Wachten op verslavingszorg: wat kun je intussen doen?

Je hebt je aangemeld of bent verwezen, maar de behandeling begint nog niet. Misschien weet je al hoe lang het duurt; misschien heb je alleen te horen gekregen dat je op de lijst staat. Hieronder vind je concrete stappen voor de eerste dagen, de wachttijd zelf en de voorbereiding op het gesprek.

In dit artikel

• Wat kun je doen terwijl je wacht op verslavingszorg?
• Wat regel je in de eerste dagen?
• Hoe lang mag je moeten wachten?
• Welke steun kun je nu al krijgen?
• Wat doe je met je gebruik in de wachttijd?
• Hoe bereid je je voor op de intake?
• Wat als het wachten zwaar wordt?
• Wanneer kun je niet wachten?
• Veelgestelde vragen

Wat kun je doen terwijl je wacht op verslavingszorg?

Begin met drie vragen: wanneer verwacht de instelling je te zien, wie is je aanspreekpunt als je situatie verandert, en wat heb je nu nodig om veilig te blijven? Je huisarts kan met je meekijken. De wachttijd kan ook een moment zijn om je gebruik te observeren of steun te zoeken, zonder dat je vóór de intake iets hoeft te bewijzen.

Je kunt zelf iets doen terwijl je wacht, maar je bent niet verantwoordelijk voor het oplossen van een wachtlijst. Als je gezondheid of veiligheid achteruitgaat, meld dat meteen. Meer over behandelmogelijkheden lees je in verslavingszorg of een online traject.

Wat regel je in de eerste dagen?

Vraag bij je aanmelding wat al bekend is en noteer met wie je contact kunt opnemen. Deze punten kunnen helpen:

Je hoeft niet alles tegelijk te regelen. Een eerste telefoontje naar de instelling of je verzekeraar kan duidelijk maken welke mogelijkheden er zijn. Zorgbemiddeling kan helpen, maar verkort de wachttijd niet altijd.

Hoe lang mag je moeten wachten?

Voor de geneeskundige ggz gelden treeknormen: maximaal vier weken van aanmelding tot intake en daarna maximaal tien weken tot de start van behandeling. Het zijn afspraken over aanvaardbare wachttijden, geen persoonlijke garantie dat er precies dan een plek is. CZ en het Zorginstituut beschrijven dat je bij een langere wachttijd je zorgverzekeraar om bemiddeling kunt vragen. Ook eerder mag je navragen welke passende opties er zijn.

Een instelling kan bovendien een wachttijd tot de intake én een wachttijd daarna tot de behandeling hebben. Vraag naar allebei. Hoe lang het werkelijk duurt, kan per aanbieder, locatie en behandeling verschillen. Je verzekeraar kan meedenken over een andere gecontracteerde aanbieder, maar controleer eerst of die zorg aansluit bij wat je nodig hebt.

Welke steun kun je nu al krijgen?

Je hoeft niet te doen alsof er al behandeling is. Wel kun je vragen welke steun beschikbaar is vóór de intake:

Welke combinatie zinvol is, hangt af van jouw situatie. Bespreek aanvullende hulp met je huisarts of behandelaar, vooral als je lichamelijke afhankelijkheid of ernstige klachten hebt. Meer opties vind je in hulp bij verslaving.

Online traject · elf lessen

Van verslaving naar vrij leven

Een zelfstandig online traject voor wie wil stoppen en wil onderzoeken wat gebruik aantrekkelijk maakt. Je kunt het naast passende zorg volgen; bespreek medische risico's met je huisarts.

€197 Bekijk het traject →

Wat doe je met je gebruik in de wachttijd?

Je kunt je gebruik observeren en bespreken voordat de behandeling start. Vertel bij de intake eerlijk wat in de wachttijd is gebeurd, ook als je nog gebruikt. Vraag bij je eigen instelling welke voorwaarden voor het specifieke programma gelden; ga niet uit van een algemene regel voor alle behandelingen.

Als je dat wilt, kun je kort bijhouden wanneer gebruik aantrekkelijk werd, wat je ervan verwachtte en hoe het daarna ging. Dat geeft materiaal voor je gesprek en kan helpen toewerken naar een keuze die niet alleen voelt als ‘ik mag niet meer’. Het is geen voorwaarde om hulp te verdienen en geen garantie dat de wens om te gebruiken verdwijnt.

Bij langdurige afhankelijkheid van alcohol, GHB of slaap- en kalmeringsmiddelen kan abrupt stoppen gevaarlijk zijn. Bij opioïden is begeleiding bij ontgifting doorgaans belangrijk. Overleg met je huisarts vóórdat je hier zelfstandig mee stopt of sterk afbouwt.

Hoe bereid je je voor op de intake?

Je kunt opschrijven welke middelen je gebruikt, hoe vaak, sinds wanneer en wat je eerder hebt geprobeerd. Noteer ook wat je van de behandeling hoopt en waar je vragen over hebt. Het hoeft niet volledig of perfect te zijn; het is een geheugensteun voor het gesprek.

Vertel wat er tijdens het wachten veranderde en welke ondersteuning je al hebt. Noem ook alcohol en medicijnen: combinaties kunnen uitmaken voor de veiligheid. Meer over een eerste stap bij stoppen lees je in hoe kom je van een verslaving af.

Wat als het wachten zwaar wordt?

Wachten kan zwaar zijn, zeker als je klachten toenemen of het gebruik anders loopt dan je had gehoopt. Je hoeft daar niet tot de intake mee te blijven rondlopen. Geef de verandering door aan je huisarts en de instelling waar je bent aangemeld.

Vraag concreet wat er tot de behandeling beschikbaar is en of een nieuwe beoordeling nodig is. Een verslechtering betekent niet automatisch dat er meteen een plek vrijkomt, maar is wel reden om je situatie opnieuw te bespreken. Bij spoed hoort hulp niet op een reguliere wachtlijst te wachten.

Wanneer kun je niet wachten?

Bel direct je huisarts of de huisartsenpost bij ernstige ontwenningsklachten, zoals hevig trillen, zweten, verwardheid of hallucinaties, zeker na minderen met alcohol, GHB of kalmeringsmiddelen. Bel 112 bij bewusteloosheid, een epileptische aanval, ernstige pijn op de borst of direct gevaar. De huisarts kan beoordelen of acute hulp of de crisisdienst nodig is.

Bij langdurig of zwaar gebruik van alcohol kan plotseling stoppen een ernstig onthoudingssyndroom veroorzaken. Langdurig gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen vraagt vaak om geleidelijke afbouw in overleg met een arts. Ontwenning van GHB kan ernstig en soms levensbedreigend zijn. Ontgifting van opioïden hoort doorgaans begeleid te worden. Overleg met je huisarts voordat je iets verandert.

Heb je gedachten om jezelf iets aan te doen? Bel 113 Zelfmoordpreventie via 0800 0113. Bij direct gevaar bel je 112. Meer informatie vind je bij Thuisarts, CZ over wachttijden en Jellinek.

Veelgestelde vragen

Wat kan ik doen terwijl ik wacht op verslavingszorg?

Vraag de instelling naar de verwachte intake- en behandelwachttijd, houd contact met je huisarts en vraag je verzekeraar zo nodig om zorgbemiddeling. Kijk welke aanvullende steun nu beschikbaar is en bespreek medische risico's vóórdat je stopt.

Hoe lang mag de wachttijd voor verslavingszorg zijn?

De treeknorm voor de ggz is maximaal vier weken van aanmelding tot intake en daarna maximaal tien weken tot start behandeling. Het is een norm, geen garantie dat jouw afspraak binnen die termijn valt.

Kan mijn zorgverzekeraar helpen bij een lange wachttijd?

Ja. Vraag je verzekeraar om zorgbemiddeling bij een lange wachttijd. De verzekeraar kan met je zoeken naar passende zorg, maar een snellere plek is niet gegarandeerd.

Moet ik gestopt zijn voordat de behandeling begint?

Vraag je instelling welke voorwaarden bij jouw behandeling gelden. Je kunt ook als je nog gebruikt bespreken wat je nodig hebt. Bij langdurige afhankelijkheid van alcohol, GHB of slaap- en kalmeringsmiddelen moet abrupt stoppen eerst medisch besproken worden; bij opioïden is begeleiding belangrijk.

Kan ik in de wachttijd een online traject volgen?

Dat kan als het bij je situatie past. Het traject van Verslaving Doorzien is zelfstandig te volgen zonder verwijzing. Bespreek met je behandelaar hoe het naast jouw zorg kan lopen; bij medische risico's is het geen vervanging van begeleiding.