Hoe vertel je je kind over je eigen verslaving?

Hoe begin je zo'n gesprek zonder je kind te veel mee te geven? Misschien weet je zelf nog niet precies hoe het verdergaat. Ook dan kun je vertellen wat je wél weet, vragen beantwoorden en later opnieuw praten. Hieronder vind je woorden die kunnen helpen, van jonge kinderen tot volwassen kinderen.

In dit artikel

• Hoe vertel je je kind over je verslaving?
• Waarom is eerlijk zijn beter dan zwijgen?
• Wat zeg je, per leeftijd?
• Wat zeg je beter niet?
• Hoe ga je om met de reactie van je kind?
• Moet je eerst gestopt zijn voordat je het vertelt?
• Wie kan je kind nog meer steunen?
• Wanneer heb je direct hulp nodig?
• Veelgestelde vragen

Hoe vertel je je kind over je verslaving?

Begin klein. Bijvoorbeeld: ‘Ik merk dat ik te vaak drink. Dat heeft invloed op hoe ik thuis ben. Dat is niet jouw schuld en jij hoeft het niet op te lossen.’ Gebruik woorden die bij de leeftijd van je kind passen. Vraag wat het al heeft gemerkt en of het iets wil weten. Het Trimbos-instituut adviseert ouders eerlijk te vertellen wat er speelt en vooral ook te luisteren.

Kies een rustig moment waarop je nuchter bent. Plan het gesprek zo dat er daarna ruimte is voor vragen. Je hoeft geen perfecte uitleg klaar te hebben: ‘Ik weet niet precies hoe ik dit moet zeggen’ mag ook. Kom er later op terug, zeker als je kind nu niets vraagt.

Waarom is eerlijk zijn beter dan zwijgen?

Je kind kan veranderingen thuis opmerken zonder te begrijpen waar die vandaan komen. Een uitleg in passende woorden kan helpen voorkomen dat het zichzelf de schuld geeft. Dat betekent niet dat elk kind meteen wil praten of dat één gesprek alle zorgen wegneemt.

Vertel daarom duidelijk: ‘Dit is iets waar ík mee worstel. Jij hebt het niet veroorzaakt en je kunt het ook niet voor mij oplossen.’ Laat ruimte voor wat jouw kind zelf heeft meegemaakt. Dat kan anders zijn dan je verwacht.

Je mag eerlijk zijn zonder je kind verantwoordelijk te maken voor jouw herstel.

Wat zeg je, per leeftijd?

Er is geen script dat voor ieder kind werkt. Stem af op wat je kind al weet en vraagt. Dit zijn voorbeelden om je eigen woorden te vinden:

Kom je moeilijk op woorden? De informatie voor ouders van het Trimbos-instituut kan je helpen het gesprek voor te bereiden. Je kunt ook met je huisarts of een hulpverlener bespreken wat past bij de leeftijd en situatie van je kind.

Wat zeg je beter niet?

Vermijd beloftes waarvan je niet weet of je ze kunt nakomen, zoals ‘Morgen stop ik voorgoed’. Zeg liever concreet wat waar is: ‘Ik heb een afspraak bij de huisarts’ of ‘Ik zoek hulp om te stoppen’. Heb je die stap nog niet gezet? Zeg dan niet dat je dat al hebt gedaan.

Vraag je kind niet om erover te zwijgen. Het moet er met een veilige volwassene over kunnen praten. Vertel wat nodig is, maar leg jouw zorgen over geld, relaties of herstel niet bij je kind neer. Daarvoor zoek je steun bij volwassenen.

Details over hoeveel of hoe je gebruikt, zijn meestal niet nodig. Vraag eerst wat je kind precies bedoelt. Je kunt eerlijk antwoorden zonder het meer te vertellen dan bij zijn of haar leeftijd past.

Hoe ga je om met de reactie van je kind?

Luister, ook als je kind iets zegt wat moeilijk is om te horen. Misschien wordt het boos, verdrietig of stil. Misschien lijkt het er weinig mee te doen. Probeer niet meteen uit te leggen waarom je iets deed, maar erken eerst wat je kind vertelt: ‘Ik snap dat dit voor jou verwarrend was.’

Je hoeft die reactie niet meteen te veranderen. Laat weten dat je kind later terug mag komen op het gesprek. Merk je dat het langere tijd slecht slaapt, zich terugtrekt of vastloopt op school? Bespreek met een vertrouwde professional, bijvoorbeeld de huisarts, wat je kind kan helpen.

Online traject · elf lessen

Van verslaving naar vrij leven

Een online traject dat je helpt je gebruik te onderzoeken en aan stoppen te werken. De zorg voor je kind en eventuele medische hulp blijven daarnaast belangrijk.

€197 Bekijk het traject →

Moet je eerst gestopt zijn voordat je het vertelt?

Je hoeft niet te wachten tot je gestopt bent. Ook als je nog worstelt met gebruik, kun je in leeftijdspassende woorden uitleggen wat er speelt. Maak van het gesprek geen belofte dat alles snel weer goed is.

Vertel welke stap je al hebt gezet of nog gaat bespreken met een volwassene of hulpverlener. Bijvoorbeeld: ‘Ik wil met de huisarts praten over hulp.’ Je kind hoeft die stap niet te bewaken. Meer over stoppen lees je in hoe kom je van een verslaving af.

Wie kan je kind nog meer steunen?

Je kind hoeft het niet alleen met jou te bespreken. Vraag met wie het zich prettig voelt: een familielid, leerkracht, mentor of andere vertrouwde volwassene. Het Trimbos-instituut wijst ook op contact met leeftijdgenoten die thuis iets vergelijkbaars meemaken.

Jellinek biedt steun voor kinderen en jongeren van ouders met psychische problemen of verslaving, van 4 tot 25 jaar. Informeer via 088 505 1220 of koppkov@jellinek.nl naar passend aanbod. Ook buiten deze regio kun je via de huisarts of school vragen welke steun er voor je kind beschikbaar is. Bespreek met je kind, als het oud genoeg is, wie op school op de hoogte mag zijn.

Is je kind al volwassen en merk je dat het veel met zich meedraagt? Dan kan volwassen kind van een verslaafde ouder herkenning geven.

Wanneer heb je direct hulp nodig?

Kan je kind thuis niet veilig zijn, bijvoorbeeld omdat er geen nuchtere volwassene voor het kind kan zorgen of omdat er onder invloed met het kind wordt gereden? Zorg dan direct voor een veilige volwassene. Voor advies kun je, ook bij twijfel over je eigen situatie, Veilig Thuis bellen op 0800 2000. Bij acuut gevaar bel je 112. Kinderen van 8 tot 18 jaar kunnen zelf met De Kindertelefoon praten via 0800 0432.

Wil je zelf stoppen? Bij afhankelijkheid van alcohol, GHB of slaap- en kalmeringsmiddelen kan abrupt stoppen gevaarlijk zijn. Ook bij opioïden is begeleiding belangrijk. Bespreek met je huisarts hoe je veilig kunt stoppen of afbouwen.

Heb je gedachten om jezelf iets aan te doen? Bel gratis 0800 0113 of kijk op 113 Zelfmoordpreventie. Meer informatie vind je bij het Trimbos-instituut, Jellinek en Thuisarts.

Veelgestelde vragen

Hoe vertel ik mijn kind dat ik verslaafd ben?

Eerlijk, kort en in woorden die passen bij de leeftijd, op een rustig moment. Zeg erbij dat het niet de schuld van je kind is, en luister daarna vooral.

Moet ik mijn kind vertellen dat ik drink of drugs gebruik?

Als je kind iets merkt van je gebruik, kan een eerlijke, leeftijdspassende uitleg helpen. Zeg expliciet dat het niet de schuld van je kind is. Je hoeft geen details te delen die het niet nodig heeft.

Wat zeg ik tegen een jong kind over verslaving?

Houd het kort: ‘Ik heb moeite met stoppen met drinken. Soms merk je dat thuis. Het komt niet door jou.’ Vertel alleen over hulp als je die ook echt krijgt.

Moet ik eerst stoppen voordat ik het mijn kind vertel?

Nee. Vertel eerlijk waar je nu staat, zonder te beloven dat je meteen stopt. Je kunt zeggen welke stap je al hebt gezet of met wie je hulp gaat bespreken.

Waar kan mijn kind terecht?

Bij een vertrouwde volwassene, bijvoorbeeld een familielid of iemand op school, en bij ondersteuningsgroepen zoals die van Jellinek. Kinderen van 8 tot 18 jaar kunnen De Kindertelefoon bellen op 0800 0432.