Thuis na de afkickkliniek: hoe ga je verder?

Tijdens een opname ligt veel van de dag vast. Thuis bepaal je weer zelf hoe je uren eruitzien en kom je plekken en gewoonten tegen die aan gebruik verbonden kunnen zijn. Dat kan vragen oproepen, ook als je uitkijkt naar thuiskomen. Hieronder lees je wat je vooraf kunt regelen en welke steun er daarna mogelijk is.

In dit artikel

• Hoe ga je verder als je thuiskomt uit de afkickkliniek?
• Waarom is thuiskomen vaak lastiger dan de kliniek zelf?
• Wat regel je voor de eerste dagen thuis?
• Hoe zien de eerste maanden er vaak uit?
• Welke nazorg na verslaving is er, en hoe lang duurt die?
• Hoe pak je werk, geld en je dagritme weer op?
• Hoe ga je om met je omgeving en oude plekken?
• Waarom komt de oude trek thuis soms terug?
• Wanneer heb je meteen hulp nodig?
• Veelgestelde vragen

Hoe ga je verder als je thuiskomt uit de afkickkliniek?

Maak samen met je behandelaar een concreet plan voor thuiskomst. Leg vast wanneer je nazorg begint, bij wie je terechtkunt als het moeilijk wordt en wat je doet als je opnieuw gebruikt. Jellinek raadt daarnaast aan om je dagelijkse ritme weer op te pakken.

Een vertrouwenspersoon in je omgeving kan weten hoe het met je gaat en met wie je contact opneemt op een moeilijk moment. Jellinek noemt ook nieuwe invulling van vrije tijd, bijvoorbeeld bewegen of een hobby, als iets om mee te nemen in je plan.

Wat je tijdens de opname leerde, krijgt thuis een andere vorm. Een afspraak nakomen, iemand bellen of op tijd naar bed gaan kan op een gewone dag belangrijker zijn dan één groot besluit. Bespreek met je behandelaar welke gewoonten voor jou steunend zijn.

Waarom is thuiskomen vaak lastiger dan de kliniek zelf?

Een kliniek biedt structuur en afstand tot sommige situaties waarin je gebruikte. Thuis kunnen die situaties opnieuw opduiken. Triora beschrijft dat de overgang daarom lastig kan zijn. Hoe zwaar die stap voor jou is, hangt ook af van je woning, je omgeving en de nazorg die je krijgt.

Sommige plekken of contacten kunnen het oude gebruik oproepen. Misschien verwacht je omgeving bovendien dat na een opname alles opgelost is. Vertel liever concreet wat je nodig hebt, zodat anderen begrijpen hoe ze kunnen helpen zonder jouw herstel over te nemen.

In de kliniek was het middel ver weg. Thuis leer je dat je het ook van dichtbij niet meer wilt.

Wat regel je voor de eerste dagen thuis?

Bespreek de eerste dagen vóór je vertrek met je behandelaar. Een paar praktische afspraken kunnen voorkomen dat je bij thuiskomst alles tegelijk moet uitzoeken:

• Bespreek welke alcohol of drugs je niet in huis wilt hebben en vraag zo nodig iemand om te helpen opruimen. Bewaar of wijzig voorgeschreven medicijnen volgens het advies van je arts.
• Verwijder nummers van mensen bij wie je gebruikte of kocht, en zet oude groepsapps op stil.
• Zet de eerste afspraken voor nazorg en eventuele zelfhulpgroepen al in je agenda.
• Spreek met twee of drie mensen af dat je ze op elk moment mag bellen.
• Maak een eenvoudig dagschema voor de eerste week, met vaste tijden voor opstaan, eten, bewegen en slapen.

Neem het plan voor moeilijke momenten mee naar huis en bewaar het waar je het kunt vinden. Kijk of de telefoonnummers, nazorgafspraken en stappen bij opnieuw gebruiken nog kloppen. Vraag je behandelaar om dat samen door te nemen.

Hoe zien de eerste maanden er vaak uit?

De eerste maanden verschillen per persoon. De overgang kan opluchting geven, maar ook onrust of leegte. Een schema voorspelt niet wanneer het voor jou moeilijk wordt; regelmatig contact met je behandelaar helpt om veranderingen op tijd te bespreken.

Laat nazorg niet automatisch vallen zodra een paar weken goed gaan. Vraag je behandelaar wanneer jullie evalueren en hoe je hulp kunt opschalen als dat nodig wordt. Heb je opnieuw gebruikt, lees ook wat je daarna kunt doen.

Welke nazorg na verslaving is er, en hoe lang duurt die?

Nazorg verschilt per instelling en per behandeltraject. Jellinek adviseert om nazorg te gebruiken en ernaar te vragen als die nog niet is geregeld. Vraag vóór je ontslag welke afspraken voor jou gelden, hoelang ze gepland staan en bij wie je terechtkunt als je meer hulp nodig hebt.

Triora beschrijft bijvoorbeeld poliklinische nazorg met individuele begeleiding en groepscontact. De duur is daar afhankelijk van de behoefte, vaak een half tot een heel jaar. Dat is hun aanbod, geen algemene termijn voor iedere kliniek.

Een zelfhulpgroep kan extra contact en herkenning bieden naast professionele nazorg. Als je daarnaast zelfstandig wilt werken aan de vraag waarom gebruik aantrekkelijk blijft, kun je bespreken of een online traject daarbij past. Lees meer over de afweging in verslavingskliniek of online traject.

Hoe pak je werk, geld en je dagritme weer op?

Na een opname komt het gewone leven in één keer terug: werk, rekeningen, misschien een huis dat opnieuw moet worden ingericht. Doe dat stap voor stap. Veel instellingen, zoals Brijder en Tactus, helpen in de nazorg ook bij werk, dagbesteding en wonen. Vraag ernaar voor je vertrekt.

Begin met een vast dagritme, ook als je nog niet werkt. Ga je terug naar je werk, bespreek dan met de bedrijfsarts hoe je opbouwt. Zijn er geldzorgen of schulden, dan kun je gratis terecht bij de schuldhulp van je gemeente. Meer daarover lees je in verslaving en geld en verslaving en werk.

Hoe ga je om met je omgeving en oude plekken?

Mensen om je heen weten niet vanzelf wat helpt. Je kunt concreet vragen om samen te wandelen, af en toe te bellen of voorlopig op een andere plek af te spreken. Jij mag ook aangeven welk aanbod niet bij je past.

Kijk met je behandelaar welke plekken of contacten voor jou nu moeilijk zijn en wat je daarmee wilt. Tijdelijk afstand nemen kan verstandig zijn. Over uitgaan lees je meer in uitgaan zonder drugs; over een partner die blijft gebruiken in stoppen als je partner blijft gebruiken.

Waarom komt de oude trek thuis soms terug?

Een plek of moment kan herinneren aan wat je van een middel verwachtte: ontspanning, energie of even niets voelen. In de kliniek kreeg je misschien minder van die momenten mee. Thuis kun je ze herkennen en met je behandelaar bespreken voordat je op de oude manier reageert.

Als de trek thuis terugkomt, zegt dat op zichzelf niets over de waarde van je behandeling. Kijk wat er precies gebeurde en welke steun je nu nodig hebt. Je kunt ook terugkijken naar het hele patroon van gebruik, niet alleen naar het korte moment dat aantrekkelijk leek.

Het doel is dat je thuis steeds meer keuzes kunt maken die bij je besluit passen. Die keuze kan ook bestaan uit op tijd hulp vragen of een moeilijke situatie voorlopig vermijden.

Online traject · elf lessen

Van verslaving naar vrij leven

Een online traject gericht op stoppen met je verslaving. Je kunt met je behandelaar bespreken of het na de opname naast je nazorg past.

€197 Bekijk het traject →

Wanneer heb je meteen hulp nodig?

Na een periode zonder gebruik kan je tolerantie zijn gedaald. Vooral bij opioïden kan terugkeren naar een eerdere hoeveelheid een dodelijke overdosis veroorzaken. Bel 112 als iemand niet wakker wordt, abnormaal of nauwelijks ademt of blauwe lippen krijgt. Neem bij opnieuw gebruiken ook contact op met je behandelaar, zodat je samen kunt bepalen wat nu nodig is.

Bij langdurig of zwaar gebruik van alcohol kan plotseling stoppen een ernstig onthoudingssyndroom veroorzaken. Langdurig gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen vraagt vaak om geleidelijke afbouw in overleg met een arts. Ontwenning van GHB kan ernstig en soms levensbedreigend zijn. Ontgifting van opioïden hoort doorgaans begeleid te worden. Overleg met je huisarts voordat je iets verandert.

Heb je gedachten om jezelf iets aan te doen, bel dan 113 Zelfmoordpreventie via 0800 0113. Meer informatie vind je bij Jellinek en Triora.

Veelgestelde vragen

Wat moet ik regelen voor ik thuiskom uit de afkickkliniek?

Bespreek met je behandelaar hoe je je huis voorbereidt, plan je nazorgafspraken en zorg dat je weet wie je kunt bellen. Maak een haalbaar plan voor de eerste dagen. Verander voorgeschreven medicijnen alleen in overleg met de voorschrijver.

Hoe lang duurt nazorg na een opname?

Dat verschilt per instelling en behandelplan. Vraag vóór je vertrek wanneer jouw nazorg begint, hoe lang die voorlopig gepland staat en hoe je meer steun kunt krijgen als dat nodig is.

Waarom is het thuis moeilijker dan in de kliniek?

Thuis ontmoet je weer omstandigheden die verbonden kunnen zijn met gebruik. De structuur van de kliniek valt deels weg. Bespreek in je nazorg wat bij jou precies verandert.

Kan ik terug naar de kliniek als het misgaat?

Dat hangt van de instelling en jouw situatie af. Neem contact op met je oude behandelaar of kliniek als het moeilijk gaat; die kan met je meedenken over extra gesprekken of een nieuwe behandeling.

Is het gevaarlijk om na de kliniek weer te gebruiken?

Ja, vooral bij opioïden kan je tolerantie na een periode zonder gebruik snel dalen. Een hoeveelheid die eerder vertrouwd voelde, kan dan een overdosis veroorzaken.

Hoe kan mijn omgeving me helpen na de kliniek?

Vertel concreet wat helpt: geen drank of drugs in huis als je langskomt, samen iets doen op de avonden die vroeger om gebruik draaiden, en je gewoon vragen hoe het gaat. Veel instellingen betrekken naasten ook in de nazorg. Vraag je behandelaar wat er mogelijk is.