Tramadol verslaving: hoe merk je het?

Misschien kreeg je tramadol voor rugpijn, je knie of na een ingreep. Het hielp, maar inmiddels vraag je je af of je er nog zonder kunt. Misschien neem je meer dan is afgesproken, of merk je onrust als een dosis later komt. Je kunt dat bespreken zonder eerst zelf te hoeven bepalen of je verslaafd bent.

In dit artikel

• Hoe merk je dat je verslaafd bent aan tramadol?
• Waarom is tramadol anders dan andere pijnstillers?
• Hoe raak je afhankelijk van tramadol?
• Wat gebeurt er als je stopt met tramadol?
• Wanneer is tramadol gevaarlijk?
• Waarom wordt het meer dan een pijnstiller?
• Hoe kom je van tramadol af?
• Wanneer neem je direct contact op?
• Veelgestelde vragen

Hoe merk je dat je verslaafd bent aan tramadol?

Een verslaving stel je niet vast aan de hand van één signaal. De tabel helpt je om veranderingen in je gebruik te beschrijven. Daarbij telt ook mee wat je arts heeft voorgeschreven: een vaste dosis nemen terwijl de pijn meevalt, hoeft bijvoorbeeld geen probleemgebruik te zijn.

Herken je veranderingen, bespreek dan zowel de hoeveelheid als je pijn en de redenen om te gebruiken. Ook bij gebruik volgens voorschrift kan lichamelijke afhankelijkheid ontstaan. Ontwenningsklachten alleen bewijzen niet dat je een verslaving hebt.

Waarom is tramadol anders dan andere pijnstillers?

Tramadol is een opioïde pijnstiller. Naast de werking op opioïdereceptoren beïnvloedt het ook de stoffen noradrenaline en serotonine in het zenuwstelsel. Dat draagt bij aan de werking en is belangrijk voor mogelijke wisselwerkingen. Dat tramadol minder sterk werkt dan sommige andere opioïden, betekent niet dat het onschuldig is.

Het middel kan ook invloed hebben op hoe je je voelt. Sommige mensen merken een prettig effect, anderen juist sufheid of andere bijwerkingen. Daaruit kun je niet afleiden dat tramadol een passende behandeling voor somberheid of spanning is.

Hoe raak je afhankelijk van tramadol?

Bij herhaald gebruik kan tolerantie ontstaan: dezelfde hoeveelheid heeft dan minder effect. Ook kan je lichaam afhankelijk worden, waardoor minderen klachten geeft. Het Farmacotherapeutisch Kompas waarschuwt hiervoor, vooral bij langer gebruik. Eerdere problemen met middelen kunnen het risico op een opioïdgebruiksstoornis vergroten.

Bij een verslaving kunnen daarnaast sterk verlangen, controleverlies en doorgaan ondanks nadelige gevolgen spelen. Dat vraagt om meer dan alleen kijken naar de dosis. Je arts kan beoordelen wat er bij jou aan de hand is en welke begeleiding past.

Wat gebeurt er als je stopt met tramadol?

Als je lichaam aan tramadol gewend is, kun je bij minderen of stoppen onrust, angst, slecht slapen, trillen en maag- of darmklachten krijgen. Zeer zelden zijn ook klachten gemeld zoals paniekaanvallen, hallucinaties, tintelingen, oorsuizen en verwardheid.

Ga er bij zulke ongewone klachten niet zelf van uit dat het alleen ontwenning is. Neem direct contact op met je arts of de huisartsen-spoedpost. Geleidelijk afbouwen kan ontwenningsklachten beperken, maar maakt beoordeling van ernstige of nieuwe klachten niet overbodig.

Na kortdurend gebruik kan tramadol soms in één keer worden gestopt volgens de afspraak met je arts. Na langer gebruik is meestal afbouwen nodig. De duur, dosis en je klachten bepalen wat verstandig is; ongeveer een maand is geen harde grens waarvóór er geen risico bestaat.

Wanneer is tramadol gevaarlijk?

Tramadol kan epileptische aanvallen veroorzaken, ook bij een voorgeschreven dosis. Het risico kan toenemen bij te hoge doses en bepaalde combinaties. Samen met sommige antidepressiva kan ook het serotoninesyndroom optreden, een mogelijk ernstige reactie met onder meer onrust of verwardheid, zweten, koorts en spiertrillingen. Laat combinaties daarom door arts en apotheker beoordelen.

Alcohol en slaap- of kalmeringsmiddelen kunnen samen met tramadol het bewustzijn en de ademhaling extra onderdrukken. Voeg zulke middelen niet zelf toe. Gebruik je ze al, vertel het je arts en verander ook die middelen niet zonder overleg.

Na een periode van minder of niet gebruiken kan je tolerantie zijn afgenomen. Je oude dosis kan dan te veel zijn. Hervat het gebruik of verhoog de dosis daarom niet op eigen initiatief.

Waarom wordt het meer dan een pijnstiller?

Misschien is tramadol voor jou ook verbonden geraakt met rust of het gevoel een dag beter aan te kunnen. Dat kan het stoppen moeilijker maken. Maar pijn, angst voor terugkerende pijn en ontwenning kunnen daar eveneens een rol in spelen. Het is belangrijk die mogelijkheden niet door elkaar te halen.

In het traject noemen we wat je van het middel verwacht ‘de belofte’. Je kunt onderzoeken wat die verwachting bij jou is: pijnverlichting, minder onrust of iets anders. Denk terug aan het moment waarop je wilde innemen, zonder jezelf meteen een verklaring op te leggen.

Meer over die vragen bij pijnstillers lees je in verslaafd aan pijnstillers. Neem wat je herkent mee naar je arts, zodat ook je pijnbehandeling en eventuele afhankelijkheid aandacht krijgen.

Kijk niet alleen naar de hoeveelheid, maar ook naar de plaats die het middel heeft gekregen.

Online traject · elf lessen

Van verslaving naar vrij leven

Een online traject gericht op stoppen met je verslaving. Bij tramadol bespreek je met je arts of het naast je medische begeleiding past; het vervangt geen afbouwplan.

€197 Bekijk het traject →

Hoe kom je van tramadol af?

Vertel je arts precies wat je gebruikt en maak samen een plan om veilig te minderen of te stoppen. Het tempo hangt af van je situatie. Spreek ook af wanneer je contact opneemt en wat je doet als de klachten te zwaar worden. Pas de stappen niet zelf aan.

Blijft er pijn, bespreek dan welke behandeling nodig is. Als afbouwen telkens vastloopt, kan dat meerdere oorzaken hebben, waaronder pijn, ontwenning of een verslaving. Het zegt dus niet automatisch iets over je gedachten over het middel. Over de algemene aandachtspunten bij een ander opioïd lees je in oxycodon afbouwen; neem een afbouwplan nooit over voor tramadol.

Wanneer neem je direct contact op?

Bel 112 bij een epileptische aanval na tramadolgebruik, verminderd bewustzijn of een trage of onregelmatige ademhaling. Ook hoge koorts samen met verwardheid en spiertrekkingen vraagt om spoedhulp. Neem bij nieuwe paniek, hallucinaties of verwardheid tijdens het afbouwen direct contact op met je huisarts of de huisartsen-spoedpost.

Gebruik je ook alcohol, GHB of slaap- en kalmeringsmiddelen, laat je arts dat weten. Abrupt stoppen met deze middelen kan bij afhankelijkheid gevaarlijk zijn. Probeer verschillende middelen niet zelfstandig tegelijk af te bouwen.

Denk je aan zelfdoding, bel dan 113 of gratis 0800-0113, of chat via 113.nl. Bij direct levensgevaar bel je 112. Meer informatie over tramadol en stoppen vind je bij Thuisarts en het Farmacotherapeutisch Kompas.

Veelgestelde vragen

Hoe merk je dat je verslaafd bent aan tramadol?

Signalen kunnen zijn dat je meer neemt dan afgesproken, sterk verlangt naar tramadol of doorgaat ondanks nadelige gevolgen. Klachten na een gemiste dosis kunnen wijzen op lichamelijke afhankelijkheid, maar bewijzen op zichzelf geen verslaving. Bespreek je gebruik met je arts.

Is tramadol verslavend?

Ja. Tramadol kan tolerantie, lichamelijke afhankelijkheid en verslaving geven. Ook bij gebruik volgens voorschrift kun je eraan gewend raken. Verander de dosis niet zelf en bespreek zorgen met je arts.

Wat zijn de ontwenningsverschijnselen van tramadol?

Onder meer onrust, angst, slaapproblemen, trillen en maag- of darmklachten. Zeer zelden zijn ook paniek, hallucinaties, tintelingen, oorsuizen of verwardheid gemeld. Laat ernstige of ongewone klachten direct beoordelen.

Kun je in één keer stoppen met tramadol?

Na kort gebruik kan dat soms, maar na langer gebruik is meestal geleidelijk afbouwen nodig. Vraag je arts of apotheker wat voor jou geldt. Gebruik geen algemene termijn als bewijs dat plotseling stoppen veilig is.

Mag je tramadol combineren met antidepressiva?

Sommige combinaties vergroten de kans op het serotoninesyndroom of epileptische aanvallen. Laat je arts en apotheker beoordelen of jouw combinatie geschikt is. Verander tramadol of antidepressiva niet zelf.