Gratis les: stoppen met je verslaving
De introductie en de volledige eerste les van het traject, om te lezen of te beluisteren. Je hoeft nog niets te beslissen en niets aan je gebruik te veranderen.
Zo ziet het traject er vanbinnen uit
Fijn dat je er bent.
Misschien denk je al een tijd na over je gebruik. Misschien heb je al vaker geprobeerd er iets aan te veranderen. Of misschien weet je vooral dat je niet verder wilt zoals het nu gaat, maar nog niet precies wat je dan wél wilt.
Je hoeft daar aan het begin van dit traject nog geen antwoord op te hebben. Je hoeft ook nog niets te beloven of te besluiten. We beginnen met begrijpen.
Je hoeft niet sterker te worden
Dit traject gaat je niet leren hoe je harder tegen een verlangen moet vechten. Je hoeft jezelf niet voortdurend te controleren en je hoeft niet de rest van je leven sterk te blijven.
We gaan kijken waarom het gebruik aantrekkelijk blijft, zelfs wanneer het je steeds minder geeft. Wat je er werkelijk in zoekt. Wat het je voor korte tijd laat voelen en wat er daarna gebeurt.
Wanneer je dat steeds helderder gaat zien, kan er iets veranderen in wat je zelf wilt. Niet omdat iets niet meer mag, maar omdat je begint te merken dat het je niet brengt waar je werkelijk naar verlangt.
De vier delen
Het traject bestaat uit vier delen.
Eerst kijk je eerlijk naar wat er gebeurt. Niet om jezelf te veroordelen, maar om te zien hoeveel vrijheid je nog werkelijk ervaart.
Daarna ga je begrijpen waarom het gebruik zo aantrekkelijk voelt. Je ziet wat het je belooft, wat het werkelijk doet en wat je ondertussen over jezelf bent gaan geloven.
Vervolgens gaat het niet alleen meer over het gebruik. Je gaat kijken naar de relatie die je met jezelf hebt en naar wat je werkelijk voor jezelf wilt.
Tot slot verschuift de aandacht naar de ruimte die ontstaat. Ruimte voor rust, relaties, plannen, gewone momenten en een leven waaruit je niet steeds hoeft te verdwijnen.
Zo werkt iedere les
Iedere les draait om één centraal inzicht. Je vindt daarin de audio, het lesmateriaal en een korte reflectieopdracht.
In de audio leg ik het uit. De tekst eronder is geen samenvatting daarvan, maar dezelfde les, preciezer opgeschreven. Soms komt iets binnen wanneer je het hoort en soms pas wanneer je het rustig leest. Samen vormen ze de volledige les.
Aan het einde van iedere les schrijf je één persoonlijke zin op je kaart. Na elf lessen heb je zo jouw eigen verhaal bij elkaar, volledig in je eigen woorden.
Volg de lessen in je eigen tempo
De lessen bouwen op elkaar voort. Volg ze daarom in de vaste volgorde.
Er is geen perfect tempo. Misschien wil je na een les meteen verder en misschien wil je iets eerst even laten bezinken. Je hoeft het traject niet zo snel mogelijk af te maken.
Het gaat er niet om hoeveel lessen je hebt gezien. Het gaat erom dat je steeds iets duidelijker gaat zien wat eerder moeilijk te begrijpen was.
Eén kaart die met je meegroeit
Na iedere les komt er één regel bij, steeds in je eigen woorden. Aan het einde vormt de kaart een overzicht van wat je zelf tijdens het traject hebt gezien en gekozen.
Je kunt de kaart printen en met de hand invullen. Je kunt hem ook digitaal invullen en opslaan. Er wordt niets beoordeeld en er komt geen reactie op, en je mag een antwoord later altijd aanpassen.
Je hoeft nu nog niets in te vullen. Zorg alleen dat je de kaart klaar hebt liggen wanneer je aan de eerste les begint.
Wat dit traject niet doet
Geen dagelijkse oefeningen. Geen herinneringsmails. Geen voortgangsbalk. Geen lijst met gevaarlijke situaties waar je op moet letten.
Er is niemand die controleert of je iets hebt gedaan. Wat je in de opdrachten invult is van jou. Er wordt niets beoordeeld en er komt geen reactie op.
Als je een les overslaat of een opdracht niet invult, gebeurt er niets. Je kunt hier niets fout doen.
Voordat je begint
Eén praktisch ding, en dan gaan we beginnen.
Bij sommige middelen is stoppen lichamelijk niet zonder risico. Dat geldt vooral bij langdurig of zwaar gebruik van alcohol, bij slaap- en kalmeringsmiddelen, bij GHB en bij opioïden.
Je hoeft nu nog niets te veranderen. Maar als je veel of lang gebruikt, overleg dan met een arts voordat je iets aan je gebruik verandert. Een helder besluit en een veilige uitvoering zijn twee verschillende dingen, en het tweede regel je met iemand die je kan onderzoeken.
Dat maakt je keuze niet minder waard. Het is een vorm van goed voor jezelf zorgen.
De eerste stap
In de eerste les hoef je nog niets te veranderen. Je gaat alleen rustig en eerlijk kijken naar je gebruik en naar de ruimte die het in je leven heeft ingenomen.
Niet om vast te stellen wat je fout hebt gedaan. Alleen om te zien waar je nu werkelijk staat.
In deze eerste les hoef je nog niets te veranderen. Je hoeft ook nog geen besluit te nemen. We gaan alleen rustig kijken naar je gebruik en naar de plek die het in je leven heeft gekregen.
Dat is misschien moeilijker dan het klinkt. Eerlijk naar je gebruik kijken gaat bij bijna iedereen al snel samen met schaamte of zelfverwijt. Zodra je jezelf begint te veroordelen, wil je liever wegkijken. Dat is niet zwak. Het is heel menselijk om weg te willen van iets wat pijn doet.
Daarom spreken we aan het begin iets af.
Je bent hier niet om jezelf af te keuren.
Wat er langzaam is verdwenen
De meeste verhalen over verslaving beginnen met alles wat er mis is gegaan. Wij beginnen ergens anders. We kijken eerst naar wat er langzaam uit je leven is verdwenen.
Denk eens aan dingen die je vroeger graag deed en nu bijna niet meer doet. Niet omdat je ze niet meer leuk vindt, maar omdat iets anders steeds meer ruimte heeft gekregen.
Misschien maak je bepaalde plannen niet meer. Misschien beginnen je ochtenden anders dan vroeger. Misschien merk je dat je tijdens gesprekken maar half aanwezig bent. Of dat je ergens vroeger echt naar uitkeek, terwijl je er nu vooral doorheen probeert te komen.
Die ruimte is meestal niet in één keer verdwenen. Het gaat vaak zo geleidelijk dat je niet precies kunt aanwijzen wanneer het begon.
Dit is geen beschuldiging. We kijken alleen eerlijk naar wat er is veranderd.
Het woord verslaving is niet het belangrijkste
Misschien vind je het woord verslaving te zwaar voor jouw situatie. Misschien voelt het juist alsof dat woord nog niet duidelijk genoeg zegt wat er aan de hand is.
Je hoeft daar nu geen antwoord op te geven. Het etiket is niet het belangrijkste. Er is een eenvoudigere vraag die veel meer zegt.
Hoeveel vrijheid heb ik hier nog?
Kun je het zonder veel moeite laten? Kun je een avond of een week overslaan zonder dat je hoofd er steeds over begint? Of merk je dat je al snel gaat nadenken over wanneer je weer kunt gebruiken, hoeveel en hoe je het gaat regelen?
Je hebt geen diagnose nodig om daar eerlijk naar te kijken. Je voelt zelf waarschijnlijk wel ongeveer hoeveel vrijheid je nog hebt.
Genieten en vrij zijn zijn niet hetzelfde
Iets prettig vinden is niet hetzelfde als er vrij in zijn.
Je kunt ergens echt van genieten en er tegelijkertijd niet meer makkelijk omheen kunnen. Die twee dingen kunnen naast elkaar bestaan. Juist daardoor kan het zo verwarrend worden.
Dat je ervan geniet, kan voelen als bewijs dat er niets aan de hand is. Maar plezier zegt nog niets over hoeveel vrijheid je hebt.
De vraag is niet of het je ooit een fijn gevoel geeft. De vraag is of het steeds vaker nodig voelt en of je andere keuzes daardoor kleiner zijn geworden.
Het verhaal waarmee het klopt
Bijna iedereen die te veel gebruikt heeft een verhaal waarmee het gebruik logisch voelt.
Ik heb het verdiend.
Iedereen doet dit.
Het valt bij mij wel mee.
Ik kan stoppen wanneer ik wil.
Het is alleen tijdelijk, omdat ik nu een drukke periode heb.
Zonder dit kan ik niet slapen.
Ik noem deze gedachten niet om je te betrappen. Zo'n verhaal ontstaat niet omdat je oneerlijk bent tegen jezelf. Het beschermt iets.
Zolang het verhaal klopt, hoef je niet stil te staan bij wat eronder zit. Dat is heel begrijpelijk.
Je hoeft dat verhaal vandaag niet weg te halen. Je mag het alleen even opmerken.
De vraag die ertoe doet
Er is één vraag die deze hele les draagt.
Is dit het leven dat ik zou kiezen als ik het volledig voor het zeggen had?
Het gaat niet om de vraag of je iets fout doet. Ook niet om de vraag of je te ver bent gegaan.
Stel dat niemand meekijkt. Je hoeft niets te verdedigen en je hoeft niemand iets te bewijzen. Zou je dan zelf voor dit leven kiezen?
Je hoeft daar vandaag nog geen antwoord op te hebben. De vraag mag gewoon even openstaan.
Waar dit traject naartoe gaat
In de volgende lessen ga je begrijpen waarom het gebruik aantrekkelijk blijft, terwijl het je steeds minder geeft.
Niet om jezelf iets te verwijten, maar om te kunnen zien hoe het werkt.
Wanneer je dat steeds duidelijker begint te zien, kan er iets veranderen in wat je zelf wilt. Dat is iets heel anders dan iets niet meer mogen. Het is de reden dat dit traject niet draait om wilskracht.
Drie eerlijke zinnen
Maak de zinnen kort af. Eén regel per zin is genoeg.
Er wordt niets beoordeeld en er komt geen reactie op, dus schrijf gerust wat er werkelijk staat in plaats van wat er goed uitziet.
Wat je invult, wordt bewaard in je eigen omgeving. Wil je iets liever niet online zetten, schrijf het dan op papier of meteen op je kaart. Dat werkt net zo goed.
Mijn eerlijke antwoord
Dit is een voorbeeld van hoe een opdracht eruitziet. Zodra je het traject start, sla je je eigen antwoorden hier echt op.
Neem de laatste zin van je opdracht over op je kaart.
Als ik volledig vrij kon kiezen, zou ik eigenlijk…
Deze zin komt in les 9 terug.
Misschien kies je hier niet meer zo vrij voor als je jezelf vertelt. En misschien wil je begrijpen hoe dat komt, zonder jezelf daarvoor af te wijzen.
Voordat je verdergaat
Nog één praktisch ding, en dan is deze les klaar.
Bij sommige middelen is stoppen lichamelijk niet zonder risico. Je hoeft nu nog niets te beslissen en nog niets te veranderen.
Als je veel of langdurig gebruikt, overleg dan even met een arts voordat je iets aan je gebruik verandert.
Eerlijk kijken is niet hetzelfde als jezelf veroordelen.
Eerlijk naar je gebruik kijken gaat bij bijna iedereen samen met schaamte of zelfverwijt, en dan wil je wegkijken. Daarom begint deze les met een afspraak: je bent hier niet om jezelf af te keuren.
We beginnen niet bij wat er is misgegaan, maar bij wat er langzaam is verdwenen. En niet bij de vraag of het woord verslaving klopt, maar bij hoeveel vrijheid je nog hebt.
Tik een onderdeel aan om het te openen.
+ Wat er langzaam verdwijnt 4 vormen
Plannen die je niet meer maakt.
Ochtenden die anders beginnen dan vroeger.
Gesprekken waarin je maar half aanwezig bent.
Iets waar je vroeger naar uitkeek, en waar je nu vooral doorheen komt.
Die ruimte verdwijnt meestal niet in één keer. Het gaat zo geleidelijk dat je niet kunt aanwijzen wanneer het begon.
+ Het verhaal waarmee het klopt 6 zinnen
Ik heb het verdiend. Iedereen doet dit. Het valt bij mij wel mee. Ik kan stoppen wanneer ik wil. Het is alleen tijdelijk, omdat ik nu een drukke periode heb. Zonder dit kan ik niet slapen.
Zo'n verhaal ontstaat niet omdat je oneerlijk bent tegen jezelf. Het beschermt iets.
Zolang het verhaal klopt, hoef je niet stil te staan bij wat eronder zit. Je hoeft het vandaag niet weg te halen; je mag het alleen even opmerken.
+ Wat deze les niet betekent 4 punten
Niet dat je jezelf moet afkeuren. Dat is de afspraak waarmee deze les begint.
Niet dat je moet vaststellen of het woord verslaving bij je past. Het etiket is niet het belangrijkste.
Niet dat je er nooit van hebt genoten. Plezier en vrijheid zijn twee verschillende dingen.
Niet dat je vandaag al iets moet veranderen of beslissen.
+ De begrippen uit deze les 2 begrippen
Vrijheid. Niet hoe vaak je gebruikt, maar hoeveel ruimte je nog hebt om te kiezen. Kun je het laten zonder dat het je iets kost?
Het verhaal waarmee het klopt. De verklaring waarmee het gebruik op dat moment logisch voelt. Het beschermt iets, en dat is menselijk.
In de volgende les kijken we hoe die momenten met elkaar samenhangen.
Les 2 zit in het volledige traject
Je hebt nu gezien hoe het traject werkt. De overige tien lessen bouwen hier direct op voort.
Start met het traject — € 197En dit is wat er daarna komt
De eerste les staat hierboven en is van jou. De overige tien bouwen daarop voort en zitten in het traject. Samen brengen ze je van eerlijk kijken naar het punt waarop je stopt.
Fase 1 · Kijken
Les 1Kijk eerlijk naar je verslaving Gratis, hierbovenFase 2 · Doorzien
Fase 3 · Kiezen
Fase 4 · Leven
Heb je les 1 gehoord en wil je verder? Dan krijg je meteen toegang tot alle elf de lessen.
Start met het trajectVoordat je begint
Als je nog niet zeker weet of je wilt stoppen
Dat hoeft ook niet. Les 1 vraagt je nergens iets te veranderen. Je kijkt alleen, en je beslist daarna zelf of je verder wilt.
Als je bang bent dat het weer niet lukt
Er staat hier nergens een sanctie op. Wat je ook doet, jij bent geen probleem geworden.
Als je veel of lang gebruikt
Bij alcohol kan plotseling stoppen een ernstig onthoudingssyndroom veroorzaken. Slaap- en kalmeringsmiddelen vragen vaak om geleidelijke afbouw in overleg met een arts. Ontwenning van GHB kan ernstig en soms levensbedreigend zijn, en ontgifting van opioiden hoort begeleid te worden. Overleg met je huisarts voordat je iets aan je gebruik verandert.
Dit traject vervangt geen medische afbouw, geen crisiszorg en geen behandeling. Naast professionele zorg werkt het wel, in overleg met je behandelaar.