Crack verslaving: hoe kom je ervan af?

Let op: Gebruik je daarnaast opioïden, alcohol, GHB of kalmeringsmiddelen, overleg dan met een arts voordat je daarmee iets verandert. Bij pijn op de borst of benauwdheid bel je 112.

Als crack veel ruimte in je dag inneemt, kan het lastig zijn om verder te kijken dan de volgende uren. Misschien spelen ook geld, wonen of gezondheid mee. Je kunt hulp zoeken voor die problemen terwijl je werkt aan stoppen.

Dit artikel is voor wie het crack noemt en het rookt, vaak elke dag. Je leest waarom crack roken zo snel je hele dag vult, en hoe je stopt met de Doorzien-methode, de basis van mijn traject Van verslaving naar vrij leven. Ook lees je welke hulp er is als je leven al zwaar is. De basis over rookbare cocaïne staat in basecoke verslaving.

In dit artikel

• Hoe kom je van een crack verslaving af?
• Wat is crack, en hoe ziet het eruit?
• Wat doet crack roken met je?
• Waarom draait je hele dag om de volgende pijp?
• Wat zoek je in crack als de rest van je leven zwaar is?
• Waarom helpt het zo weinig als iedereen wil dat je stopt?
• Wat merk je als je stopt met crack?
• Welke hulp is er als je leven al ingewikkeld is?
• Wanneer is crack roken acuut gevaarlijk?
• Veelgestelde vragen

Hoe kom je van een crack verslaving af?

Van een crack verslaving kom je af door te beginnen bij de reden dat je rookt: wat je in crack zoekt, en of de pijp dat werkelijk oplost. En door hulp om je heen te zetten, want crack laten staan is zwaar. DRUGSinfo schrijft dat stoppen zonder hulp moeilijk is, en raadt aan contact te zoeken met een hulpverlener of je huisarts.

Hulp kan veel regelen: een dak, een arts, iemand die meedenkt over geld. Wat hulp niet voor je kan doen, is zorgen dat je zelf niet meer wilt. Zolang crack voor je gevoel de kortste route naar rust is, voelt stoppen als iets opgeven wat je nog nodig hebt.

De Doorzien-methode draait dat om. Je wordt niet sterker dan crack. Je ziet dat die rust vooral het einde is van de onrust van de vorige pijp. Dan valt de reden weg, en daarmee de behoefte.

Wat is crack, en hoe ziet het eruit?

Crack is een rookbare vorm van cocaïne. Het ziet eruit als witte of heldere brokjes, en wordt ook bori of basecoke genoemd. Volgens DRUGSinfo wordt deze vorm van cocaïne gerookt. Het effect treedt daardoor snel op.

Volgens DRUGSinfo is crack basecoke waarin nog restjes maagzout en snijmiddel zitten. Daaraan dankt crack volgens DRUGSinfo zijn naam. Werking en risico's zijn hetzelfde als bij basecoke.

Het grote verschil met snuiven is de snelheid. Via je longen is het effect er bijna meteen, en ook bijna meteen weer weg. Volgens Jellinek verlang je zodra een dosis is uitgewerkt meteen naar de volgende, en DRUGSinfo noemt crack roken veel verslavender dan snuiven. Die snelle afwisseling van roes en leegte helpt verklaren waarom herhalen zo verleidelijk kan worden.

Wat doet crack roken met je?

Crack roken geeft eerst een heel korte, sterke roes, en vaak binnen een paar minuten een somber, leeg gevoel. Wie regelmatig rookt, krijgt daarna vaak klachten aan longen, gebit, slaap, gewicht en stemming. De tabel zet op een rij wat de bronnen noemen.

Wat na het stoppen verbetert, beschrijft DRUGSinfo voor cocaïne in het algemeen: je slaapt beter, voelt je gezonder en houdt geld over. Aanhoudende klachten aan je longen of je gebit laat je beoordelen door een arts of tandarts. Meer over de gevolgen voor je lichaam lees je in basecoke verslaving.

Waarom draait je hele dag om de volgende pijp?

Je hele dag draait om de volgende pijp, omdat het effect van één pijp maar heel kort duurt. Zo passen er op één dag veel rondes. De vicieuze cirkel verloopt zo: de aanleiding, de verwachting, gebruik, de nasleep en de conclusie. Daarna begint de volgende ronde. Bij crack gaat dat vaak snel.

Eerst komt de aanleiding. Vaak is dat onrust, omdat de vorige pijp is uitgewerkt. Of de dag voelt te zwaar. Dan volgt de verwachting: zo meteen is het stil. Dan het roken, en heel even klopt het. Daarna de nasleep: leeg, opgejaagd, en al bezig met de volgende. En tot slot de conclusie over jezelf die de ronde afsluit. Bij crack klinkt die vaak als: ik kan toch niet anders.

De conclusie kan zwaar wegen: na een korte roes voel je je leeg en kun je denken dat je het zonder crack niet redt. Maar die leegte komt van de pijp zelf. De gedachte dat je het niet redt, ligt klaar bij de volgende aanleiding. Zo wordt een dag een ketting van rondes, met weinig ruimte voor slapen, eten of mensen.

Wat zoek je in crack als de rest van je leven zwaar is?

Als de rest van je leven zwaar is, zoek je in crack vaak iets heel eenvoudigs: even niets voelen. Geen kou, geen schaamte, geen herinneringen, geen gedoe. Een veldwerker van Stichting Mainline zegt in het bericht van Trimbos dat veel mensen een goede reden hadden om te gebruiken, en noemt verhalen over trauma en seksueel misbruik. Bij zo'n achtergrond kan tijdelijke verdoving aantrekkelijk lijken. Daarmee is nog niets gezegd over wat ieder afzonderlijk nodig heeft.

De roes is echt, en het heeft geen zin om dat weg te praten. Maar onder elke verwachting ligt een negatieve gedachte over jezelf. Je zegt die nooit hardop, en juist daardoor gaat die als waarheid voelen.

Zo'n gedachte over jezelf is niet automatisch een feit. Het zijn zinnen die je bij elke pijp opnieuw hebt aangenomen. Leg ze naast je eigen leven, en je ziet dat de pijp geen blijvende rust bracht, maar de onrust een paar minuten uitstelde. Wat je erin zocht, heeft crack niet opgelost.

Online traject · elf stappen

Van verslaving naar vrij leven

Elke verslaving heeft twee kanten: het gebruik zelf, en de reden dat je gebruikt. In elf stappen laat ik je zien waarom je gebruikt en doorzie je wat crack je werkelijk geeft. Zo stop je met crack, eenvoudiger dan je denkt.

€197 Bekijk het traject →

Waarom helpt het zo weinig als iedereen wil dat je stopt?

Omdat een verbod verzet oproept, ook als het goedbedoeld is. Wie crack rookt, hoort vaak van alle kanten dat het niet mag: van familie, de opvang, de politie. En je zegt het elke ochtend ook tegen jezelf.

Wat niet mag, wordt juist meer waard. Dan ga je met jezelf onderhandelen: alleen vandaag nog, alleen deze ene, morgen ga ik naar de huisarts. Elk argument klinkt redelijk, en samen houden ze crack in het midden van je dag.

Daar zie je het verschil tussen niet mogen en niet willen. Niet mogen komt van buiten, of van een deel van jou dat streng is. Of je crack nog wilt, kan niemand van buiten voor je bepalen. Niet meer willen ontstaat pas als je zelf ziet wat crack je werkelijk geeft, en de reden om te roken wegvalt. Wat je niet meer wilt, hoef je niet meer te verbergen of te bevechten. Schaam je je voor hoe ver het is gekomen, lees dan verslaving en schaamte.

Niemand kan jou laten willen. Wel kun jij gaan zien wat je eigenlijk wilt.

Wat merk je als je stopt met crack?

Als je stopt met crack, merk je vooral uitputting en somberheid. Jellinek noemt bij het stoppen met basecoke of crack ernstige somberheid, pijn, trillen, vermoeidheid, uitputting en onrustig slapen. Die klachten kunnen lang aanhouden, en de drang kan sterk zijn. Welke fases je daarna kunt tegenkomen, lees je in de fases na stoppen met coke.

Die eerste weken zijn een tijd van wennen. Bij crack is dat vaak ook een tijd van lege uren. Als de hele dag om scoren en roken draaide, valt er ineens veel ruimte vrij, en die voelt eerst niet als vrijheid. Een zware dag hoeft niets te zeggen over je besluit om te stoppen. Je lijf en je hoofd betalen de rekening van maanden weinig slaap en weinig eten.

Rook je toch weer een keer, kijk dan wat je er die dag in zocht. Wat je al hebt gezien, blijft staan, en het zegt niets over wat je kunt.

Welke hulp is er als je leven al ingewikkeld is?

Er is meer hulp dan je misschien denkt, ook als je leven al ingewikkeld is. Volgens Trimbos is maar 31 procent van de mensen die alleen crack gebruiken bekend bij de verslavingszorg. In hetzelfde onderzoek gaf rond driekwart van de deelnemers aan psychische problemen te hebben, en maakte maar 16 procent gebruik van geestelijke gezondheidszorg. De deelnemers vroegen om hulp die laagdrempelig en respectvol is, en die ook kijkt naar hoe je leeft.

Wil je persoonlijk begeleid worden door een behandelaar, dan kom je met een verwijzing van je huisarts bij de verslavingszorg terecht. Volgens DRUGSinfo betaalt de zorgverzekeraar daar veel van, en betaal je zelf alleen je eigen risico. Zonder vaste huisarts kun je de Drugs Infolijn bellen: 0900 1995, anoniem. Kom je in een gebruiksruimte, dan kun je daar naar hulp vragen: volgens Trimbos kan zo'n ruimte een laagdrempelige ingang naar verdere hulp zijn. Gemeenten helpen daarnaast dak- en thuislozen op weg naar een eigen plek, schrijft de Rijksoverheid. Lotgenoten vind je bij Narcotics Anonymous en Cocaine Anonymous.

Wil je stoppen, maar blijf je steeds opnieuw naar de pijp verlangen, ook als eerdere pogingen geen stand hielden? Dan bestaat de reden dat je rookt nog. Daar begint mijn traject Van verslaving naar vrij leven: elf online stappen, voor wie een telefoon en af en toe een rustig uur heeft. Je doorziet wat crack je werkelijk geeft, de reden valt weg, en je gaat van niet meer mogen naar niet meer willen. Een verwijzing heb je er niet voor nodig: bekijk het traject en begin wanneer je wilt.

Spelen er problemen met wonen, gezondheid of geld, dan regel je daar praktische en medische hulp voor. Welke route bij je past, lees je in hulp bij verslaving.

Wanneer is crack roken acuut gevaarlijk?

Heeft iemand een drukkend of pijnlijk gevoel op de borst, krijgt hij het erg benauwd, krijgt hij een aanval of reageert hij nauwelijks meer? Bel dan meteen 112. Tijdens het gebruik kun je volgens DRUGSinfo hartkloppingen, een hoge bloeddruk of hoofdpijn krijgen. Volgens Thuisarts kan cocaïne ook een hartinfarct of een beroerte veroorzaken.

Wantrouw je ineens iedereen, of hoor en zie je dingen die anderen niet waarnemen? Bel dan dezelfde dag de huisarts of de huisartsenpost. Bij acuut gevaar: 112. Heel somber, of gedachten aan zelfdoding? Bel gratis 113 Zelfmoordpreventie, of chat via 113.nl.

Crack en heroïne gaan vaak samen: van de mensen die problematisch opiaten gebruiken, gebruikt volgens Trimbos 89 procent ook crack. Gebruik je heroïne of methadon, overleg dan met een arts voordat je daarmee ophoudt. Gebruik je heroïne na een periode zonder, dan is je tolerantie gedaald en kan je oude hoeveelheid levensgevaarlijk zijn.

Bij langdurig of zwaar gebruik van alcohol kan plotseling stoppen een ernstig onthoudingssyndroom veroorzaken. Langdurig gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen vraagt vaak om geleidelijke afbouw in overleg met een arts. Ontwenning van GHB kan ernstig en soms levensbedreigend zijn. Ontgifting van opioïden hoort doorgaans begeleid te worden. Overleg met je huisarts voordat je iets verandert.

Ruim 60 procent van de deelnemers aan het Trimbos-onderzoek deelde pijpen of ander materiaal, en dat vergroot de kans op infecties als hepatitis en herpes. Heb je gedeeld, vertel dat dan aan je huisarts. Meer informatie vind je bij DRUGSinfo, Jellinek en Thuisarts. Over heroïne lees je meer in hoe je van heroïne af komt.

Veelgestelde vragen