Verslaving en geld: wat kun je doen?

Misschien zie je op je rekening hoeveel gebruik kost, maar is het op het moment zelf toch moeilijk om dat geld ergens anders voor te bewaren. Misschien zijn er al achterstanden, misschien wil je die juist voorkomen. Hieronder lees je hoe je weer overzicht krijgt, waar schuldhulp begint en waarom geldafspraken alleen niet altijd voldoende zijn.

In dit artikel

• Wat kun je doen als je geld opgaat aan gebruik?
• Waarom geef je geld uit dat je eigenlijk nodig hebt?
• Wat kost je gebruik eigenlijk?
• Wat helpt praktisch om je geld te beschermen?
• Wat als je al schulden hebt?
• Waarom lossen geldregels het gebruik niet op?
• Hoe ga je om met schaamte over geld?
• Wanneer heb je meteen hulp nodig?
• Veelgestelde vragen

Wat kun je doen als je geld opgaat aan gebruik?

Begin bij de bedragen die niet kunnen wachten: wonen, energie, zorgverzekering en dagelijkse benodigdheden. Zet op papier wat binnenkomt, wat nog betaald moet worden en waar al een achterstand is. Als je er niet uitkomt, kun je de gemeente vragen welke hulp in jouw situatie past.

Kijk daarnaast naar het moment waarop je besluit om geld aan gebruik uit te geven. Wat verwacht je dan van het middel, en wat zijn de kosten over de hele week? Inzicht kan een keuze om te stoppen ondersteunen, maar lost achterstanden niet vanzelf op. Daarom verdienen beide kanten aandacht.

Waarom geef je geld uit dat je eigenlijk nodig hebt?

Op het moment dat gebruik aantrekkelijk wordt, is het effect dichtbij en de rekening soms pas later voelbaar. Binnen de methode noemen we die smalle vergelijking de momentmeetlat. De verwachting van rust, energie of verdoving kan dan zwaarder voelen dan een uitgave die je eigenlijk niet kunt missen.

De levensmeetlat neemt ook het vervolg mee. Denk aan de volgende ochtend, de rekening die nog openstaat en de ruimte die gebruik inneemt in je plannen. Dat is geen manier om jezelf schuld aan te praten. Het helpt om de keuze te beoordelen met meer informatie dan alleen het prettige moment.

Dat je toch geld uitgeeft, vertelt niet alles over hoe zorgvuldig je met geld omgaat. Wel kan het een signaal zijn dat gebruik op bepaalde momenten veel invloed op je keuzes krijgt.

Kijk niet alleen naar de aankoop, maar ook naar wat die uitgave later onmogelijk maakt.

Wat kost je gebruik eigenlijk?

Een bedrag per keer kan kleiner lijken dan het totaal over een jaar. Hieronder staan zuivere rekenvoorbeelden op basis van 52 weken; het zijn geen gemiddelden voor mensen met een verslaving.

Bij jouw situatie kunnen ook andere uitgaven meespelen, zoals vervoer of extra aankopen rond het gebruik. Tel alleen mee wat voor jou werkelijk van toepassing is. Zo krijg je een bruikbaar overzicht in plaats van een schrikbedrag dat niets over jouw leven zegt.

Wat helpt praktisch om je geld te beschermen?

Als het bij jouw inkomsten past, kan een aparte rekening voor vaste lasten overzicht geven. Plan betalingen rond de datum waarop je geld ontvangt en controleer of er dan genoeg saldo is. Een automatische incasso is geen garantie dat een rekening betaald wordt: bij onvoldoende saldo kan de afschrijving mislukken.

De gemeente kan budgetadvies aanbieden of, als dat past, budgetbeheer: een gemeente of schuldhulpverlener beheert dan je inkomsten en betalingen. Vraag welke vorm mogelijk is en wat die voor jouw zeggenschap betekent. Zo kies je niet op basis van schaamte, maar van wat je nodig hebt.

Wat als je al schulden hebt?

Neem zo vroeg mogelijk contact op met je gemeente. Volgens de Rijksoverheid is gemeentelijke schuldhulp gratis. Afhankelijk van de situatie kan de gemeente helpen met budgetadvies, afspraken met schuldeisers of een ander schuldtraject. Een wettelijk traject via de rechter komt niet automatisch aan bod en volgt doorgaans pas als een minnelijke oplossing niet lukt.

Bij je gemeente kun je vragen hoe je je aanmeldt en wat je meteen kunt doen bij achterstanden. Het Juridisch Loket geeft informatie over schuldhulp. Vertel bij een gesprek ook dat gebruik meespeelt als dat belangrijk is voor een haalbaar plan. Je hoeft niet eerst al je problemen zelf opgelost te hebben.

Online traject · elf lessen

Van verslaving naar vrij leven

Een online traject voor wie wil stoppen en wil begrijpen waarom geld op bepaalde momenten toch naar gebruik gaat. Schuldhulp kan daarnaast nodig zijn.

€197 Bekijk het traject →

Waarom lossen geldregels het gebruik niet op?

Een aparte rekening of uitgavenlimiet kan geld beschermen, maar verandert niet automatisch wat je op een moeilijk moment van het middel verwacht. Sommige mensen merken dat ze toch een andere manier zoeken om aan geld te komen. Dat maakt de bescherming niet zinloos; het laat zien dat ook het gebruik aandacht vraagt.

Je kunt praktische afspraken gebruiken zonder er een oordeel over je motivatie van te maken. Tegelijk kun je onderzoeken wat het middel je op dat moment belooft en wat de hele uitgave je kost. Het doel is toewerken van ‘ik mag niet meer’ naar ‘ik wil niet meer’, niet jezelf vertellen dat je dat nu al zou moeten voelen.

Hoe ga je om met schaamte over geld?

Het kan moeilijk zijn om een openstaande rekening of lening te laten zien, zeker als gebruik ermee te maken heeft. Daardoor kun je geneigd zijn het alleen te willen oplossen. Als achterstanden oplopen, is juist vroeg praten met de gemeente of iemand die je vertrouwt vaak praktisch belangrijk.

Je kunt beginnen met één concrete vraag: welke rekening kan ik deze maand niet betalen, en wie kan helpen? Dat kan je partner zijn, een vriend of de schuldhulp van de gemeente. Meer over de schaamte die daarbij kan spelen lees je in verslaving en schaamte. Gaat het ook om gezamenlijke uitgaven, dan kan verslaafde partner helpen bij het gesprek.

Wanneer heb je meteen hulp nodig?

Word je bedreigd vanwege een schuld? Bel 112 bij direct gevaar, of de politie op 0900 8844 als er geen spoed is. Dreigt huisuitzetting of afsluiting van energie, neem dan direct contact op met je gemeente én de betrokken verhuurder of leverancier om de situatie te bespreken. Wil je stoppen met langdurig alcohol-, GHB- of slaapmiddelengebruik, bespreek dat eerst met je huisarts.

Bij langdurig of zwaar gebruik van alcohol kan plotseling stoppen een ernstig onthoudingssyndroom veroorzaken. Langdurig gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen vraagt vaak om geleidelijke afbouw in overleg met een arts. Ontwenning van GHB kan ernstig en soms levensbedreigend zijn. Ontgifting van opioïden hoort doorgaans begeleid te worden. Overleg met je huisarts voordat je iets verandert.

Heb je gedachten om jezelf iets aan te doen? Bel 113 Zelfmoordpreventie via 0800 0113. Bij direct gevaar bel je 112. Meer informatie vind je bij de Rijksoverheid, het Juridisch Loket en Thuisarts.

Veelgestelde vragen

Waarom geef ik geld uit aan drank of drugs terwijl ik het nodig heb?

Op het moment van gebruik kan de verwachte werking van het middel dichterbij voelen dan een rekening die later komt. Dat is een mogelijke verklaring, geen oordeel over jouw karakter of de enige reden die kan spelen.

Hoe krijg ik mijn geld weer op orde als ik gebruik?

Maak overzicht van inkomsten, vaste lasten en achterstanden. Plan betalingen op momenten dat er voldoende saldo is en vraag de gemeente om hulp als er schulden zijn. Bekijk daarnaast wat je gebruik kost en wanneer het aantrekkelijk wordt.

Is schuldhulp bij de gemeente gratis?

Ja, gemeentelijke schuldhulp is gratis. De gemeente bepaalt welke vorm van hulp past, bijvoorbeeld budgetadvies of schuldbemiddeling.

Helpt het om mijn pinpas af te geven?

Dat kan een tijdelijke afspraak zijn als jij dat wilt en die veilig is, maar geef niet zomaar de controle over je geld uit handen. Vraag bij schulden liever ook professioneel advies over bescherming van vaste lasten en de oorzaak van het gebruik.

Wat doe ik als ik bedreigd word om een drugsschuld?

Bel 112 bij direct gevaar. Is er geen spoed, bel dan de politie op 0900 8844. Bewaar berichten of andere informatie over de bedreiging als dat veilig kan.