Een man van in de veertig zit 's avonds met een kop thee op de bank, de lamp aan, en kijkt nadenkend naar de zonsondergang

Waarom drink ik zoveel?

Polle van den Dop
Als je vaker of meer drinkt dan je wilt, kunnen verschillende dingen meespelen. Je verwacht bijvoorbeeld ontspanning van alcohol, het drinken is een vaste gewoonte geworden of je merkt dat je meer nodig hebt voor hetzelfde gevoel. Eenmaal aan het drinken kan het ook moeilijker worden om je aan je voornemen te houden. Om te begrijpen waarom dit bij jou gebeurt, helpt het om naar je verwachtingen, je gebruik en de gevolgen te kijken.

Misschien vraag je het jezelf af wanneer je de lege flessen ziet. Of je merkt tijdens het inschenken al dat dit meer wordt dan je van plan was. Dat kan verwarrend zijn: je wilt het anders, maar op het moment zelf doe je toch weer hetzelfde. Wat maakt dat drinken zo vanzelfsprekend is geworden?

In dit artikel

Een man van in de veertig zit 's avonds met een kop thee op de bank, de lamp aan, en kijkt nadenkend naar de zonsondergang
Een gewone avond kan een vast drinkmoment worden.

Waarom drink ik zoveel?

Alcohol kan op het moment zelf iets veranderen aan hoe je je voelt. Je bent misschien minder gespannen of praat wat gemakkelijker. Als je dat prettig vindt, kun je naar dat effect gaan uitkijken. De smaak hoeft dan niet meer de belangrijkste reden te zijn om een glas te pakken.

Ook de herhaling telt mee. Drink je vaak bij het koken, op de bank of aan het begin van het weekend, dan raken die momenten met alcohol verbonden. Je hoeft niet steeds bewust te besluiten dat je wilt drinken; de situatie kan de verwachting al oproepen.

Daarnaast kan gewenning ontstaan. Je merkt minder van een hoeveelheid die eerder genoeg leek en gaat mogelijk meer drinken om hetzelfde gevoel te krijgen. Dat gebeurt niet bij iedereen op dezelfde manier. Het is wel een reden om een oplopende hoeveelheid serieus te nemen.

Wat belooft dat glas eigenlijk?

Wat hoop je dat het glas voor je doet? In het traject noemen we die verwachting ‘de belofte’. In de tabel staan een paar herkenbare verwachtingen met mogelijke gevolgen ernaast. Kijk vooral wat overeenkomt met je eigen ervaring.

Wat je zoekt in het glas Wat je daarnaast kunt merken
Ontspanning na een drukke dag Je voelt je even rustiger, maar slaapt later slechter en bent de volgende ochtend moe
Een duidelijk einde aan de dag Je wilt je werkdag afsluiten, maar merkt dat je avond steeds meer om drinken draait
Makkelijker in gezelschap zijn Je voelt je losser en twijfelt later misschien over wat je hebt gezegd
Even niets hoeven voelen Je houdt gevoelens tijdelijk op afstand, zonder dat ze daarmee zijn opgelost
Een beloning voor jezelf Het moment voelt prettig, terwijl je later last kunt hebben van het drinken

Je hoeft de prettige ervaring niet te ontkennen om ook de nadelen te zien. De vraag is wat je vindt als je beide meeneemt. Geeft alcohol je de ontspanning die je zoekt, of is vooral het begin prettig en loopt de rest anders dan je wilde?

Waarom wordt het meer dan je van plan was?

Alcohol beïnvloedt je beoordelingsvermogen en je remmingen. Daardoor kan een afspraak die je vóór het drinken belangrijk vond, tijdens het drinken gemakkelijker naar de achtergrond verdwijnen. Een volgend glas lijkt dan minder een probleem. Dat verklaart niet iedere situatie, maar kan wel bijdragen aan meer drinken dan gepland.

Gewenning kan dat versterken. Zoals Jellinek uitlegt, kunnen de hersenen zich aanpassen aan regelmatig gebruik. Je kunt dan meer nodig hebben om hetzelfde effect te merken. Minder voelen van alcohol betekent niet dat je lichaam er minder schade van kan ondervinden.

Ook de beschikbaarheid kan meespelen. Als de fles al open op tafel staat, is bijschenken een kleine handeling. Misschien merk je pas later hoeveel je hebt gehad. Het is de moeite waard om ook zulke gewone omstandigheden mee te nemen wanneer je naar je drinken kijkt.

Een vrouw van in de dertig kookt 's avonds rustig een eenvoudig diner in een warme, lichte keuken met verse groente op het aanrecht
Ook koken kan met een vast drinkmoment verbonden raken.

Waarom drink je elke avond?

Als je vaak op hetzelfde moment drinkt, kan alcohol bij de avond gaan horen. De drukte is voorbij, je gaat zitten en denkt aan het eerste glas. Het hoeft dan niet eens een bijzonder zware dag te zijn geweest. Het moment zelf is genoeg om zin te krijgen.

Je kunt bij jezelf nagaan hoe dat verloopt: wat gebeurde er vlak voordat je wilde drinken, wat verwachtte je ervan en hoe voelde je je daarna? Misschien concludeer je steeds dat alcohol nodig is om te ontspannen. Door ook de rest van de avond en de volgende ochtend mee te nemen, kun je onderzoeken of die conclusie klopt.

Een avond zonder alcohol kan daardoor onwennig voelen. Maar onrust is niet altijd alleen een gewoonte: bij lichamelijke afhankelijkheid kunnen het ontwenningsklachten zijn. Krijg je bijvoorbeeld trillen, zweten of duidelijke onrust als je niet drinkt, bespreek dat dan met je huisarts voordat je zelf probeert te stoppen.

Waarom houdt een voornemen zo kort?

Op het moment dat je je voorneemt om minder te drinken, zijn de nadelen vaak goed voelbaar. Later op de dag kan juist de verwachte ontspanning meer aandacht krijgen. Je voornemen was daarmee niet onoprecht. Je kijkt op die twee momenten alleen niet vanzelf naar hetzelfde deel van je ervaring.

Afspraken zoals alleen in het weekend drinken of een maximum stellen kunnen helpen. Maar als je telkens het gevoel houdt dat je jezelf iets prettigs afneemt, kan zo’n afspraak moeilijk blijven. Naast een plan kun je daarom onderzoeken waarom je zo naar het glas verlangt. Dat bespreken we ook in morgen stop ik.

Kijk op het moment dat je wilt drinken ook naar wat je eerder wilde veranderen.
Online traject Van verslaving naar vrij leven
Online traject · elf lessen
Van verslaving naar vrij leven

Een online traject gericht op stoppen met drinken. Voor wie wil onderzoeken waarom alcohol aantrekkelijk blijft en hoe dat past bij wat je zelf wilt.

Drink je te veel?

Er bestaat geen hoeveelheid alcohol die zonder risico is. De Gezondheidsraad benadrukt dat in het advies van juni 2026: ook één glas per dag brengt risico’s mee. De cijfers van meer dan 21 standaardglazen per week voor mannen en meer dan 14 voor vrouwen worden gebruikt om ‘overmatig drinken’ te beschrijven. Ze zijn geen grens waaronder drinken veilig is.

Naast de hoeveelheid zijn controle en gevolgen belangrijk. Drink je vaker meer dan gepland, lukt veranderen niet of heeft het invloed op je slaap, relaties of werk? Dan is dat reden om er aandacht aan te geven, ook als je onder die weekaantallen blijft. De alcohol test op deze site helpt je om je drinkgedrag te bekijken. Een vragenlijst stelt geen diagnose.

Wat verandert er als je het anders bekijkt?

Als je steeds probeert jezelf tegen te houden, kun je daarnaast een andere vraag stellen: wat geeft alcohol me als ik meer meereken dan het eerste prettige moment? Je kijkt dan niet alleen naar wat je moet laten, maar ook naar waarom je zelf iets wilt veranderen.

In het traject noemen we dat de ‘levensmeetlat’: je kijkt naar de plaats van alcohol in je hele leven. Je neemt de prettige ervaring mee, maar ook je slaap, energie en de ruimte die het drinken inneemt. Zo kun je onderzoeken of wat je ervan verwacht nog overeenkomt met wat je ervaart.

Het doel is dat stoppen meer wordt dan een regel die je jezelf oplegt. Je werkt toe naar een keuze die je zelf wilt maken: van ‘ik mag niet meer’ naar ‘ik wil niet meer’. Dat betekent niet dat verlangen altijd vanzelf verdwijnt of dat je geen begeleiding nodig kunt hebben.

Een man van in de dertig fietst in gouden avondlicht rustig langs een stille gracht naar huis
Een avond waarop je ruimte hebt voor wat je wilt doen.

Wanneer heb je een arts nodig?

Bij langdurig of zwaar alcoholgebruik kan plotseling stoppen gevaarlijke ontwenningsklachten geven. Overleg daarom vooraf met je huisarts. Vertel ook welke andere middelen of medicijnen je gebruikt. Bij GHB en bij langdurig gebruik van slaap- of kalmeringsmiddelen kan abrupt stoppen eveneens gevaarlijk zijn; ook het stoppen met opioïden vraagt om overleg met een arts.

Tril of zweet je als je niet drinkt, of drink je om zulke klachten te laten verdwijnen? Neem dan contact op met je huisarts en stop niet op eigen houtje. Meer hierover lees je in dit artikel over begeleid stoppen. Bel bij direct levensgevaar 112. Denk je aan zelfdoding, bel dan 113 of gratis 0800-0113, of chat via 113.nl.

Meer informatie over alcohol en hulp bij stoppen vind je bij Alcoholinfo, Jellinek en Thuisarts.

Veelgestelde vragen

Waarom drink ik zoveel?

Er kunnen meerdere redenen zijn: je verwacht een prettig effect, drinken is een gewoonte geworden of je hebt door gewenning meer nodig. Alcohol kan het tijdens het drinken ook moeilijker maken om je aan een afspraak te houden. Kijk naar het patroon en bespreek zorgen met je huisarts.

Waarom blijft het niet bij één glas?

Na alcohol kunnen je remmingen en beoordelingsvermogen veranderen. Een volgend glas lijkt dan gemakkelijker te passen dan je vooraf had bedacht. Ook gewoonte, beschikbaarheid en gewenning kunnen meespelen.

Waarom drink ik elke avond?

De avond kan een vaste aanleiding zijn geworden om te drinken, bijvoorbeeld omdat je ontspanning verwacht. Maar dagelijks drinken kan ook samengaan met afhankelijkheid. Voel je je onrustig of krijg je lichamelijke klachten zonder alcohol, vraag dan je huisarts om advies.

Hoeveel alcohol is te veel?

Er is geen veilige ondergrens voor alcoholgebruik. Ook één glas per dag brengt risico’s mee. De weekaantallen die worden gebruikt voor ‘overmatig drinken’ zijn geen veilige limiet en zeggen niet op zichzelf of je een verslaving hebt.

Hoe drink ik minder?

Breng in kaart wanneer je drinkt, hoeveel en wat je ervan verwacht. Bespreek met je huisarts of minderen of stoppen bij je situatie past en maak een concreet plan. Als je langdurig veel drinkt of ontwenningsklachten krijgt, verander je gebruik dan niet zonder medisch overleg.

Hoe weet ik hoeveel ik echt drink?

Houd een week bij wat je drinkt, bijvoorbeeld in een notitie op je telefoon of een drinkdagboek. Thuisarts raadt dat aan als je twijfelt of je te veel drinkt. Veel mensen schrikken van het totaal, juist omdat de losse glazen weinig leken. Dat inzicht is een goed begin, geen oordeel.

Wil je dat het glas minder vanzelf gaat?

In Van verslaving naar vrij leven werk je in elf lessen aan stoppen met je verslaving. Je onderzoekt wat alcohol je lijkt te geven en wat je werkelijk ervaart, zodat je duidelijker ziet wat je zelf wilt. Je volgt het traject online en in je eigen tempo.

Bekijk het traject →

€197 · online, in je eigen tempo

Lees ook

Geschreven door

Polle van den Dop

Verslavingscoach en maker van de methode achter Verslaving Doorzien

Ik help mensen onderzoeken waarom gebruik aantrekkelijk blijft, ook wanneer ze al zien wat het hun kost. Daarvoor ontwikkelde ik Van verslaving naar vrij leven: een online traject van elf lessen, gericht op stoppen vanuit wat je zelf wilt. Lees meer over de methode.

Back to blog