Hulp bij verslaving: welke hulp past bij jou?
Polle van den DopJe wilt iets veranderen aan je drinken of gebruik, maar misschien weet je niet bij wie je terechtkunt. Een afspraak maken roept ook vragen op: wat moet je vertellen, wat gebeurt er daarna en zit je meteen ergens aan vast? Hieronder lees je wat de verschillende vormen van hulp inhouden, zodat je gerichter een eerste stap kunt kiezen.
In dit artikel
- Welke hulp bij verslaving is er?
- Welke hulp past bij jou?
- Wat doet de huisarts?
- Wat biedt de verslavingszorg?
- Wat heb je aan een zelfhulpgroep?
- Wat doet een verslavingscoach?
- Wat biedt een online traject?
- Waar kun je anoniem terecht?
- Wanneer heb je meteen hulp nodig?
- Veelgestelde vragen
Welke hulp bij verslaving is er?
Er zijn verschillende manieren om hulp te krijgen. Hieronder bespreken we zes mogelijkheden. Je hoeft niet vooraf je hele route te bepalen: een eerste gesprek kan juist helpen om duidelijk te krijgen wat je nodig hebt.
De huisarts kijkt met je mee en kan beoordelen welke zorg nodig is. De verslavingszorg biedt behandeling, bijvoorbeeld met gesprekken, medicijnen of een opname. Bij zelfhulpgroepen, zoals AA en NA, ontmoet je lotgenoten. Een verslavingscoach biedt persoonlijke begeleiding, meestal buiten de reguliere zorg. Een online traject kun je thuis volgen. En bij een infolijn kun je anoniem vragen stellen, ook als je nog twijfelt over hulp.
Welke hulp past bij jou?
In deze tabel zie je welke vorm van hulp een passend begin kan zijn. De mogelijkheden sluiten elkaar niet uit. Hoeveel begeleiding je nodig hebt, is minstens zo belangrijk als hoe je die het liefst krijgt.
| Jouw situatie | Welke hulp vaak past |
|---|---|
| Je drinkt of gebruikt dagelijks veel en weet niet of stoppen veilig is | De huisarts, om te beoordelen hoe je veilig kunt stoppen en welke begeleiding nodig is |
| Je hebt ook psychische klachten, zoals somberheid of angst | De huisarts, die kan helpen om zorg voor beide problemen te regelen |
| Je wilt vooral praten met mensen die hetzelfde meemaken | Een zelfhulpgroep zoals AA of NA |
| Je wilt persoonlijke begeleiding, maar liever buiten de zorg | Een verslavingscoach; bespreek ook of medische of psychische zorg nodig is |
| Je wilt zelfstandig thuis werken en hebt geen directe medische hulp nodig | Een online traject, als de vorm en begeleiding passen bij je situatie |
| Je wilt eerst anoniem een vraag stellen | Een infolijn, zoals de Drugs Infolijn |
| Je maakt je zorgen om iemand anders | Hulp voor naasten, zoals Al-Anon of de verslavingszorg |
Je kunt verschillende vormen combineren. Misschien begin je bij de huisarts om veilig te stoppen en kies je daarnaast voor een groep of een online traject. Vertel een behandelaar welke andere hulp je volgt, zodat de begeleiding op elkaar kan aansluiten.
Wat doet de huisarts?
Bij de huisarts bespreek je wat je gebruikt, hoeveel en hoe vaak, en waar je last van hebt. De huisarts beoordeelt onder meer of je ontwenningsklachten kunt krijgen en welke begeleiding bij het stoppen nodig is. Soms kan die begeleiding vanuit de huisartsenpraktijk, soms is verwijzing naar de verslavingszorg nodig. Ook gesprekken met de praktijkondersteuner GGZ zijn een mogelijkheid. Voor huisartsenzorg betaal je geen eigen risico; voor bijvoorbeeld voorgeschreven medicijnen of onderzoek kan dat anders zijn.
Misschien zie je op tegen dat gesprek omdat je je schaamt of bang bent voor een oordeel. Je hoeft niet met een diagnose of een uitgewerkt verhaal te komen. Je kunt gewoon vertellen dat je je zorgen maakt over je drinken of gebruik. De huisarts heeft een beroepsgeheim.
Wat biedt de verslavingszorg?
In de verslavingszorg krijg je behandeling die aansluit op je gebruik en je gezondheid. Dat kan bestaan uit individuele gesprekken, groepsbehandeling en soms medicijnen. Een opname is een mogelijkheid als intensievere zorg nodig is, maar niet iedereen wordt opgenomen. Voor behandeling heb je meestal een verwijzing nodig. Vergoeding uit de basisverzekering is aan voorwaarden gebonden en het eigen risico is doorgaans van toepassing. Vraag vooraf wat jouw verzekeraar bij de gekozen aanbieder vergoedt.
Een behandelaar kan met je werken aan het stoppen, aan situaties waarin je opnieuw wilt gebruiken en aan psychische klachten die ermee samenhangen. Als het nodig is, wordt ook medische zorg geregeld. Je kunt wel met een wachttijd te maken krijgen. Meer over de route lees je in ons artikel over de verslavingszorg. Wanneer een opname in beeld komt, bespreken we in het artikel over de verslavingskliniek.
Wat heb je aan een zelfhulpgroep?
Bij AA, Anonieme Alcoholisten, en NA, Narcotics Anonymous, ontmoet je mensen die willen stoppen of al gestopt zijn. Je kunt naar hun ervaringen luisteren en je eigen verhaal delen, zonder verplicht te zijn om iets te vertellen. Er is geen verplichte contributie; groepen kunnen een vrijwillige bijdrage vragen. Kijk bij de gekozen bijeenkomst of je vooraf contact moet opnemen.
Herkenning kan veel betekenen als je je gebruik lang voor jezelf hebt gehouden. Je hoort hoe anderen ermee omgaan en kunt contact houden met mensen die begrijpen waar je tegenaan loopt. AA en NA hebben een eigen herstelprogramma met twaalf stappen. Of die benadering bij je past, kun je verkennen door een bijeenkomst te bezoeken.
Wat doet een verslavingscoach?
Met een verslavingscoach werk je in persoonlijke gesprekken aan het stoppen met je verslaving. De aanpak, opleiding, kosten en beschikbaarheid verschillen per coach, dus vraag daar vooraf naar. Meestal heb je geen verwijzing nodig en betaal je de begeleiding zelf. Coaching is op zichzelf geen medische behandeling. Bij lichamelijke risico’s of psychische klachten is het belangrijk ook passende zorg te regelen. Meer over deze vorm van begeleiding lees je in wat doet een verslavingscoach.
Wat biedt een online traject?
Van verslaving naar vrij leven is een online traject waarmee je werkt aan stoppen met je verslaving. Het bestaat uit elf lessen die je kunt beluisteren en lezen, met bij elke les een kleine opdracht. Je volgt ze thuis op een moment dat jou uitkomt. Je hebt geen verwijzing nodig en kunt na aankoop meteen beginnen.
In de lessen onderzoek je waarom gebruik aantrekkelijk blijft, terwijl je ook ziet wat het je kost. Wat verwacht je ervan, en komt dat overeen met wat je werkelijk ervaart? Het doel is dat stoppen niet alleen iets blijft wat je jezelf oplegt, maar een keuze wordt die je zelf wilt maken: van ‘ik mag niet meer’ naar ‘ik wil niet meer’. Je werkt zelfstandig, zonder persoonlijke behandelaar. Houd daar rekening mee als je juist behoefte hebt aan gesprekken of intensievere begeleiding.
Stoppen met je verslaving door te onderzoeken wat gebruik je werkelijk geeft. Een online traject dat je thuis in je eigen tempo volgt en kunt combineren met andere hulp.
Waar kun je anoniem terecht?
Bij de Drugs Infolijn van het Trimbos-instituut kun je anoniem vragen stellen over je eigen gebruik of dat van iemand anders. Je hoeft je naam niet te noemen. Bellen kan via 0900-1995, op werkdagen van 9.00 tot 17.00 uur, voor 10 cent per minuut. De chat is op werkdagen van 13.00 tot 17.00 uur bereikbaar. Controleer de actuele bereikbaarheid op hun website.
De infolijn biedt geen behandeling. Wel kun je bespreken waar je mee zit en welke hulp er mogelijk is. Dat kan prettig zijn als je eerst wilt weten wat je opties zijn, voordat je een afspraak maakt.
Wanneer heb je meteen hulp nodig?
Bel bij direct levensgevaar 112, bijvoorbeeld als iemand bewusteloos is, niet normaal ademt of een ernstige overdosis heeft. Denk je aan zelfdoding, dan kun je dag en nacht bellen met 113 of gratis met 0800-0113, of chatten via 113.nl. Is er direct gevaar, bel dan 112. Neem bij een psychische crisis ook contact op met je huisarts of de huisartsen-spoedpost.
Bij langdurig of zwaar alcoholgebruik kan plotseling stoppen gevaarlijke ontwenningsklachten geven. Dat geldt ook voor GHB. Slaap- en kalmeringsmiddelen moeten na langer gebruik vaak geleidelijk worden afgebouwd; ook bij opioïden is begeleiding belangrijk. Verander je gebruik in deze situaties niet op eigen houtje, maar bespreek met je arts hoe je veilig kunt stoppen.
Voor informatie over hulp en veilig stoppen kun je terecht bij de Drugs Infolijn, Jellinek en Thuisarts.
Veelgestelde vragen
Waar kan ik terecht voor hulp bij verslaving?
Je kunt beginnen bij je huisarts of anoniem een vraag stellen aan de Drugs Infolijn. Andere mogelijkheden zijn de verslavingszorg, zelfhulpgroepen zoals AA en NA, een verslavingscoach en een online traject. Welke hulp past, hangt af van je gezondheid, je gebruik en de begeleiding die je nodig hebt.
Moet ik eerst naar de huisarts?
Overleg eerst met je huisarts als stoppen lichamelijk riskant kan zijn of als je psychische klachten hebt. Voor behandeling in de verslavingszorg is meestal een verwijzing nodig. Voor een zelfhulpgroep, coach of zelfstandig online traject doorgaans niet.
Kan ik anoniem hulp krijgen bij verslaving?
Bij de Drugs Infolijn kun je zonder je naam te noemen een vraag stellen. Anonimiteit is ook een belangrijk uitgangspunt van AA en NA. Een online traject kun je privé volgen, maar dat betekent niet automatisch dat er geen persoonsgegevens worden verwerkt. Bekijk daarvoor de privacyinformatie van de aanbieder.
Wat kost hulp bij verslaving?
Huisartsenzorg valt niet onder het eigen risico. Verslavingszorg voor volwassenen wordt onder voorwaarden uit de basisverzekering vergoed; daarbij geldt doorgaans wel het eigen risico. Bij AA en NA is geen verplichte contributie. Coaching en een zelfstandig online traject betaal je meestal zelf. Controleer kosten en vergoeding vooraf.
Kan ik verschillende soorten hulp combineren?
Ja. Je kunt bijvoorbeeld medisch begeleid stoppen en daarnaast een zelfhulpgroep bezoeken of een online traject volgen. Bespreek met je behandelaar wat je combineert, zodat de begeleiding bij je situatie blijft passen.
Wil je vandaag al beginnen?
In Van verslaving naar vrij leven werk je in elf lessen aan stoppen met je verslaving. Je onderzoekt wat je van gebruik verwacht en wat het je in werkelijkheid geeft. Zo werk je toe naar een keuze die je zelf wilt maken, in plaats van alleen iets wat je moet volhouden. Je volgt het traject thuis, in je eigen tempo en zonder wachtlijst.
Bekijk het traject →€197 · online, in je eigen tempo
Lees ook
Geschreven door
Polle van den Dop
Verslavingscoach en maker van de methode achter Verslaving Doorzien
Ik help mensen onderzoeken waarom gebruik aantrekkelijk blijft, ook wanneer ze al zien wat het hun kost. Daarvoor ontwikkelde ik Van verslaving naar vrij leven: een online traject van elf lessen, gericht op stoppen vanuit wat je zelf wilt. Lees meer over de methode.