Hoe kom je van een lachgasverslaving af?

Misschien begon lachgas in gezelschap en is het gebruik langzaam naar andere momenten verschoven. Misschien gebruik je alleen, koop je grotere hoeveelheden of merk je dat stoppen moeilijker is dan je had verwacht. Geen enkel signaal vertelt het hele verhaal, maar samen kunnen zulke veranderingen laten zien dat lachgas meer ruimte is gaan innemen.

In dit artikel

• Is lachgas verslavend?
• Waaraan merk je dat het meer is geworden?
• Wat doet lachgas met je lichaam?
• Waarom blijft het aantrekkelijk, ook als je het niet meer leuk vindt?
• Hoe kom je van een lachgasverslaving af?
• Waarom is alleen gebruiken een ander verhaal?
• Wanneer moet je naar een arts?
• Veelgestelde vragen

Is lachgas verslavend?

Ja. Iemand kan veel trek krijgen, de controle over het gebruik verliezen en doorgaan ondanks duidelijke schade. Dat zijn kenmerken van verslaving, ook wanneer het middel geen gevaarlijk lichamelijk ontwenningssyndroom geeft zoals alcohol of GHB dat kan doen.

Bij stoppen met lachgas kunnen wel klachten ontstaan, zoals sterke trek, onrust, somberheid of slecht slapen. Die zijn doorgaans niet medisch gevaarlijk op dezelfde manier als ernstige alcohol- of GHB-ontwenning, maar kunnen stoppen wel zwaar maken. Bij zeer veel of vaak gebruik is professionele hulp verstandig.

De roes is kort en meestal binnen één tot vijf minuten uitgewerkt. Daardoor kan de neiging ontstaan om snel opnieuw te gebruiken. Juist die herhaling maakt het lastig om bij een vooraf bedachte hoeveelheid te blijven.

Waaraan merk je dat het meer is geworden?

Kijk zowel naar de hoeveelheid als naar de plek die lachgas in je leven krijgt. Gebruik dat van het weekend naar doordeweeks verschuift, alleen gebruiken, steeds grotere hoeveelheden kopen of blijven doorgaan tot alles op is, kunnen signalen zijn.

Ook trek en controleverlies tellen mee. Je neemt je voor niet te gebruiken of minder te kopen, maar wijkt daar herhaaldelijk van af. Misschien verberg je het gebruik, zeg je afspraken af of besteed je er meer geld en tijd aan dan je wilt.

Geen van deze signalen stelt op zichzelf een diagnose. De belangrijkste vraag is of je nog vrij kunt kiezen en wat er gebeurt wanneer je werkelijk probeert te minderen of stoppen.

Wat doet lachgas met je lichaam?

Lachgas geeft een korte, soms sterke roes die meestal één tot vijf minuten duurt. Je kunt je licht in je hoofd voelen, minder pijn ervaren of je lichaam anders beleven. Tijdens het gebruik kunnen duizeligheid, flauwvallen, zuurstoftekort en ongelukken ontstaan.

Bij veel of vaak gebruik kan lachgas de werking van vitamine B12 verstoren. Die vitamine is onder meer belangrijk voor je zenuwstelsel. Een functioneel tekort kan zenuw- en hersenschade, bloedarmoede en een verhoogd risico op trombose geven. Zelf vitamine B12 slikken terwijl je doorgaat met lachgas voorkomt die schade niet.

De kans op schade neemt toe naarmate iemand meer en vaker gebruikt, maar er bestaat geen eenvoudige hoeveelheid die voor iedereen veilig is. Stoppen voorkomt nieuwe blootstelling. Minderen kan de blootstelling verkleinen, maar is bij neurologische klachten geen reden om een arts uit te stellen.

Online traject · elf lessen

Van verslaving naar vrij leven

In dit online traject onderzoek je waarom lachgas aantrekkelijk blijft, wat de hele cirkel je kost en welke keuze werkelijk bij je past. Medische klachten horen altijd bij een arts, ook wanneer je daarnaast aan het patroon werkt.

€197 Bekijk het traject →

Waarom blijft het aantrekkelijk, ook als je het niet meer leuk vindt?

Een middel kan aantrekkelijk blijven, ook wanneer het plezier ervan grotendeels is verdwenen. Lachgas kan bijvoorbeeld even afleiding, ontspanning of een ander gevoel geven. Welke functie het krijgt, verschilt per persoon.

Het helpt om niet alleen naar de korte roes te kijken, maar naar de hele ronde: wat eraan voorafging, wat je ervan verwachtte, het gebruik zelf, hoe je je daarna voelde en welke gedachte je daarover kreeg. Misschien zie je dan dat de paar minuten waarnaar je uitkeek veel meer tijd, geld of herstel vroegen dan je op het beslismoment meenam.

Dat inzicht is geen diagnose en ook geen wondermiddel. Het kan wel duidelijker maken waarom je opnieuw gebruikt terwijl je dat eigenlijk niet meer wilt. Meer over dit patroon staat in wat verslaving is, en of het een ziekte is.

Een korte roes kan steeds opnieuw om herhaling vragen. Kijk daarom niet alleen naar het effect, maar naar de hele avond eromheen.

Hoe kom je van een lachgasverslaving af?

Begin met nieuwe blootstelling stoppen en maak de eerstvolgende uren en dagen zo haalbaar mogelijk. Haal je voorraad weg, maak bestellen moeilijker en vertel één vertrouwd persoon wat je gaat doen. Zulke praktische maatregelen lossen de verslaving niet op, maar geven je wel ruimte om een andere keuze vol te houden.

Kijk daarnaast eerlijk naar de hele ervaring: het regelen, de korte roes, de herhaling, de uren erna en de volgende dag. Daarmee verschuift de aandacht van wat lachgas heel even geeft naar wat het gebruik als geheel met je doet.

Lukt stoppen niet, gebruik je zeer veel of vaak, of zijn er psychische of lichamelijke klachten? Neem dan contact op met je huisarts of de verslavingszorg. Hulp inschakelen betekent niet dat je hebt gefaald. Het voorkomt dat je alleen blijft proberen terwijl de schade kan toenemen. Meer over de rol van zelfbeheersing lees je in waarom wilskracht meestal niet genoeg is.

Waarom is alleen gebruiken een ander verhaal?

Alleen gebruiken bewijst op zichzelf niet dat iemand verslaafd is. Het kan wel laten zien dat lachgas een andere plek heeft gekregen dan alleen een middel tijdens een sociale avond. Vraag jezelf daarom af wat je op zo'n moment zoekt en of je nog kunt besluiten het niet te doen.

Er is ook een direct veiligheidsverschil: wanneer je alleen bent, merkt niemand het als je bewusteloos raakt, een insult krijgt of niet normaal ademt. Dat maakt alleen gebruiken extra riskant.

Wanneer moet je naar een arts?

Bel dezelfde dag je huisarts bij tintelingen of een doof gevoel in je handen of voeten, krachtverlies, onvast lopen of problemen met plassen of ontlasting. Dit kunnen tekenen zijn van zenuwschade. Vroege herkenning en behandeling vergroten de kans op herstel, maar schade kan ook blijvend zijn. Ga niet alleen vitamine B12 slikken terwijl je doorgaat met lachgas; dat voorkomt de schade niet.

Bel 112 bij bewusteloosheid, een insult, blauwe lippen of wanneer iemand niet normaal ademt. Start reanimatie als iemand niet normaal ademt. Ademt iemand wel normaal maar is er kans op braken of bloed in de mond, leg diegene dan op de zij en blijf de ademhaling controleren.

Gebruik je naast lachgas ook alcohol, GHB, opioïden of slaap- en kalmeringsmiddelen, dan kunnen andere risico's en ontwenningsklachten spelen. Bespreek met je huisarts of verslavingszorg hoe je veilig stopt, zeker bij zwaar, langdurig of gecombineerd gebruik.

Betrouwbare uitleg over stoppen of minderen staat bij Thuisarts, en voor advies en hulp kun je terecht bij Jellinek en Drugsinfo. Dit traject vervangt geen medische zorg, acute psychiatrische hulp, crisisinterventie of traumabehandeling.

Veelgestelde vragen

Is lachgas verslavend?

Ja. Lachgas kan sterke trek en verlies van controle geven. De korte roes kan uitnodigen tot snel herhalen, waardoor iemand meer en vaker gebruikt dan gepland.

Wat zijn de gevolgen van veel lachgas gebruiken?

Veel of vaak lachgas gebruiken kan de werking van vitamine B12 verstoren en zenuw- of hersenschade veroorzaken. Mogelijke signalen zijn tintelingen, een doof gevoel, krachtverlies en onvast lopen. Tijdens het gebruik bestaan ook risico's op duizeligheid, bewusteloosheid, zuurstoftekort, ongelukken en vriesletsel.

Hoe merk je dat je verslaafd bent aan lachgas?

Er is niet één beslissend teken. Let op sterke trek, meer of vaker gebruiken dan gepland, niet kunnen minderen of stoppen, alleen gebruiken, voorraad nodig hebben en doorgaan terwijl het gebruik lichamelijke, psychische of sociale problemen geeft.

Is stoppen met lachgas gevaarlijk?

Stoppen met lachgas geeft doorgaans geen gevaarlijk lichamelijk ontwenningssyndroom zoals bij alcohol of GHB kan ontstaan. Wel kunnen sterke trek, onrust, somberheid of slaapproblemen het stoppen moeilijk maken. Bij veel of vaak gebruik, lichamelijke klachten of gecombineerd middelengebruik is professionele hulp verstandig.

Gaat zenuwschade door lachgas weer over?

Dat verschilt. Vroege herkenning en behandeling vergroten de kans op herstel, maar zenuwschade kan ook langdurig of blijvend zijn. Bel daarom dezelfde dag je huisarts bij tintelingen, een doof gevoel, krachtverlies of onvast lopen.

Kun je zelf stoppen met lachgas, of heb je hulp nodig?

Sommige mensen kunnen zelf stoppen. Vraag hulp aan je huisarts of verslavingszorg als het niet lukt, als je zeer veel of vaak gebruikt, als je alleen gebruikt, lichamelijke of psychische klachten hebt of meerdere middelen combineert.