Oxycodon afbouwen: hoe doe je dat veilig?

Misschien begon je na een operatie met oxycodon en gebruik je het nog steeds. Of je merkt dat je meer neemt dan is afgesproken en ziet op tegen het stoppen. Bespreek dat met de arts die het voorschrijft. Je hoeft vooraf niet te weten of het gaat om pijn, gewenning of een verslaving om hulp te kunnen krijgen.

In dit artikel

• Waarom kun je niet zomaar stoppen met oxycodon?
• Hoe bouw je oxycodon veilig af?
• Welke klachten kun je krijgen tijdens het afbouwen?
• Wat als de pijn terugkomt?
• Wanneer is het gevaarlijk?
• Waarom is afbouwen soms lastiger dan je verwacht?
• Wat helpt je tijdens het afbouwen?
• Wanneer neem je direct contact op?
• Veelgestelde vragen

Waarom kun je niet zomaar stoppen met oxycodon?

Oxycodon is een sterke, morfineachtige pijnstiller. Bij langer gebruik kan je lichaam eraan gewend raken, ook als je het precies volgens voorschrift inneemt. Krijg je klachten zodra je minder neemt, dan kan dat wijzen op lichamelijke afhankelijkheid. Dat is niet automatisch hetzelfde als een verslaving, waarbij bijvoorbeeld controleverlies en doorgaan ondanks schade meespelen.

Plotseling stoppen kan bij lichamelijke afhankelijkheid stevige ontwenningsklachten veroorzaken. Daarom adviseren Thuisarts en Apotheek.nl om het stoppen na langer gebruik met een arts te bespreken. Je hoeft niet te wachten tot je het een maand gebruikt als je eerder al klachten krijgt of twijfelt over hoe je moet stoppen.

Langdurig gebruik komt voor, maar cijfers daarover zeggen niet hoeveel mensen verslaafd zijn. De cijfers waar DRUGSinfo naar verwijst gaan over sterkwerkende opioïden als groep, niet alleen over oxycodon. Voor jouw afbouwplan zijn vooral je eigen gebruik, gezondheid en pijnklachten van belang.

Hoe bouw je oxycodon veilig af?

Met je huisarts of voorschrijvende arts spreek je af hoeveel je per stap gaat gebruiken en wanneer je opnieuw contact hebt. Het tempo hangt onder meer af van de dosis, de gebruiksduur en je klachten. Daarom staat hier geen schema om zelf over te nemen. Ook de vorm van je medicijn telt mee; laat je arts en apotheker bepalen welke doseringen en toedieningsvormen passen.

Maak vooraf ook afspraken over wat je doet als een stap te zwaar is. Je arts kan bijvoorbeeld besluiten om langer bij een stap te blijven of langzamer verder te gaan. Pas dat niet zelf aan. Met terugkoppeling over je klachten kan het plan beter op je situatie worden afgestemd.

Vertel wat je werkelijk inneemt, ook als dat meer is dan voorgeschreven of als je oxycodon buiten de apotheek hebt gekocht. Noem daarnaast andere medicijnen, alcohol en drugs. Die informatie is nodig om risico’s goed te beoordelen. Je arts heeft een beroepsgeheim.

Welke klachten kun je krijgen tijdens het afbouwen?

Bij ontwenning kun je onder meer onrust, zweten, spierpijn, misselijkheid, diarree, een loopneus en slecht slapen merken. Ook angst, prikkelbaarheid of somberheid kunnen voorkomen. Welke klachten je krijgt en hoelang ze duren verschilt. Ze kunnen na een afbouwstap toenemen, maar er is geen vaste duur die voor iedereen geldt.

Ontwenningsklachten nemen doorgaans weer af, maar dat betekent niet dat je elke klacht moet uitzitten. Nieuwe, hevige of aanhoudende klachten kunnen ook een andere oorzaak hebben. Bel je arts als je twijfelt of als het afbouwen je dagelijks functioneren sterk belemmert.

Wat als de pijn terugkomt?

Pijn tijdens het afbouwen kan verschillende oorzaken hebben. De oorspronkelijke pijn kan nog aanwezig zijn, ontwenning kan pijn geven en langdurig opioïdengebruik kan iemand gevoeliger maken voor pijn. Dat laatste gebeurt niet bij iedereen. Ga er dus niet zelf van uit dat nieuwe pijn alleen door het afbouwen komt.

Bij sommige mensen blijft de pijn na het afbouwen gelijk of wordt die minder. Bij anderen is verdere pijnbehandeling nodig. Bespreek met je arts wat je kunt verwachten en wat het plan is als je door de pijn minder kunt doen. Ga niet zelf terug naar een hogere dosis.

Vertel het ook als de pijn je bang of somber maakt. Hoe je je voelt, hoe je slaapt en hoeveel je kunt doen zijn relevante onderdelen van de begeleiding. Zo blijft het gesprek niet beperkt tot alleen de hoeveelheid oxycodon.

Wanneer is het gevaarlijk?

Een belangrijk risico is opnieuw je oude dosis nemen nadat je een tijd minder of niets hebt gebruikt. Je lichaam kan dan minder aan oxycodon gewend zijn. Een dosis die je eerder nam, kan daardoor een overdosis geven en je ademhaling gevaarlijk onderdrukken. Hervat het gebruik daarom niet zonder medisch overleg.

Oxycodon combineren met alcohol, GHB of slaap- en kalmeringsmiddelen kan de kans op een overdosis vergroten. Bespreek voorgeschreven combinaties met je arts en voeg niet zelf middelen toe om klachten op te vangen. Oxycodon van een dealer of onbetrouwbare website kan bovendien andere, zeer sterke stoffen bevatten. Gebruik zulke pillen niet en vraag medische hulp om veilig verder te kunnen.

Heb je toch meer genomen of ben je na een onderbreking weer begonnen, vertel dat dan aan je arts. Wacht bij sufheid of ademhalingsproblemen niet op een gewone afspraak: kijk hieronder wanneer je 112 moet bellen.

Waarom is afbouwen soms lastiger dan je verwacht?

Sommige mensen ervaren naast pijnverlichting ook rust, verdoving of een prettig gevoel door oxycodon. Als dat voor jou belangrijk is geworden, kan minder gebruiken meer oproepen dan alleen zorgen over pijn. Dat is iets om mee te nemen in de begeleiding.

Merk je dat je sterk naar een dosis uitkijkt of eerder inneemt dan afgesproken, bespreek dat dan. Het kan te maken hebben met pijn, ontwenning of verlangen naar het effect; dat is niet op afstand vast te stellen. Het is wel belangrijke informatie om je veilig te kunnen helpen.

Naast het afbouwen kun je onderzoeken welke plaats oxycodon in je leven heeft gekregen. Wat verwacht je op het moment dat je wilt innemen, en wat ervaar je daarna? Meer hierover lees je in verslaafd aan pijnstillers. Zulke vragen horen naast, niet in plaats van, de medische beoordeling van pijn en gebruik.

Goede begeleiding kijkt naar je dosis, je pijn en hoe je het afbouwen ervaart.

Online traject · elf lessen

Van verslaving naar vrij leven

Een online traject gericht op stoppen met je verslaving. Bij oxycodon bespreek je met je arts of het naast je medische begeleiding past; het bepaalt niet je afbouwschema.

€197 Bekijk het traject →

Wat helpt je tijdens het afbouwen?

Spreek af bij wie je terechtkunt als het moeilijk wordt. Het kan ook helpen als iemand die je vertrouwt weet dat je afbouwt en hoe diegene je kan steunen. Rustige beweging, ontspanning of afleiding kunnen prettig zijn, voor zover je gezondheid en pijn dat toelaten.

Een moeilijke dag hoeft niet te betekenen dat het afbouwen niet kan lukken. Het is wel iets om te bespreken als de klachten te zwaar worden. Je hoeft niet zelf uit te zoeken of er meer tijd, een ander plan of aanvullende zorg nodig is.

Loop je herhaaldelijk vast op hetzelfde punt, vertel dan wat er gebeurt: welke klachten je hebt en waardoor je weer meer gaat nemen. Je arts kan beoordelen of aanpassing van het afbouwplan, pijnbehandeling of verslavingszorg nodig is. Meer mogelijkheden vind je bij hulp bij verslaving.

Wanneer neem je direct contact op?

Bel 112 als iemand na oxycodongebruik nauwelijks of niet wakker te krijgen is, langzaam of onregelmatig ademt of blauwe lippen krijgt. Dit kan wijzen op een overdosis. Blijf bij diegene en volg de aanwijzingen van de meldkamer. Bel je huisarts of de huisartsen-spoedpost bij ernstige ontwenningsklachten, uitdroging, nieuwe hevige pijn of als je de neiging hebt meer te nemen dan afgesproken.

Gebruik je ook alcohol, GHB of slaap- en kalmeringsmiddelen, vertel dat dan aan je arts. Abrupt stoppen met zulke middelen kan bij afhankelijkheid eveneens gevaarlijk zijn. Probeer niet verschillende middelen tegelijk op eigen houtje af te bouwen; laat beoordelen welke begeleiding nodig is.

Denk je aan zelfdoding, bel dan 113 of gratis 0800-0113, of chat via 113.nl. Bij direct levensgevaar bel je 112. Meer informatie over stoppen met sterke pijnstillers vind je bij Thuisarts en DRUGSinfo.

Veelgestelde vragen

Hoe bouw je oxycodon veilig af?

Maak met je voorschrijvende arts een persoonlijk afbouwplan en spreek af wanneer je de voortgang bespreekt. De stappen hangen af van je gebruik, gezondheid en klachten. Verander de dosis of het tempo niet zelf.

Hoe lang duren de ontwenningsverschijnselen van oxycodon?

Dat verschilt per persoon. Klachten kunnen in het begin sterker zijn en daarna afnemen, maar bij langer gebruik ook langer aanhouden. Er is geen vaste duur voor iedere afbouwstap. Bespreek ernstige of aanhoudende klachten met je arts.

Kun je in één keer stoppen met oxycodon?

Na slechts enkele dagen gebruik kan dat soms volgens het voorschrift. Na langer gebruik is geleidelijk afbouwen meestal nodig om ontwenningsklachten te beperken. Vraag je arts of apotheker wat voor jou geldt en stop niet zelf abrupt als je gewend bent geraakt.

Wordt mijn pijn erger als ik stop met oxycodon?

Je kunt tijdens het afbouwen meer pijn merken, maar dat hoeft niet blijvend te zijn. De oorzaak kan onder meer ontwenning, de oorspronkelijke aandoening of verhoogde pijngevoeligheid door langdurig gebruik zijn. Bespreek nieuwe of toegenomen pijn met je arts.

Is het gevaarlijk om na het afbouwen weer oxycodon te nemen?

Dat kan gevaarlijk zijn, vooral als je op eigen initiatief je oude dosis neemt. Je tolerantie kan zijn afgenomen, waardoor die dosis een overdosis kan veroorzaken. Overleg vóór hervatten met je arts en bel 112 bij verminderd bewustzijn of ademhalingsproblemen.