Mijn volwassen zoon gebruikt drugs: wat kun je doen?

De zorgen worden niet kleiner zodra je zoon achttien is. Je positie verandert wel. Je blijft zijn ouder, maar hij beslist zelf over zijn leven en zorg. Dat kan machteloos voelen, zeker wanneer jij de gevolgen van zijn gebruik duidelijk ziet en hij er anders naar kijkt.

In dit artikel

• Wat verandert er als je zoon volwassen is?
• Wat kun je dan nog wel doen?
• Wat als hij het zelf geen probleem vindt?
• Moet je hem uit huis zetten?
• Wat doe je met geld?
• Waar laat je het verdriet?
• Wat kun je hem aanbieden?
• Wanneer moet je meteen handelen?
• Veelgestelde vragen

Wat verandert er als je zoon volwassen is?

Je volwassen zoon beslist zelf over behandeling en zorg. Voor medische behandeling geldt zelfstandige toestemming in principe al vanaf zestien jaar. Hulpverleners zijn gebonden aan hun beroepsgeheim en mogen zonder zijn toestemming in principe geen informatie over zijn behandeling met jou delen. In bijzondere situaties kunnen andere regels gelden.

Dat betekent niet dat jij niets mag zeggen. Je kunt je zorgen altijd doorgeven aan een huisarts of behandelaar. Die mag jouw informatie aanhoren, ook als hij jou door het beroepsgeheim weinig kan terugvertellen. Je kunt daarnaast om algemene uitleg of ondersteuning voor jezelf vragen.

Die onderhoudsplicht tot eenentwintig staat zo bij de Rijksoverheid. Gaat het bij jou over huurrecht, een gezamenlijke rekening of schulden, vraag dan advies bij het Juridisch Loket, want dat hangt aan jouw situatie.

Wat kun je dan nog wel doen?

Je kunt het gesprek aangaan, benoemen wat je ziet en uitleggen welke gevolgen het gebruik voor jou en anderen heeft. Houd het bij concrete voorbeelden en kies bij voorkeur een moment waarop hij niet onder invloed is.

Daarnaast mag je afspraken maken over je eigen huis, je geld en de manier waarop je behandeld wilt worden. Een grens gaat over wat jij wel of niet doet. Het is geen middel om hem te dwingen tot stoppen.

Probeer, zolang dat veilig en draaglijk is, ook ruimte te houden voor gewoon contact. Een gesprek hoeft niet iedere keer over drugs te gaan. Een open band biedt geen garantie dat hij hulp zal aannemen, maar kan het makkelijker maken om eerlijk te vertellen hoe het werkelijk gaat. Wat er achter zijn gedrag kan zitten staat in gedrag van iemand die gebruikt.

Wat als hij het zelf geen probleem vindt?

Wanneer hij zelf geen probleem ziet, kan aandringen snel uitlopen op dezelfde discussie. Dat betekent niet dat je moet zwijgen. Je kunt rustig blijven benoemen wat je waarneemt en welke gevolgen jij niet langer wilt opvangen.

Voor hem kan het gebruik nog verbonden zijn met rust, contact, verdoving of zelfvertrouwen. Als jij alleen over de nadelen praat, kan hij het gevoel krijgen dat je iets wilt afpakken wat hij nog nodig denkt te hebben. Je hoeft het gebruik daarom niet goed te keuren, maar het helpt wel om nieuwsgierig te blijven naar wat hij erin zoekt.

Soms lukt het beter om je gedachten in een brief te zetten. Hij kan die op zijn eigen moment lezen en jij kunt zorgvuldig formuleren wat je wilt zeggen. Een brief is geen garantie op verandering. In een brief aan je volwassen zoon lees je wat je er wel en liever niet in zet.

Moet je hem uit huis zetten?

Daar bestaat geen algemeen antwoord op. Het is geen behandeling en ook geen stap die je moet zetten om hem tot inzicht te brengen. Het is een beslissing over wat in jouw huis nog veilig en houdbaar is.

Vraag jezelf af of jij en andere huisgenoten veilig zijn, of afspraken herhaaldelijk worden geschonden en of je de situatie lichamelijk en emotioneel nog kunt dragen. Als het antwoord nee is, mag je grenzen stellen aan het wonen.

Probeer zo'n besluit niet te laten rusten op de verwachting dat hij daardoor zal stoppen. Misschien brengt een consequentie iets in beweging, misschien ook niet. Een grens moet ook overeind kunnen blijven wanneer zijn gedrag niet meteen verandert.

Laat vóór het beëindigen van zijn verblijf juridisch beoordelen welke afspraken en woonrechten gelden. Als hij vertrekt, kun je duidelijk maken welk contact wel mogelijk blijft, voor zover dat voor jou veilig voelt. Bijvoorbeeld bellen, samen eten of helpen zoeken naar passende hulp. Over wat loslaten wel en niet betekent gaat verslaafde zoon loslaten uitgebreid.

Online traject · elf lessen

Van verslaving naar vrij leven

Dit online traject is bedoeld voor het moment waarop hij zelf naar zijn gebruik wil kijken. In elf lessen onderzoekt hij wat het middel hem lijkt te geven en wat het hele patroon hem kost, zodat stoppen steeds meer een eigen keuze kan worden.

€197 Bekijk het traject →

Wat doe je met geld?

Geld geven kan voelen als de snelste manier om te helpen, vooral wanneer je zoon zegt dat hij anders geen eten, vervoer of onderdak heeft. Tegelijk weet je misschien niet waar contant geld uiteindelijk aan wordt besteed.

Je kunt ervoor kiezen om iets rechtstreeks te betalen of samen boodschappen te doen in plaats van geld over te maken. Ook dat blijft jouw keuze; je bent niet verplicht iedere rekening of ieder gevolg van zijn gebruik op te vangen.

Zijn er schulden, teken dan niets mee zonder juridisch advies. Afhankelijk van wat je ondertekent, kun je bijvoorbeeld medeschuldenaar of borg worden. Het Juridisch Loket kan uitleggen wat een document in jouw situatie betekent.

Waar laat je het verdriet?

Sommige ouders ervaren rouw terwijl hun zoon er nog is. Ze missen het contact van vroeger of het leven dat ze voor hem hadden gehoopt, terwijl ze tegelijk nog steeds van hem houden.

Dat verdriet kan in golven komen en hoeft geen duidelijk eindpunt te hebben. Ook boosheid, opluchting, schuldgevoel en vermoeidheid kunnen naast elkaar bestaan. Je hoeft daar niet eerst sterker voor te worden voordat je zelf steun mag zoeken.

Waar je ermee terechtkunt: je huisarts, de naastenondersteuning van de verslavingszorg zoals bij Jellinek, en lotgenotencontact via Naasten in Kracht. Dat is geen laatste redmiddel, en je hoeft er geen toestemming van hem voor te hebben.

Wat kun je hem aanbieden?

Je kunt informatie of hulp aanbieden zonder de beslissing van hem over te nemen. Denk aan het nummer van de huisarts of verslavingszorg, een artikel of een traject dat hij zelf kan bekijken.

Zeg erbij waarom je het aanbiedt en laat de keuze vervolgens bij hem. Je mag later nog eens vragen of hij erover wil praten, maar probeer van ieder contactmoment geen controle te maken.

Het juiste aanbod leidt niet vanzelf tot de omslag waarop je hoopt. Wel kan het waardevol zijn dat hij weet welke mogelijkheden er zijn wanneer hij zelf hulp wil. Wat verslaving is en waarom stoppen vaak meer vraagt dan een streng voornemen, staat in wat is verslaving.

Wanneer moet je meteen handelen?

Bel 112 wanneer hij niet wakker te krijgen is, niet normaal ademt, blauwe of grauwe lippen heeft, een toeval krijgt of niet reageert. Laat iemand die buiten bewustzijn is nooit alleen zijn roes uitslapen. Ademt hij normaal, leg hem dan op zijn zij en blijf de ademhaling controleren. Ademt hij niet normaal, begin dan met reanimeren en volg de aanwijzingen van de meldkamer. Volg de aanwijzingen van de meldkamer.

Bij langdurig of zwaar gebruik van alcohol kan plotseling stoppen een ernstig onthoudingssyndroom veroorzaken. Langdurig gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen vraagt vaak om geleidelijke afbouw in overleg met een arts. Ontwenning van GHB kan ernstig en soms levensbedreigend zijn. Ontgifting van opioïden hoort doorgaans begeleid te worden. Wil hij stoppen of minderen, laat hem dat dan eerst met de huisarts bespreken.

Heeft hij een tijd niet gebruikt en begint hij opnieuw, dan kan zijn tolerantie zijn gedaald en kan de oude hoeveelheid gevaarlijk zijn. Vooral bij opioïden kan dat tot een levensbedreigende overdosis leiden. Ook opnieuw GHB gebruiken brengt ernstige risico’s mee. Wat er per middel gebeurt bij stoppen staat in afkickverschijnselen. Betrouwbare uitleg staat bij Thuisarts. Dit traject vervangt geen medische afbouw, acute psychiatrische zorg, crisisinterventie of traumabehandeling.

Veelgestelde vragen

Mijn volwassen zoon gebruikt drugs, wat kan ik doen?

Vertel rustig wat je ziet en welke uitwerking het gebruik op jou heeft. Maak duidelijke afspraken over je eigen huis en geld, en houd waar mogelijk ook ruimte voor gewoon contact. Hij beslist als volwassene zelf over behandeling; voor medische behandeling geldt dat in principe al vanaf zestien jaar. Voor advies en steun kun jij wel terecht bij je huisarts of naastenondersteuning.

Mag een hulpverlener mij iets vertellen over mijn volwassen kind?

Een hulpverlener mag zonder zijn toestemming in principe geen informatie over zijn behandeling delen. Jij mag je zorgen wel doorgeven en algemene informatie of ondersteuning voor jezelf vragen. In bijzondere of acute situaties kunnen andere regels gelden.

Moet ik mijn verslaafde zoon uit huis zetten?

Daar bestaat geen algemeen antwoord op. Het gaat om twee vragen: is het thuis nog veilig, en houd je het vol zoals het gaat. Neem zo'n besluit om jouw redenen en niet omdat het hem zou moeten veranderen, want dat laatste weet niemand vooraf.

Hoe lang ben ik financieel verantwoordelijk voor mijn kind?

Tot zijn eenentwintigste ben je volgens de Rijksoverheid financieel verantwoordelijk voor zijn levensonderhoud en studie. Daarna alleen nog in bijzondere gevallen, bijvoorbeeld wanneer hij door een handicap niet genoeg inkomen heeft.

Moet ik hem geld blijven geven?

Je hoeft hem niet zonder voorwaarden geld te blijven geven. Je kunt ervoor kiezen iets rechtstreeks te betalen of samen boodschappen te doen. Teken bij schulden niets mee zonder juridisch advies, omdat je afhankelijk van het document zelf aansprakelijk kunt worden.

Is het normaal dat ik verdriet heb terwijl hij er gewoon is?

Ouders beschrijven dit vaak als rouw om iemand die nog leeft. Het komt meestal in golven terug en heeft geen duidelijk einde. Je kunt daarvoor terecht bij je huisarts of bij lotgenotencontact voor naasten, los van wat hij doet.