Afkickkliniek kosten: wat betaal je zelf?

Let op: Bij alcohol, GHB, opioïden of slaap- en kalmeringsmiddelen overleg je eerst met je huisarts.

Misschien zoek je de kosten van een afkickkliniek voor jezelf of iemand van wie je houdt. Je wilt dat er hulp komt, maar eerst wil je weten wat je zelf moet betalen. Tussen de aanbiedingen van klinieken is dat antwoord niet altijd eenvoudig te vinden.

Hieronder lees je wat een opname kost, wat je verzekering vergoedt en wat je zelf betaalt. Ook lees je hoe lang je mogelijk moet wachten. Voor die informatie gebruik ik de overheid, het Zorginstituut, de NZa, verzekeraars, Zorgwijzer en Jellinek.

Daarna lees je waarom de behoefte na een opname vaak blijft, en hoe je stopt door te beginnen bij de reden dat je gebruikt. Bij die reden begint de Doorzien-methode, waarop mijn traject Van verslaving naar vrij leven is gebaseerd.

Bijgewerkt op 7 oktober 2026. Het eigen risico en de vergoedingsregels zijn op die datum gecontroleerd bij de Rijksoverheid, het Zorginstituut en de verzekeraars die hieronder staan.

In dit artikel

• Wat kost een afkickkliniek in Nederland?
• Wat vergoedt je basisverzekering, en wat heb je daarvoor nodig?
• Hoe krijg je een verwijsbrief voor een afkickkliniek?
• Naturapolis of restitutiepolis: wat als de kliniek geen contract heeft?
• Wat wordt niet vergoed, ook niet met een goede polis?
• Welke bijkomende kosten kunnen er zijn bij een opname?
• Wat kost een afkickkliniek in het buitenland?
• Hoe lang wacht je, en wat doe je als het te lang duurt?
• Wat doe je als je verzekering een kliniek niet vergoedt?
• Wat kost gebruik je eigenlijk, als je alles meetelt?
• Wat heb je na de opname nog nodig?
• Welke hulp past bij jou, en bij wat je kunt betalen?
• Wanneer gaat medische hulp voor, wat het ook kost?
• Veelgestelde vragen

Wat kost een afkickkliniek in Nederland?

In Nederland kost een afkickkliniek je meestal niet meer dan je eigen risico: € 385 in 2026. Dat geldt als je via de gewone verslavingszorg gaat en een verwijzing hebt. De totale kosten van een opname zie je meestal niet, omdat de instelling de rekening naar je verzekeraar stuurt. Jellinek schrijft dat vooraf niet te zeggen is wat een behandeling kost. Dat hangt af van wie je behandelt en van het aantal gesprekken of andere contacten, het soort contact en hoe lang die duren.

Behandeling bij Jellinek wordt in principe vergoed uit de basisverzekering, op het eigen risico na. Bij CZ staat het nog korter: verslavingszorg met of zonder opname wordt vergoed, en je betaalt geen eigen bijdrage. De tabel zet de soorten hulp naast elkaar, met onderaan mijn online traject, dat buiten de verzekering valt.

Bedragen gecontroleerd op 2 oktober 2026. De prijzen van particuliere klinieken staan op hun eigen websites en zijn niet onafhankelijk te controleren. Vraag daarom schriftelijk welke kosten bij de prijs horen en welk deel je zelf betaalt.

Wat vergoedt je basisverzekering, en wat heb je daarvoor nodig?

Verslavingszorg valt onder de geneeskundige ggz, en die zit in de basisverzekering. Een aanvullende verzekering is daarvoor niet nodig. Je hebt wel met drie dingen te maken.

Het gesprek met je huisarts of de praktijkondersteuner ggz valt niet onder je eigen risico. Je kunt dat eerste gesprek dus voeren zonder dat het van je eigen risico afgaat. Hoe je dat gesprek begint, lees je in je huisarts vertellen over je gebruik.

Voor 2027 kondigde het kabinet een hoger eigen risico aan. Volgens Zilveren Kruis wordt het dan € 400. Loopt je behandeling over de jaarwisseling, vraag je verzekeraar dan welk jaar voor jou telt.

Hoe krijg je een verwijsbrief voor een afkickkliniek?

Een verwijsbrief voor een afkickkliniek krijg je meestal via je huisarts, in een gesprek dat je niets kost. Het Zorginstituut noemt als verwijzers je huisarts, je bedrijfsarts en een arts op de spoedeisende hulp. Zo verloopt het meestal:

1. Maak een afspraak bij je huisarts. Huisartsenzorg valt volgens de Rijksoverheid niet onder je eigen risico.
2. Vertel wat je gebruikt, hoeveel en hoe lang. De huisarts of de praktijkondersteuner ggz schat met jou in of hulp zonder opname past, of dat een opname beter is.
3. Vraag om een verwijzing naar de verslavingszorg. Daarin staat dat het om geneeskundige ggz gaat; zonder die verwijzing vergoedt je verzekeraar niets.
4. Controleer bij je verzekeraar of de aanbieder een contract heeft, en bij een kliniek zonder contract of je toestemming nodig hebt voor een opname.
5. Meld je aan. Daarna volgt een intake, en in het behandelplan staat of een opname nodig is en hoe lang.
6. Vraag meteen naar de wachttijd. Is die langer dan de Treeknorm, vraag je verzekeraar dan om zorgbemiddeling.

Durf je het gesprek met je huisarts nog niet aan, lees dan eerst je huisarts vertellen over je gebruik.

Naturapolis of restitutiepolis: wat als de kliniek geen contract heeft?

Heeft de kliniek geen contract met je verzekeraar, dan hangt je vergoeding af van je polis. Met een naturapolis krijg je volgens Zorgwijzer meestal 60 tot 80 procent van het gecontracteerde tarief terug. Met een restitutiepolis is dat 100 procent van het marktconforme tarief. Bij een combinatiepolis verschilt het sterk, en voor ggz gelden soms uitzonderingen.

Een rekenvoorbeeld. Stel dat het gecontracteerde tarief voor een behandeling € 10.000 is en je naturapolis 70 procent vergoedt bij een aanbieder zonder contract. Dan betaal je € 3.000 zelf, plus je eigen risico. Met een restitutiepolis betaal je in dat voorbeeld alleen je eigen risico, zolang het tarief marktconform is.

Bij een opname komt er iets bij. CZ schrijft dat je voor verslavingszorg bij een zorgverlener zonder contract toestemming nodig hebt als je wordt opgenomen. De SKGZ raadt aan altijd eerst bij je verzekeraar te controleren of de aanbieder een contract heeft.

Staat op een kliniekwebsite dat de opname volledig wordt vergoed, controleer dan voor welke polis dat geldt. De vergoeding kan per polis verschillen, ook als het om dezelfde kliniek gaat. Je verzekeraar kan vertellen wat jouw polis vergoedt.

Wat wordt niet vergoed, ook niet met een goede polis?

Wat buiten het basispakket valt, wordt niet vergoed, ook niet met een goede polis. Het Zorginstituut noemt onder meer zorg zonder verwijzing, en zorg die niet voldoet aan de stand van de wetenschap en praktijk. Wat een particuliere kliniek zonder vergoeding rekent, betaal je helemaal zelf.

Welke bijkomende kosten kunnen er zijn bij een opname?

Voor de behandeling zelf zijn er geen bijkomende kosten, als de kliniek een contract heeft. CZ schrijft dat je voor verslavingszorg geen eigen bijdrage betaalt. De kosten die wel voor jou zijn, staan meestal niet in je polis maar in de voorwaarden van de kliniek of in je eigen leven.

• Borg en no-show. Sommige klinieken vragen bij een opname een borg, of brengen kosten in rekening als je niet op een intake verschijnt. Die bedragen staan in hun eigen voorwaarden. Vraag ernaar voordat je iets tekent.
• Reizen. Vraag je verzekeraar of reiskosten naar de kliniek worden vergoed. Voor zorg in het buitenland worden reis en verblijf volgens de SKGZ niet vergoed.
• Inkomen. Ben je in loondienst en ziek gemeld, dan betaalt je werkgever volgens de Rijksoverheid in het eerste en tweede ziektejaar minstens 70 procent van je loon door. Werk je voor jezelf, dan valt je inkomen tijdens de opname vaak weg.
• Thuis. Huur, hypotheek en abonnementen lopen door. Wordt het krap, lees dan verslaving en geld en praat op tijd met je gemeente of een schuldhulpverlener.

Wat kost een afkickkliniek in het buitenland?

Bij een afkickkliniek in het buitenland wordt de behandeling vergoed tot het tarief dat in Nederland normaal is, als je verzekeraar vooraf toestemming geeft. Kosten boven dat tarief betaal je zelf. Dat geldt ook voor je reis en verblijf. Het Zorginstituut schrijft dat zorg in het buitenland wordt vergoed tot het tarief dat in Nederland normaal is. Reis- en verblijfskosten worden volgens de SKGZ niet vergoed. Aanbieders in het buitenland vragen op hun eigen sites vaak een eigen bijdrage en een borg voor het deel dat de verzekeraar niet betaalt, en de vlucht komt daar meestal bij.

Wat dat betekent voor een opname ver weg, lees je in afkicken in het buitenland, afkicken in Zuid-Afrika en afkicken in Portugal.

Hoe lang wacht je, en wat doe je als het te lang duurt?

Je hoort hooguit veertien weken te wachten, maar in de praktijk duurt het vaak langer. Voor de ggz geldt de Treeknorm: binnen vier weken een eerste gesprek, en daarna binnen tien weken behandeling. Dat legt de Rijksoverheid uit. De NZa meldde in juli 2025 dat die norm voor alle diagnosegroepen werd overschreden.

Wacht je langer, vraag je verzekeraar dan om zorgbemiddeling. De NZa is daar duidelijk over. Je verzekeraar moet je helpen aan een andere aanbieder, welke polis je ook hebt. Lukt dat alleen bij een aanbieder zonder contract, en vroeg je eerst om bemiddeling? Dan vergoedt de verzekeraar die zorg volledig.

De manier waarop je bij een aanbieder zonder contract terechtkomt, kan dus veel uitmaken voor je rekening. Kies je die aanbieder zelf, dan betaal je vaak een deel van de kosten. Bij bemiddeling door je verzekeraar geldt die eigen betaling volgens de genoemde regel niet. Wat je kunt doen terwijl je wacht, staat in wachten op verslavingszorg.

Wat doe je als je verzekering een kliniek niet vergoedt?

Vergoedt je verzekering een kliniek niet, kies dan eerst een route die wel vergoed wordt, voordat je zelf gaat betalen. Dezelfde verslavingszorg bestaat bijna altijd ook bij een aanbieder met contract.

1. Vraag je verzekeraar welke aanbieders een contract hebben voor klinische verslavingszorg. Daar betaal je alleen je eigen risico.
2. Is de wachttijd daar te lang, vraag dan om zorgbemiddeling. Lukt bemiddeling alleen bij een aanbieder zonder contract, dan vergoedt je verzekeraar die zorg volgens de NZa volledig.
3. Overweeg een vorm zonder opname als tussenstap: ambulante behandeling of dagbehandeling wordt op dezelfde manier vergoed en begint soms sneller.
4. Wil je toch naar een particuliere kliniek, vraag dan schriftelijk wat de prijs omvat en of betalen in termijnen kan. Een lening voor een opname is een grote stap; vergelijk die eerst met de vergoede route.
5. Kun je thuis veilig stoppen, dan is mijn traject op basis van de Doorzien-methode een eigen route: € 197, direct te beginnen, zonder wachtlijst. Het begint bij de reden dat je gebruikt, en het is er ook als eerdere pogingen geen stand hielden.

Wat kost gebruik je eigenlijk, als je alles meetelt?

Gebruik kost je vaak meer dan je denkt, als je een heel jaar optelt. Toch kan een behandeling voelen als een grote uitgave, terwijl gebruik voelt als een kleine. Dat hangt samen met de periode waarover je de kosten vergelijkt.

Per keer lijkt het weinig: één avond, één bedrag. Over een heel jaar tellen ook je slaap, gemiste afspraken en de terugkerende onrust mee. Dat hoort er allemaal bij.

Toch stopt bijna niemand omdat de rekening te hoog is. Dat bedrag kende je al. Je gebruikt om een reden: rust, slaap, even niets voelen. Zolang die reden er is, blijft ook de behoefte bestaan, wat het ook kost. De roes is echt, maar het middel lost die reden niet op.

Gebruik verandert ook je normale stemming: hoe je je op een gewone dag zonder middel voelt. Dat zie je niet op een rekening. Elke keer dat de roes voorbij is, voel je je een stukje minder goed dan voordat je begon. Dat gaat langzaam, dus je merkt het niet meteen. Daardoor lijkt het middel nog harder nodig. Wie dat doorziet, heeft geen reden meer om te gebruiken. Meer over de financiële kant lees je in verslaving en geld.

Wat heb je na de opname nog nodig?

Na de opname heb je nazorg nodig, en iets wat geen kliniek voor je regelt: dat de reden om te gebruiken wegvalt. De richtlijn voor alcoholproblemen zegt dat een klinische behandeling altijd ingebed hoort te zijn in een ambulant voor- en natraject. Vraag daarom al vóór je opname welke hulp je daarna krijgt. Die nazorg hoort bij dezelfde vergoede verslavingszorg.

Afspraken over nazorg kun je vooraf maken. De reden dat je gebruikt, verdwijnt niet door een afspraak. Tijdens een opname gebruik je niet. Thuis is alles er weer waarvoor je het middel nodig had: de drukte, de slapeloze nacht, de lege avond. Zolang die reden blijft bestaan, blijft ook de behoefte. Dan ben je voortdurend bezig jezelf tegen te houden.

Als je jezelf gebruik verbiedt, gebruik je niet, maar zie je het middel nog als iets waardevols dat je mist. Niet meer willen gebruiken ontstaat wanneer de reden dat je gebruikte wegvalt. Dan verdwijnt de behoefte en hoef je niet meer op te letten of je je aan een verbod houdt.

Ook daarna kan er weleens een gedachte aan gebruik opkomen. Dat betekent niet dat de opname voor niets was. Een gedachte is geen keuze. Ze herinnert je aan wat je vroeger in het middel zocht, zonder dat je er iets mee hoeft te doen. Meer over de eerste weken thuis lees je in thuis na een opname.

Een opname staat op de rekening. De reden dat je gebruikt, staat er niet op.

Online traject · elf stappen

Van verslaving naar vrij leven

Elke verslaving heeft twee kanten: het gebruik zelf, en de reden dat je gebruikt. In elf stappen laat ik je zien waarom je gebruikt en doorzie je wat het middel je werkelijk geeft. Zo stop je met je verslaving, eenvoudiger dan je denkt.

€197 Bekijk het traject →

Welke hulp past bij jou, en bij wat je kunt betalen?

Welke hulp bij je past, hangt af van drie dingen: of stoppen lichamelijk veilig kan, of je persoonlijk begeleid wilt worden, en wat je kunt betalen. Zo pak je het aan:

Van verslaving naar vrij leven is er voor wie wil stoppen en merkt dat het verlangen steeds terugkomt. Het kost € 197, eenmalig. Je hebt geen verwijzing nodig en er is geen wachtlijst. Het traject valt buiten de verzekering, dus je betaalt ook geen eigen risico.

In elf online stappen zie je waarom je gebruikt en doorzie je wat het middel je werkelijk geeft. Zo ga je van niet meer mogen naar niet meer willen. Wil je weten of het bij je past, bekijk het traject.

Het is een volwaardige weg om te stoppen voor wie dat thuis veilig kan, ook als je al vaker bent gestopt en het verlangen steeds terugkwam. Is stoppen lichamelijk gevaarlijk of heb je een behandelteam nodig, dan vervangt het traject die medische zorg niet. Een arts begeleidt dan het veilig stoppen; het traject gaat over de verslaving zelf. Na een detox of opname gaat de reden dat je gebruikt gewoon mee naar huis, en daar begint het traject. Een vergelijking staat in kliniek of online traject en behandeling bij verslaving.

Wanneer gaat medische hulp voor, wat het ook kost?

Bij sommige middelen hoort afkicken bij een arts, wat het ook kost. Die zorg valt onder de basisverzekering.

Bij langdurig of zwaar gebruik van alcohol kan plotseling stoppen een ernstig onthoudingssyndroom veroorzaken. Langdurig gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen vraagt vaak om geleidelijke afbouw in overleg met een arts. Ontwenning van GHB kan ernstig en soms levensbedreigend zijn. Ontgifting van opioïden hoort doorgaans begeleid te worden. Overleg met je huisarts voordat je iets verandert.

Een detox is het lichamelijk ontgiften onder begeleiding. Volgens Jellinek duurt dat in een kliniek gemiddeld één tot twee weken. Stel medische hulp nooit uit om geld. Hoe je per middel veilig stopt, lees je in veilig afkicken per middel.

Na een opname is je lichaam minder gewend aan het middel. Jellinek beschrijft dit bij heroïne: na een opname kan dezelfde hoeveelheid als vroeger een overdosis geven. Bel bij acuut gevaar 112. Bij gedachten aan zelfdoding bel je gratis 113 Zelfmoordpreventie, of chat via 113.nl. Uitleg over de eerste stappen staat bij Thuisarts.

Veelgestelde vragen