als vraag 3
6. Hoe vaak had je het afgelopen jaar 's ochtends een glas nodig om op gang te komen na een avond veel drinken?
   zelfde schaal als vraag 3
7. Hoe vaak voelde je je het afgelopen jaar schuldig of had je spijt na het drinken?
   zelfde schaal als vraag 3
8. Hoe vaak wist je het afgelopen jaar niet meer wat er de avond ervoor was gebeurd, omdat je gedronken had?
   zelfde schaal als vraag 3
9. Ben jij of is iemand anders ooit gewond geraakt doordat jij gedronken had?
   nee (0), ja, maar niet in het afgelopen jaar (2), ja, in het afgelopen jaar (4)
10. Heeft iemand in je omgeving, of een arts, zich ooit zorgen gemaakt over je drinken of voorgesteld om te minderen?
    nee (0), ja, maar niet in het afgelopen jaar (2), ja, in het afgelopen jaar (4)

Tel de punten van alle tien antwoorden op. De totaalscore ligt tussen 0 en 40. Je kunt de uitkomst voor jezelf noteren en meenemen naar een gesprek met je huisarts. Vul in wat het beste past bij wat er gebeurde, niet wat je hoopt dat de uitslag zal zijn.

Wat betekent je score?

De tabel geeft de gebruikelijke zones voor vervolgactie weer, zoals opgenomen in het Trimbos-document. De grenzen bepalen welke beoordeling of ondersteuning passend kan zijn. Het zijn geen vier diagnoses en geen persoonlijke veiligheidsgrenzen.

Er is ook een korte versie: de AUDIT-C, met alleen de eerste drie vragen. Die heeft een andere maximale score en eigen afkapwaarden. Gebruik voor die versie dus niet de tabel hierboven. Welke grens wordt gebruikt, hangt ook af van de doelgroep en de zorgcontext.

Wat zegt de uitkomst niet?

De test is een screeningsinstrument. Hij helpt signalen op te merken die verder onderzocht moeten worden. Een huisarts of andere bevoegde behandelaar kijkt daarnaast naar klachten, gezondheid, omstandigheden en je gebruik over langere tijd.

Zo nauwkeurig mogelijk antwoorden helpt meer dan automatisch het hoogste antwoord kiezen. Twijfel je, probeer dan concrete weken en gebeurtenissen terug te halen. Noteer eventueel waar je onzeker over bent. Ook het formaat en alcoholpercentage van je drankjes maken verschil bij het tellen.

Een lage score hoeft je zorgen niet weg te nemen. Misschien kost het nadenken over alcohol je veel tijd, of herken je een probleem dat in de totaalscore weinig opvalt. Je kunt daarover praten zonder eerst een bepaalde score te hoeven halen.

Wat als je hoger scoort dan je dacht?

Een onverwacht hoge score kan schrikken zijn. Kijk welke antwoorden eraan bijdragen: gaat het vooral om de hoeveelheid, om controle verliezen of om gevolgen? Dat geeft aanknopingspunten voor een gesprek. Je hoeft op basis van de uitslag niet meteen zelf te bepalen welke behandeling nodig is.

Maak een afspraak met je huisarts en neem de antwoorden mee. Die vallen onder het medisch beroepsgeheim. Drink je langdurig veel of krijg je klachten als je niet drinkt, bespreek dan eerst hoe je veilig kunt veranderen. Plotseling stoppen kan bij lichamelijke afhankelijkheid gevaarlijk zijn.

Online traject · elf lessen

Van verslaving naar vrij leven

Wil je stoppen met drinken en onderzoeken waarom alcohol aantrekkelijk blijft? Het online traject helpt je daarmee aan de slag te gaan. Bij een hoge screeningsscore of risico op ontwenning hoort ook een medische beoordeling.

€197 Bekijk het traject →

Ben je alcoholist bij een hoge score?

Een hoge score bepaalt niet dat je ‘alcoholist’ bent. Zorgverleners beoordelen of er sprake is van een stoornis in alcoholgebruik en hoe ernstig die is. Het Trimbos-document noemt vanaf 15 punten een grote kans op zo’n stoornis en vanaf 20 punten gespecialiseerde zorg als vervolgstap. Dat zijn aanwijzingen voor verder onderzoek, geen diagnose op afstand.

Misschien blijf je twijfelen over het woord dat bij je past. Dat gesprek mag je voeren, maar je kunt ondertussen ook kijken naar wat je wilt veranderen. Meer over de betekenis en beperkingen van het etiket lees je in wanneer ben je alcoholist.

Waarom doe je eigenlijk een alcohol test?

Er kunnen allerlei redenen zijn om een alcoholtest te doen: nieuwsgierigheid, een advies van je huisarts, een opmerking thuis of een avond die anders liep dan je wilde. Alleen het zoeken naar een test zegt dus niet dat je een probleem hebt. Jouw aanleiding kan wel belangrijk zijn om te bespreken.

Misschien hoop je vooral op geruststelling. Dan helpt het om naast het getal te kijken naar de vraag die je naar deze pagina bracht. Is die met de uitslag beantwoord? Of blijft er iets waar je over wilt praten, zoals steeds meer drinken dan je van plan was?

Binnen Verslaving Doorzien onderzoeken we wat alcohol je belooft en wat je er werkelijk voor terugkrijgt. Dat kan helpen bij je redenen om te stoppen. Het staat naast de medische beoordeling die een test soms nodig maakt; inzicht vervangt die beoordeling niet.

Wanneer heb je een arts nodig?

Vraag vooraf advies aan je huisarts als je langdurig veel drinkt, eerder ernstige ontwenning had of klachten krijgt zonder alcohol. Meld ook andere middelen en medicijnen. Abrupt stoppen met GHB of slaap- en kalmeringsmiddelen kan eveneens gevaarlijk zijn. Bij opioïden is begeleiding belangrijk.

Trillen of onrust die afnemen na drinken kunnen wijzen op lichamelijke afhankelijkheid. Laat dat beoordelen voordat je zelf abrupt stopt. Krijg je na stoppen klachten, bel dan de huisarts of huisartsen-spoedpost. Bij een insult, bewusteloosheid of ernstige verwardheid, zeker met hallucinaties, bel je 112.

De oorspronkelijke vragen en score-uitleg staan in het document van het Trimbos-instituut. Meer over kenmerken van verslavingsproblemen en mogelijkheden voor hulp lees je bij Jellinek en Thuisarts.

Veelgestelde vragen

Welke alcohol test is betrouwbaar?

De AUDIT is een veelgebruikt screeningsinstrument van de Wereldgezondheidsorganisatie. De tien vragen gaan over gebruik, afhankelijkheidskenmerken en gevolgen. Gebruik de oorspronkelijke vragenlijst voor formele afname; ook die test geeft geen diagnose op zichzelf.

Wat is een normale score op de alcohol test?

Er is geen score die voor iedereen ‘normaal’ of veilig betekent. Bij 0 tot en met 7 is de screeningsscore lager; vanaf 8 is een gesprek over risico’s aangewezen. Hogere scores vragen om meer beoordeling en ondersteuning, vanaf 20 om gespecialiseerde beoordeling. Bespreek zorgen ook bij een lage score.

Is een alcoholist test hetzelfde als een diagnose?

Nee. Een test helpt om signalen te herkennen. Voor een diagnose is beoordeling door een bevoegde behandelaar nodig, met aandacht voor meer dan alleen de score.

Hoeveel alcohol is te veel?

Het gezondheidsadvies is om niet te drinken, of anders maximaal één standaardglas per dag. Dat maakt alcohol niet risicovrij. Ook de gevolgen, je gezondheid en de situatie waarin je drinkt tellen mee. Een groot glas kan meerdere standaardglazen bevatten.

Wat doe je met een hoge score?

Bespreek de score en je antwoorden met je huisarts. Die kan verder beoordelen welke hulp past. Bij langdurig zwaar drinken of ontwenningsklachten stop je niet abrupt zonder medische begeleiding.