Stoppen met roken lukt niet: hoe komt dat?

Misschien hield je het een week vol, een maand of langer. Toen rookte je weer op een feestje of na een moeilijke dag, en kwam het oude patroon terug. Dat kan ontmoedigend zijn, vooral als je dacht dat je wist wat je moest doen. Toch kun je die ervaring gebruiken om je volgende stap beter voor te bereiden.

In dit artikel

• Waarom lukt stoppen met roken niet?
• Waarom werkt het niet om het jezelf te verbieden?
• Waarom blijf je eraan denken?
• Wat gebeurt er na die ene sigaret?
• Welke redenen hoor je jezelf vaak zeggen?
• Is een mislukte poging voor niets geweest?
• Wat kun je anders doen?
• Waar kun je terecht?
• Veelgestelde vragen

Waarom lukt stoppen met roken niet?

Roken kan zowel lichamelijke afhankelijkheid als sterke aangeleerde gewoonten geven. Veel ontwenningsklachten nemen binnen enkele weken af, maar het verloop verschilt. Momenten waarop je vaak rookte, zoals koffie of een pauze, kunnen ook later nog trek oproepen.

Daarbij kunnen je verwachtingen meespelen. Misschien zie je een sigaret nog als ontspanning, een beloning of iets wat een pauze compleet maakt. Dan kun je het gevoel houden dat je iets mist, ook als je duidelijke redenen hebt om te stoppen.

Terugval heeft dus niet één oorzaak. Je kunt niet zeggen dat het na een paar weken alleen nog ‘in je hoofd’ zit. Kijk naar de combinatie van klachten, omstandigheden en gedachten, liefst samen met iemand die je bij het stoppen begeleidt.

Waarom werkt het niet om het jezelf te verbieden?

Een afspraak om niet meer te roken kan juist duidelijkheid geven. Maar als je die vooral beleeft als iets wat je jezelf moet ontzeggen, kan er veel aandacht naar de sigaret blijven gaan. De afspraak zelf beantwoordt dan nog niet waarom je zo naar roken verlangt.

Misschien heb je eerder een datum gekozen en jezelf beloofd het vol te houden, zonder te regelen wat je op lastige momenten zou helpen. Bij vermoeidheid of stress kan dat moeilijk worden. Dat betekent niet dat een plan nutteloos is, maar dat je mogelijk meer nodig hebt dan een voornemen.

In het traject onderzoek je hoe stoppen een keuze kan worden die je zelf wilt maken, in plaats van alleen een verbod. Meer over dat verschil lees je in wilskracht werkt niet. Dat kan naast begeleiding en hulpmiddelen bestaan.

Waarom blijf je eraan denken?

Als roken bij veel dagelijkse momenten hoorde, kunnen gedachten aan een sigaret vaak terugkomen. Misschien merk je dat je met jezelf onderhandelt: vandaag is een uitzondering, na dit gesprek kan het wel of morgen begin ik opnieuw.

In het traject noemen we zo’n patroon een ‘lege ronde’: je rookt niet, maar bent er in gedachten veel mee bezig. Dat kan vermoeiend zijn. Het is een beschrijving van die ervaring, geen bewijs dat je verkeerd stopt of het niet zult kunnen.

Je kunt onderzoeken wat je op zulke momenten van de sigaret verwacht. Tegelijk kunnen ontwenning, stress en gewoonten aandacht nodig hebben. Een gedachte begrijpen hoeft niet meteen te betekenen dat de trek verdwijnt.

Ook zonder te roken kun je merken hoeveel aandacht een sigaret nog vraagt.

Wat gebeurt er na die ene sigaret?

Na een sigaret kun je denken dat de hele poging mislukt is en dat verder roken niet meer uitmaakt. Die conclusie kan het moeilijker maken om weer te stoppen. Maar ook de nicotine en de herhaling van de gewoonte kunnen het verlangen opnieuw versterken.

Het helpt om precies te kijken wat er gebeurde, zonder er meteen een oordeel over jezelf van te maken. Waar was je, wat voelde je en wat maakte dat je rookte? Daarmee krijg je informatie voor je plan.

Neem de sigaret serieus, maar maak er geen reden van om door te roken. Pak het stoppen meteen weer op en vraag zo nodig steun aan je coach of huisarts. Je hoeft niet tot morgen of een nieuwe maandag te wachten.

Welke redenen hoor je jezelf vaak zeggen?

Bepaalde gedachten kunnen vaak terugkomen. In de tabel staan voorbeelden met vragen die je helpen om verder te kijken dan de gedachte zelf.

Na het stoppen kun je aankomen. Dat gebeurt niet bij iedereen evenveel en het extra gewicht verdwijnt niet altijd vanzelf. Stoppen blijft belangrijk voor je gezondheid. Bespreek je zorgen met je huisarts of coach, zodat voeding en beweging kunnen worden meegenomen zonder het stoppen uit te stellen.

Online traject · elf lessen

Van verslaving naar vrij leven

Een online traject gericht op stoppen met je verslaving. Je onderzoekt waarom roken aantrekkelijk blijft en wat je wilt veranderen aan de plaats die het in je leven heeft.

€197 Bekijk het traject →

Is een mislukte poging voor niets geweest?

Een eerdere poging kan bruikbare informatie opleveren. Misschien weet je nu op welke momenten je veel trek krijgt, welke hulp je miste of wat er gebeurde vlak voordat je opnieuw rookte. Je hoeft die poging daarom niet als verloren tijd te zien.

Kijk daarbij breed. Misschien hielp begeleiding wel, maar had je langer contact nodig. Misschien waren ontwenningsklachten te zwaar, of bleef je sterk naar een vaste rookpauze verlangen. Dat zijn verschillende aanknopingspunten voor een volgende poging.

Dat je opnieuw bent begonnen, voorspelt niet dat de volgende poging ook zo zal lopen. Bespreek wat je hebt meegemaakt en pas je voorbereiding daarop aan.

Wat kun je anders doen?

Onderzoek wat je van roken verwacht op de momenten waarop je het mist. Denk terug aan de koffie, de autorit of de tijd na het eten: wat hoopte je dat een sigaret zou veranderen, en wat merkte je werkelijk? Je hoeft daarvoor niet opnieuw te roken.

Vraag daarnaast passende hulp. Een huisarts of stoppen-met-rokencoach kan je begeleiden bij gewoonten en moeilijke situaties; nicotinevervangers of medicijnen kunnen trek en ontwenning verminderen. Voor verzekerde rookstopprogramma’s gelden vergoedingsvoorwaarden. Meer hierover lees je in stoppen met roken: hoe begin je?.

Het doel is stoppen omdat dat aansluit bij wat je zelf wilt. Je hoeft daarbij niet te bewijzen dat je het zonder hulp kunt. Of je gestopte dagen wilt tellen of liever anders naar je voortgang kijkt, kun je zelf bepalen.

Waar kun je terecht?

Je kunt terecht bij je huisarts, praktijkondersteuner of een stoppen-met-rokencoach. De gratis Stoplijn, 0800-1995, is er ook voor anonieme vragen. Bespreek aanhoudende somberheid met je huisarts. Wacht bij ernstige klachten of gedachten aan zelfdoding niet af; bel bij direct gevaar 112.

Stoppen met roken is meestal veilig en gunstig voor je gezondheid. Gebruik je medicijnen, overleg dan vooraf: stoppen kan de werking van sommige medicijnen veranderen. Bij afhankelijkheid van alcohol, GHB of slaap- en kalmeringsmiddelen kan abrupt stoppen wél gevaarlijk zijn. Ook het afbouwen van opioïden bespreek je met je arts.

Meer informatie over stoppen en opnieuw beginnen vind je bij het Trimbos-instituut, Ikstopnu en Thuisarts.

Veelgestelde vragen

Waarom lukt stoppen met roken niet?

Er kunnen meerdere factoren meespelen, zoals nicotineafhankelijkheid, vaste gewoonten, stress en het gevoel dat je iets mist. Kijk met je huisarts of coach waar je poging vastliep en welke hulp je nodig hebt.

Waarom begin ik steeds weer met roken?

Momenten die met roken verbonden zijn, kunnen trek blijven oproepen. Ook klachten, spanning en verwachtingen over de sigaret kunnen meespelen. Dat betekent niet dat je opnieuw moet beginnen; het zijn punten om in je stopplan mee te nemen.

Is één sigaret na het stoppen erg?

Een sigaret is niet onschuldig: die kan de trek en het oude patroon versterken. Maar je hoeft de hele poging niet op te geven. Stop meteen weer en bespreek wat er gebeurde als je hulp nodig hebt.

Word je dik als je stopt met roken?

Je kunt na het stoppen aankomen, maar hoeveel verschilt. Het extra gewicht verdwijnt niet bij iedereen vanzelf. De gezondheidsvoordelen van stoppen blijven belangrijk. Vraag begeleiding als je je zorgen maakt over eten of gewicht.

Hoe vaak moet je proberen te stoppen met roken?

Daar is geen vast aantal voor. Sommige mensen stoppen in één keer, anderen hebben meerdere pogingen nodig. Gebruik eerdere ervaringen om je plan aan te passen en vraag hulp wanneer het niet lukt zoals je wilt.