Wiet verslaving: hoe weet je of je verslaafd bent aan wiet?
Polle van den DopGebruik je naast wiet regelmatig alcohol, GHB of slaap- en kalmeringsmiddelen? Stop daarmee niet plotseling zonder medisch overleg. Verderop lees je wanneer hulp belangrijk is.
Misschien blow je vooral 's avonds en gaat er in je leven veel goed. Je werkt, ziet mensen en betaalt je rekeningen. Toch kun je je afvragen of wiet inmiddels belangrijker voor je is geworden dan je wilt. Daar hoeft niet eerst iets voor mis te gaan. De vraag is op zichzelf geen bewijs van verslaving, maar wel iets waar je rustig bij stil kunt staan.
In dit artikel
- Hoe weet je of je verslaafd bent aan wiet?
- Ben je verslaafd als je elke dag blowt?
- Waarom voelt een wiet verslaving niet als een echte verslaving?
- Wat zegt het etiket verslaafd, en wat zegt het niet?
- Waarom blijft wiet aantrekkelijk, ook als je het doorhebt?
- Wat kun je doen als je denkt dat je verslaafd bent aan wiet?
- Wanneer heb je medische hulp nodig?
- Veelgestelde vragen
Hoe weet je of je verslaafd bent aan wiet?
Bij een wiet verslaving wordt het moeilijker om je gebruik te laten aansluiten bij wat je zelf wilt. Je blowt bijvoorbeeld vaker of meer dan je van plan was, of merkt dat minderen maar kort lukt. Ook veel aan wiet denken wanneer je niet blowt, kan een signaal zijn. Het gaat om het geheel, niet om één avond of één herkenbaar punt.
Jellinek noemt een schatting van ongeveer negen procent van de cannabisgebruikers die een vorm van afhankelijkheid ontwikkelen. Dat is geen voorspelling voor jou persoonlijk. Het risico hangt onder meer samen met hoe vaak en hoe lang je gebruikt en of je jong bent begonnen.
Misschien merk je dat je je gebruik kleiner voorstelt dan het is, of dat er steeds een reden is waarom minderen nu niet uitkomt. Slecht slapen als je niet blowt, onrust wanneer er niets in huis is en minder belangstelling voor dingen die je eerder graag deed, zijn ook redenen om verder te kijken.
Zulke signalen kunnen verschillende oorzaken hebben en vormen samen niet automatisch een diagnose. Ze kunnen wel duidelijk maken dat wiet meer invloed op je dagen heeft gekregen. Je bent er dan niet alleen tijdens het blowen mee bezig, maar ook in het afwegen ervoor en in hoe je je erna voelt.
Ben je verslaafd als je elke dag blowt?
Iedere dag blowen betekent niet automatisch dat je verslaafd bent. Dagelijks gebruik in combinatie met het niet kunnen laten kan wel op afhankelijkheid wijzen. Hoe vaak en hoeveel je blowt blijft belangrijk voor je gezondheid, maar vertelt niet het hele verhaal over de vrijheid die je ervaart.
Iemand die elke avond één joint rookt en een week overslaat, kan een ander gebruikspatroon hebben dan iemand die alleen in het weekend blowt en er de hele week naar uitkijkt. Uit die twee voorbeelden alleen kun je niet afleiden wie wel of niet afhankelijk is. Daarvoor moet je ook weten wat er gebeurt wanneer iemand minder wil gebruiken en welke gevolgen het gebruik heeft.
Naast de hoeveelheid telt dus ook hoe een avond zonder wiet voor je is. Kun je je met andere dingen bezighouden, of blijft je aandacht teruggaan naar het blowen? Dat is informatie over je gebruik, geen afzonderlijke test waarmee je jezelf een diagnose kunt geven.
Waarom voelt een wiet verslaving niet als een echte verslaving?
Het woord softdrug en de vertrouwdheid van coffeeshops kunnen de indruk geven dat wiet weinig gevolgen heeft. Zeker als mensen om je heen ook blowen en je dagelijks leven doorgaat, valt een verandering in je gebruik niet altijd meteen op.
Een gedachte als "het is maar wiet" kan dan geruststellend zijn. Je hoeft je ook niet te herkennen in het beeld dat je bij verslaving hebt. Toch kan blowen ondertussen steeds meer invloed krijgen op je avonden, je slaap en de keuzes die je maakt.
Wiet kan zowel geestelijke als lichamelijke afhankelijkheid geven. Bij veel gebruik kun je tolerantie opbouwen: je hebt meer nodig om een vergelijkbaar effect te ervaren. Stoppen kan ook lichamelijke klachten geven. De onthoudingsklachten van cannabis zijn doorgaans niet levensbedreigend, maar dat betekent niet dat ze licht zijn of dat je geen hulp nodig kunt hebben.
De uitdrukking "alleen psychisch" kan bovendien klinken alsof het vooral een kwestie is van jezelf beter beheersen. Daarmee doe je de moeite die iemand ervaart tekort. Wat je van wiet verwacht kan heel overtuigend blijven, ook wanneer je de nadelen goed kent.
Hoe vertrouwd blowen ook voelt, het blijft belangrijk hoeveel ruimte het in je leven inneemt.
Wat zegt het etiket verslaafd, en wat zegt het niet?
Een behandelaar beoordeelt een mogelijke stoornis in het gebruik van cannabis aan de hand van elf kenmerken. Daaronder vallen meer gebruiken dan bedoeld, niet kunnen minderen en doorgaan ondanks problemen. Het aantal kenmerken helpt om de ernst in te delen als licht, matig of ernstig. Dat is een medische beoordeling, geen oordeel over jouw waarde. Dezelfde criteria komen aan bod in wanneer ben je alcoholist.
Een diagnose kan duidelijkheid geven en helpen bij het kiezen van zorg. Tegelijk kan de vraag "ben ik verslaafd?" zoveel aandacht krijgen dat een andere vraag blijft liggen: wat doet het blowen met mijn leven? Je kunt ergens last van hebben zonder al te weten welk etiket erbij past.
| Waar een beoordeling naar kijkt | Wat je daarnaast zelf kunt verkennen |
|---|---|
| Kenmerken van afhankelijkheid en controleverlies | Hoeveel ruimte er nog is voor de keuze die je wilt maken |
| Hoe vaak en hoeveel je blowt | Wat je van een joint verwacht en wat je ervaart |
| Problemen die samenhangen met gebruik | Hoe je avonden met en zonder wiet verlopen |
| De ernst van een eventuele stoornis | Of dit gebruik nog past bij het leven dat je wilt |
De vragen in de rechterkolom vervangen geen professionele beoordeling. Ze geven wel woorden aan je eigen ervaring. Die ervaring doet ertoe, ook als je nog twijfelt of er sprake is van een wiet verslaving.
Een online traject gericht op stoppen met blowen. In elf lessen werk je aan inzicht in wat wiet je belooft en wat het je werkelijk geeft, zodat je keuze minder op jezelf tegenhouden hoeft te steunen.
Waarom blijft wiet aantrekkelijk, ook als je het doorhebt?
De roes kan iets geven waar je naar verlangt, zoals rust in je hoofd of het gevoel gemakkelijker in slaap te vallen. Dat hoef je niet te ontkennen om te kunnen zien dat blowen je ook iets kost. De vraag is vooral welk deel van de ervaring op de voorgrond staat wanneer je zin krijgt.
Misschien vergelijk je dan de roes met het onrustige moment vlak ervoor. Binnen het traject noemen we dat de momentmeetlat. Vanuit die vergelijking kan wiet een goede oplossing lijken. De trage ochtend, het slechter slapen wanneer je overslaat en het afwegen van wel of niet blowen blijven op dat moment gemakkelijker buiten beeld.
De levensmeetlat gaat over een ruimere vergelijking: de hele cirkel rond het gebruik naast een leven zonder die cirkel. Daarbij hoort ook je basislijn, hoe je je voelt wanneer je niet gebruikt en niet in de roes zit. Als ontspannen zonder wiet lastiger is geworden, kan blowen voelen alsof het je iets teruggeeft. Het is dan zinvol om ook te zien welke rol het gebruik zelf in die onrust kan spelen.
Zolang wiet iets waardevols blijft dat je jezelf verbiedt, kan de innerlijke onderhandeling doorgaan. Een besluit om niet te blowen verandert immers niet automatisch wat je ervan verwacht. In waarom wilskracht niet werkt lees je waarom jezelf tegenhouden alleen soms onvoldoende antwoord geeft op die verwachting.
Wat kun je doen als je denkt dat je verslaafd bent aan wiet?
Je kunt je gebruik serieus nemen zonder eerst te bewijzen dat het ernstig genoeg is. Wat maakt dat je twijfelt, en waar merk je dat het anders gaat dan je zou willen? Dat zijn vragen die ook in een gesprek met je huisarts een goed vertrekpunt kunnen zijn.
Naast "ben ik verslaafd?" kan daardoor de vraag komen: "wil ik dit nog?" Het antwoord hoeft niet onmiddellijk vast te staan. Wanneer je beter ziet wat wiet je belooft en hoe het hele gebruik voor je uitpakt, kan ook duidelijker worden welke richting je wilt kiezen.
Over de stap naar stoppen lees je meer in stoppen met blowen, waaronder waarom een eerder besluit later weer onder druk kan komen te staan. Gebruik je ook andere middelen, dan geeft stoppen met drugs: waar begin je uitleg over een passend en veilig begin.
Het doel is dat je helder krijgt wat je zelf wilt, zonder van je gebruik een oordeel over jezelf te maken. Dat laat de gevolgen en de lichamelijke risico's van gebruik gewoon staan.
In elf lessen kijk je naar de belofte van wiet en de gevolgen van de hele cirkel. Het doel is stoppen vanuit een vrije keuze: van 'ik mag niet meer' naar 'ik wil niet meer'.
Wanneer heb je medische hulp nodig?
Wie vaak en veel heeft geblowd, kan bij minderen of stoppen last krijgen van onrust, zweten, trillen, hoofdpijn, angst, slecht slapen of nachtmerries. Neem contact op met je huisarts als klachten ernstig zijn of aanhouden. Dat geldt ook bij sterke somberheid, verwardheid of angstige gedachten. Een doorgaans niet-levensbedreigende ontwenning betekent niet dat je met zulke klachten alleen moet blijven rondlopen.
Bij andere middelen kunnen andere risico's spelen. Plotseling stoppen met veel of langdurig alcoholgebruik of met regelmatig GHB-gebruik kan gevaarlijk zijn. Slaap- en kalmeringsmiddelen moeten vaak geleidelijk worden afgebouwd met een arts; ook bij opioïden is medische begeleiding belangrijk. Gebruik je die middelen naast wiet, bespreek dan met je huisarts hoe je veilig kunt stoppen.
Meer uitleg vind je bij Thuisarts en Jellinek. Het online traject vervangt geen medische zorg, acute psychiatrische hulp of crisisinterventie. Als je al in behandeling bent, bespreek je met je behandelaar of het traject daarbij past.
Veelgestelde vragen
Hoeveel mensen raken verslaafd aan wiet?
Jellinek noemt een schatting van ongeveer negen procent van de cannabisgebruikers die afhankelijkheid ontwikkelen. Het risico verschilt per persoon en neemt onder meer toe bij frequent of langdurig gebruik en een jonge startleeftijd.
Is wiet lichamelijk verslavend?
Ja, cannabis kan lichamelijke afhankelijkheid geven. Na veel gebruik kunnen bij stoppen onder meer zweten, onrust en slaapproblemen ontstaan. Die klachten zijn doorgaans niet levensbedreigend, maar kunnen wel aanleiding zijn om hulp te zoeken.
Ben je verslaafd als je elke avond een joint rookt?
Dat kun je niet alleen aan die ene joint aflezen. Dagelijks gebruik, niet kunnen minderen en veel met blowen bezig zijn kunnen samen wijzen op afhankelijkheid. Een behandelaar kijkt naar het hele gebruikspatroon en de gevolgen.
Kun je verslaafd raken aan wiet als je alleen in het weekend blowt?
Ja. Ook bij gebruik in het weekend kun je moeite hebben met je eigen grenzen of er de rest van de week veel mee bezig zijn. Alleen de dagen waarop je blowt bepalen dus niet of er sprake is van afhankelijkheid.
Waar kun je terecht als je denkt dat je verslaafd bent aan wiet?
Je kunt met je huisarts bespreken wat je merkt en welke hulp past. Zo nodig kan die je verwijzen naar verslavingszorg. Jellinek en DRUGSinfo bieden informatie en advies; een online traject kan daarnaast passen bij iemand die zelf aan stoppen wil werken.
Wil je zien wat wiet je werkelijk geeft?
Van verslaving naar vrij leven is een online traject gericht op stoppen met je verslaving. In elf lessen kijk je naar wat blowen je belooft, wat de hele cirkel je kost en hoe je tot een keuze komt waar je zelf achter staat. Je volgt het in je eigen tempo, met korte opdrachten. Het traject belooft geen gegarandeerd resultaat; op de productpagina lees je wat je krijgt en voor wie het bedoeld is.
Bekijk het traject →€197 · online, in je eigen tempo
Lees ook
Geschreven door
Polle van den Dop
Verslavingscoach en maker van de methode achter Verslaving Doorzien
Ik help mensen begrijpen waarom gebruik aantrekkelijk blijft, ook wanneer ze de nadelen ervan kennen. Daarvoor ontwikkelde ik Van verslaving naar vrij leven: een online traject van elf lessen, gericht op stoppen vanuit inzicht en een keuze waar je zelf achter staat. Lees meer over de methode.