Nuchter op vakantie: hoe doe je dat?

Vakantie kan oude gewoonten oproepen: iets drinken op een terras, uitgaan of langer opblijven. Misschien is dit je eerste reis sinds je bent gestopt en weet je nog niet hoe zo'n avond zonder middel voelt. Dat kun je vooraf niet helemaal voorspellen, maar je kunt wel bedenken hoe jij de vakantie wilt beleven.

In dit artikel

• Hoe blijf je nuchter op vakantie?
• Waarom is vakantie zo'n lastig moment?
• Hoe bereid je je vakantie voor?
• Wat doe je op de momenten waarop je vroeger dronk of gebruikte?
• Hoe ga je om met reisgenoten die wel drinken of gebruiken?
• Waarom voelt vakantie zonder soms als minder vakantie?
• Wat als het op vakantie toch een keer misgaat?
• Wanneer heb je meteen hulp nodig?
• Veelgestelde vragen

Hoe blijf je nuchter op vakantie?

Denk vooraf na over momenten waarop alcohol of drugs vanzelfsprekend lijken. Reizen brengt vaak vermoeidheid, andere routines en sociale uitnodigingen mee. Een paar afspraken met jezelf en je reisgenoten kunnen je helpen om daar ter plekke rustig op te reageren.

Drie vragen kunnen helpen: waar ga je heen en met wie, welke momenten waren vroeger verbonden aan gebruik en hoe kun je weg als je je ergens niet prettig voelt? Je hoeft je vakantie niet dicht te timmeren. Het gaat om voldoende ruimte om zelf te kiezen.

Ben je pas gestopt en verwacht je dat een feestbestemming lastig wordt, dan kun je een andere reis kiezen of extra steun regelen. Welke vakantie past, hangt af van jouw situatie, niet van een vaste regel over wat wel of niet mag.

Waarom is vakantie zo'n lastig moment?

Voor sommige mensen horen vakantie en drinken al lang bij elkaar. AlcoholInfo beschrijft hoe zomerse activiteiten tot meer drinken kunnen uitnodigen. Op reis komen zulke momenten soms achter elkaar, waardoor je minder vanzelfsprekend op je gewone ritme terugvalt.

Je vertrouwde ritme verandert op vakantie. Je slaapt misschien anders, bent vaker met anderen en neemt minder tijd alleen. Dat kan prettig zijn en tegelijk oude verwachtingen over gebruik wakker maken. Merk je bij jezelf de gedachte op dat het op vakantie ineens 'wel telt'?

Op vakantie wil je even vrij zijn. Zonder middel ben je dat misschien wel voor het eerst.

Hoe bereid je je vakantie voor?

Een paar voorbereidingen kunnen je helpen om de reis op jouw manier vorm te geven:

• Kies een accommodatie waar drank niet de hele dag gratis klaarstaat, of vraag bij een all-inclusive of er een pakket zonder alcohol is.
• Vertel je reisgenoten vooraf dat je niet drinkt of gebruikt, zodat je daar ter plekke niet over hoeft te onderhandelen.
• Plan activiteiten die overdag beginnen, zoals wandelen, fietsen, duiken of een stad verkennen. Wie vroeg opstaat, heeft minder behoefte aan lange avonden.
• Neem dingen mee die je rust geven, zoals een boek, muziek of je sportspullen.
• Zet een paar mensen thuis op de lijst die je kunt bellen of appen als het lastig wordt.

IkPas adviseert om een sociale situatie vooraf in gedachten door te lopen. Je kunt bijvoorbeeld bedenken hoe je de eerste avond begint, wat je bestelt en wat je zegt als iemand iets aanbiedt. Zo hoef je op het moment zelf minder te improviseren.

Wat doe je op de momenten waarop je vroeger dronk of gebruikte?

Zoek iets dat je aanspreekt op uren waarop je vroeger dronk of gebruikte. Dat kan een rustig ontbijt, een activiteit overdag of bewust even alleen zijn. Een alternatief hoeft niet hetzelfde effect te geven om toch bij je vakantie te passen.

Gaat het vooral om uitgaan, dan vind je meer in uitgaan zonder drugs. Veel van die afwegingen kun je ook op reis gebruiken.

Hoe ga je om met reisgenoten die wel drinken of gebruiken?

Vertel reisgenoten vooraf wat jij wilt en bespreek hoe je zelfstandig terug kunt naar je verblijf. Je mag een activiteit eerder verlaten als de sfeer voor jou niet goed voelt. Kies daarbij een veilige route en vervoer; zeker in een onbekende plaats is dat praktisch belangrijk.

Je kunt afspreken dat je eerst een tijdje blijft en daarna opnieuw beslist of je nog zin hebt. Je hoeft geen complete avond vooraf te beloven. Drinkt of gebruikt je partner wel, lees dan stoppen als je partner blijft gebruiken.

Waarom voelt vakantie zonder soms als minder vakantie?

Misschien verwachtte je vroeger dat alcohol of drugs een vakantie vrijer of feestelijker maakten. Binnen de methode heet dat de belofte van het middel. Kijk wat er werkelijk gebeurde, gedurende de hele avond en de volgende dag, zonder te ontkennen dat sommige momenten prettig waren.

Denk terug aan eerdere vakanties: welke avonden herinner je je graag, en wat deden drinken of drugs met de ochtenden daarna? Dat verschilt per persoon. Door het complete verloop mee te nemen, kun je beter bepalen wat je deze vakantie wilt.

Je hoeft van vakantie zonder middel geen proef te maken die je koste wat kost moet halen. Het kan helpen om te kiezen voor de ervaring die je werkelijk zoekt: contact, rust, avontuur of een dag die je helder begint.

Online traject · elf lessen

Van verslaving naar vrij leven

Een online traject gericht op stoppen met je verslaving, dat je in je eigen tempo kunt volgen. Bedenk op vakantie ook welke professionele steun bereikbaar blijft als je die nodig hebt.

€197 Bekijk het traject →

Wat als het op vakantie toch een keer misgaat?

Heb je toch gedronken of gebruikt, zorg dan eerst voor je veiligheid. Een terugval hoeft niet de rest van de vakantie te bepalen, maar verdient wel aandacht. Neem contact op met iemand die je steunt of met je behandelaar en kijk wat je voor de volgende dagen nodig hebt.

Als je weer helder bent, kun je terugkijken: wat ging eraan vooraf, hoe voelde je je en wat veranderde je besluit? Pas je plannen zo nodig aan. Meer daarover lees je in terugval na stoppen.

Wanneer heb je meteen hulp nodig?

Na een periode zonder gebruik kan je tolerantie zijn gedaald. Vooral bij opioïden kan een eerder gebruikte hoeveelheid levensgevaarlijk zijn. Ook andere middelen en combinaties kunnen onverwachte risico's geven. Bel in de Europese Unie 112 bij een medisch noodgeval; zoek buiten de EU vóór vertrek het lokale alarmnummer op.

Bij langdurig of zwaar gebruik van alcohol kan plotseling stoppen een ernstig onthoudingssyndroom veroorzaken. Langdurig gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen vraagt vaak om geleidelijke afbouw in overleg met een arts. Ontwenning van GHB kan ernstig en soms levensbedreigend zijn. Ontgifting van opioïden hoort doorgaans begeleid te worden. Overleg met je huisarts voordat je iets verandert.

Heb je gedachten om jezelf iets aan te doen, zoek direct hulp via het lokale alarmnummer of een medische hulpdienst. In Nederland kun je ook 113 Zelfmoordpreventie bellen via 0800 0113. Ben je in het buitenland, kijk op 113.nl of chat bereikbaar is en gebruik bij spoed de lokale hulpdiensten.

Veelgestelde vragen

Hoe blijf ik nuchter op vakantie?

Denk vooraf na over je bestemming en reisgenoten, over momenten waarop je vroeger gebruikte en over hoe je steun of vervoer regelt als een situatie lastig wordt.

Is een all-inclusive vakantie slim als ik gestopt ben?

Dat hangt af van wat voor jou lastig is. Vind je het moeilijk wanneer alcohol voortdurend beschikbaar is, kies dan een verblijf dat daar beter bij past of maak vooraf afspraken met je reisgenoten.

Wat zeg ik tegen reisgenoten die willen dat ik meedrink?

Zeg het kort en vooraf: ik drink niet. IkPas herinnert eraan dat je niemand een verklaring schuldig bent.

Wat doe ik als ik op vakantie toch gedronken of gebruikt heb?

Zorg eerst voor je veiligheid en zoek steun als je die nodig hebt. Kijk daarna wat eraan voorafging en wat je voor de rest van de vakantie wilt veranderen.

Is het gevaarlijk om na een tijd niet gebruiken op vakantie weer te gebruiken?

Dat kan, vooral bij opioïden. Na een periode zonder gebruik kan je tolerantie lager zijn en kan een oude hoeveelheid een overdosis veroorzaken. Ook combinaties met andere middelen brengen risico's mee.