Blackout door alcohol: wat er gebeurt als je je een avond niet meer herinnert

Als je na het drinken een stuk van de avond mist, kan dat onrust geven. Je weet bijvoorbeeld nog dat je aan de bar stond, maar niet hoe je bent thuisgekomen. Berichten op je telefoon laten zien dat je nog contact had, terwijl je je dat niet herinnert. Het helpt om te begrijpen wat alcohol op zo’n moment met je geheugen doet.

In dit artikel

• Wat is een blackout door alcohol?
• Wat gebeurt er in je hersenen?
• Wat is het verschil tussen een blackout en een gray-out?
• Is een blackout gevaarlijk?
• Waarom voelt de ochtend erna zo beladen?
• Wat zegt een blackout over je drinken?
• Waarom denk je daarna vaak: dit gebeurt niet meer?
• Wanneer bel je 112?
• Veelgestelde vragen

Wat is een blackout door alcohol?

Een blackout is een periode van geheugenverlies die ontstaat tijdens het drinken. Je bent dan nog wakker en kunt bijvoorbeeld een gesprek voeren of naar huis gaan. Aan je gedrag is niet altijd te zien dat je geen herinneringen meer vormt. Bij een volledige blackout kun je dat deel later niet terughalen, omdat het niet is vastgelegd.

Dat verschilt van bewusteloos raken. Bij een blackout ben je wakker, maar is de opslag van nieuwe herinneringen verstoord. Alcoholinfo beschrijft dat informatie uit het kortetermijngeheugen niet goed wordt doorgegeven aan het langetermijngeheugen.

Wat gebeurt er in je hersenen?

De hippocampus speelt een belangrijke rol bij het vormen van nieuwe herinneringen. Alcohol kan dat proces verstoren. Je kunt daardoor nog reageren op wat er gebeurt, terwijl je hersenen die ervaring niet als een blijvende herinnering opslaan.

De kans neemt toe als het alcoholgehalte in je bloed snel stijgt, bijvoorbeeld doordat je veel drinkt in korte tijd of op een lege maag. Ook bepaalde slaap- en kalmeringsmiddelen kunnen het risico vergroten. Er is geen vast aantal glazen waarbij iedereen een blackout krijgt, en evenmin een grens waaronder die uitgesloten is.

Hoe helder iemand overkomt, is daarbij geen betrouwbare aanwijzing. Je kunt nog praten en lopen terwijl je geheugen al niet meer goed vastlegt wat er gebeurt. Daardoor merk je het gat soms pas de volgende dag.

Wat is het verschil tussen een blackout en een gray-out?

Geheugenverlies door alcohol kan gedeeltelijk of volledig zijn. Bij een gray-out blijven er nog herinneringen over. Bij een volledige blackout ontbreekt een aaneengesloten periode. Beide verschillen van bewusteloosheid.

Dat je bij een gray-out nog iets weet, maakt het niet onschuldig. Ook dan is de opslag van herinneringen verstoord. Het is een reden om naar je alcoholgebruik te kijken, zeker als dit vaker gebeurt.

Is een blackout gevaarlijk?

Een blackout laat zien dat alcohol je hersenfunctie ernstig heeft beïnvloed. Tegelijk kunnen je oordeel, aandacht en impulscontrole verminderd zijn. Daardoor neemt de kans toe op ongelukken, problemen in het verkeer en andere situaties waarin jij of iemand anders gevaar loopt. Een blackout en bewusteloosheid zijn verschillend, maar iemand kan tijdens dezelfde drinkgelegenheid ook bewusteloos raken.

Langdurig zwaar drinken kan geheugenproblemen en andere hersenschade veroorzaken. Uit één blackout kun je niet vaststellen of er blijvende schade is. Herhaald geheugenverlies is wel een belangrijk signaal om met je huisarts te bespreken, vooral als je ook buiten het drinken merkt dat je geheugen minder goed werkt.

Combinaties met andere middelen kunnen de risico’s vergroten. Alcohol samen met slaap- of kalmeringsmiddelen kan bijvoorbeeld de sufheid versterken en de ademhaling onderdrukken. Vertel een arts daarom ook welke medicijnen of andere middelen je hebt gebruikt.

Waarom voelt de ochtend erna zo beladen?

De onzekerheid kan na een blackout zwaar wegen. Je weet niet precies wat er is gebeurd en kunt je afvragen of je iets hebt gezegd of gedaan waar je spijt van krijgt. Navragen bij iemand die erbij was of berichten teruglezen kan informatie geven, maar brengt een niet-opgeslagen herinnering niet alsnog terug.

Naast de lichamelijke kater kan het besef dat je weinig controle had je bezighouden. In het traject noemen we het hele naspel van gebruik de uitwerking. Daar horen ook de onzekerheid en de gedachten over jezelf bij, niet alleen de hoofdpijn of vermoeidheid.

Probeer onderscheid te maken tussen wat er bekend is en wat je uit ongerustheid invult. Een blackout vraagt aandacht voor je drinken. Jezelf als persoon afwijzen geeft geen beter beeld van wat er gebeurde of wat je nu nodig hebt.

Een blackout is een reden om je alcoholgebruik serieus te bekijken, zonder jezelf als persoon te veroordelen.

Wat zegt een blackout over je drinken?

Een blackout betekent niet automatisch dat je verslaafd bent. Ook iemand die weinig gelegenheden heeft waarop hij drinkt, kan een blackout krijgen. Zelfs één keer is wel voldoende reden om stil te staan bij je gebruik en dit zo nodig met je huisarts te bespreken.

Als blackouts terugkomen of voor jou bij een avond drinken zijn gaan horen, is het belangrijk om breder naar het patroon te kijken. De alcohol test met tien vragen uit de AUDIT kan daarbij helpen. Een van die vragen gaat over gebeurtenissen die je door het drinken niet meer kon herinneren. De uitkomst geeft een eerste indruk, geen diagnose.

Online traject · elf lessen

Van verslaving naar vrij leven

Een online traject om te stoppen met drinken door te onderzoeken wat alcohol je belooft en wat de hele ervaring je oplevert. Voor wie na een moeilijke ochtend wil stoppen, maar later toch weer naar drinken verlangt.

€197 Bekijk het traject →

Waarom denk je daarna vaak: dit gebeurt niet meer?

Na een blackout kunnen de gevolgen heel dichtbij voelen. De ontbrekende herinneringen en de onzekerheid maken duidelijk waarom je dit niet opnieuw wilt. Een besluit om niet meer te drinken kan op dat moment oprecht en overtuigend zijn.

Later kan je aandacht verschuiven naar wat je van een eerste glas verwacht: ontspanning, gezelligheid of het afronden van de werkweek. De blackout kan dan meer voelen als iets dat bij die ene avond hoorde. Zo kun je opnieuw willen drinken, terwijl je eerdere besluit niet minder oprecht was.

Het helpt om die verwachting naast het hele verloop te zetten. Wat verwacht je van het eerste glas, en hoe gaat de avond en de tijd daarna meestal verder? Daarmee onderzoek je ook waarom drinken opnieuw aantrekkelijk wordt. In morgen stop ik lees je meer over het verschil tussen het besluit om te stoppen en het verlangen dat later weer kan ontstaan.

Wanneer bel je 112?

Bel 112 als iemand na het drinken niet meer wakker te krijgen is, langzaam of onregelmatig ademt, blauwe lippen heeft of een epileptische aanval krijgt. Laat diegene niet alleen. Is iemand bewusteloos maar ademt diegene normaal, leg hem of haar dan in de stabiele zijligging en blijf de ademhaling controleren. Bij geen normale ademhaling is reanimatie nodig; volg de aanwijzingen van de meldkamer. Meer hierover staat bij het Rode Kruis.

Wil je stoppen en drink je al langere tijd veel, overleg dan eerst met je huisarts. Plotseling stoppen kan bij lichamelijke afhankelijkheid gevaarlijke ontwenning geven. Dat geldt ook bij afhankelijkheid van GHB en langdurig gebruik van slaap- of kalmeringsmiddelen. Bij opioïden is medische begeleiding eveneens belangrijk. Bespreek combinaties van middelen en medicijnen voordat je iets verandert.

Meer uitleg vind je bij Alcoholinfo, IkPas en Thuisarts. Het Amerikaanse NIAAA beschrijft het onderscheid tussen blackouts en bewusteloosheid.

Veelgestelde vragen

Wat is een blackout door alcohol?

Bij een blackout worden tijdens het drinken nieuwe herinneringen niet goed opgeslagen. Je bent nog wakker en kunt dingen doen, maar herinnert je daar later niets of weinig van. Een volledige blackout is iets anders dan bewusteloosheid.

Hoeveel moet je drinken voor een blackout?

Daar is geen vaste hoeveelheid voor. Vooral snel drinken, een lege maag en bepaalde medicijnen vergroten de kans. Hoeveel alcohol daarvoor nodig is, verschilt per persoon en situatie; een genoemd aantal glazen is geen veilige grens.

Wat is een gray-out?

Een gray-out is gedeeltelijk geheugenverlies door alcohol. Je herinnert je nog losse stukken, maar mist gebeurtenissen of de volgorde. Ook daarbij is het vormen van herinneringen verstoord.

Is een blackout schadelijk voor je hersenen?

Een blackout laat zien dat alcohol de geheugenfunctie heeft verstoord. Eén blackout bewijst niet dat er blijvende hersenschade is. Langdurig zwaar drinken kan wel blijvende problemen geven. Bespreek herhaalde blackouts of aanhoudende geheugenklachten met je huisarts.

Ben je verslaafd als je een blackout hebt gehad?

Dat kun je niet uit een blackout alleen afleiden. Het is wel een reden om naar je gebruik te kijken. Als blackouts terugkomen, je meer drinkt dan je wilt of stoppen niet lukt, bespreek dat dan met je huisarts.