Afkicken van coke: wat merk je en hoe blijf je eraf?

Let op: Word je erg somber of denk je aan zelfdoding, bel dan je huisarts of bel gratis 113 Zelfmoordpreventie, of chat via 113.nl. Bij pijn op de borst bel je 112.

In de eerste dagen zonder coke kun je veel slapen, of juist wakker liggen terwijl je uitgeput bent. Je stemming kan schommelen en je eetlust kan terugkomen. Dat verschilt per persoon en hangt af van hoe je gebruikte. Als je stopt met coke, vraag je je misschien af wat er nog komt en hoe je daarna zonder verdergaat.

In dit artikel lees je welke klachten en fases je kunt tegenkomen, in je lichaam en in je hoofd, en wat er daarna herstelt. Daarna lees je hoe de behoefte aan coke verdwijnt, zodat je niet iedere dag tegen jezelf hoeft in te gaan. Dat is de Doorzien-methode, de basis onder Van verslaving naar vrij leven. Twijfel je nog of je wilt stoppen, lees dan eerst stoppen met coke.

In dit artikel

• Welke afkickverschijnselen krijg je bij coke?
• Hoe lang duurt het, en in welke fases verloopt het?
• Wat herstelt er in je lichaam en je hoofd?
• Waarom lijkt het na de eerste week alsof je het onder controle hebt?
• Waarom kan alles later zo vlak en grijs voelen?
• Hoe blijf je eraf zonder jezelf elke dag tegen te houden?
• Waar vind je steun als je van coke af wilt?
• Wanneer heb je direct hulp nodig?
• Veelgestelde vragen

Welke afkickverschijnselen krijg je bij coke?

Bij coke (cocaïne) krijg je vooral afkickverschijnselen in je stemming, je energie en je slaap, en die duren meestal een paar weken. De tabel hieronder zet op een rij wat DRUGSinfo, Thuisarts en Jellinek noemen.

Die klachten zijn doorgaans niet lichamelijk gevaarlijk. Jellinek beschrijft vooral psychische afhankelijkheid; volgens DRUGSinfo hoef je cocaïne niet geleidelijk af te bouwen. Dat is anders dan bij alcohol of GHB. De somberheid en de drang kunnen wel zwaar zijn.

Hoe zwaar het is, hangt volgens Jellinek af van hoe lang je gebruikte en waarom. Een overzicht voor alle middelen vind je in wat je lichaam doet als je stopt.

Hoe lang duurt het, en in welke fases verloopt het?

De meeste klachten zijn na een paar weken minder, maar de somberheid kan maanden duren. Jellinek beschrijft drie fases. Daardoor zie je waarom de ene week anders kan voelen dan de andere.

Dit is één mogelijk verloop. Het gaat niet bij iedereen zo. Jellinek beschrijft ook dat zulke gevoelens binnen één dag kunnen wisselen. DRUGSinfo houdt het ruim: meestal een paar weken, met de zwaarste dagen vaak aan het begin.

De eerste weken na het stoppen zijn een tijd van wennen. Je hoeft de dagen daarbij niet bij te houden. Een zware dag hoeft niets over je keuze te zeggen. Slaaptekort, weinig eten en de pieken van de voorafgaande maanden kunnen dan tegelijk merkbaar worden.

Wat herstelt er in je lichaam en je hoofd?

Als je stopt met coke, herstelt er in je lichaam en je hoofd meer dan je in de eerste weken denkt. Cocaïne beïnvloedt onder meer het dopaminesysteem, dat betrokken is bij motivatie en beloning. Volgens DRUGSinfo herstelt die huishouding zich vanzelf als je stopt. Na lang gebruik kan dat een paar weken duren. Jellinek schrijft dat het na langdurig gebruik maanden kan duren voordat de zenuwen weer hersteld zijn.

Niet alles gaat even snel. De tabel laat zien wat de bronnen zeggen.

Kijk ook naar je normale stemming: hoe je je voelt op een gewone dag zonder iets erbij. Bij veelvuldig gebruik kan die langzaam dalen, zonder dat je merkt hoeveel er veranderd is. Na het stoppen klimt hij ook langzaam terug. Hoe je je in de eerste weken voelt, is daarom niet vanzelf een beeld van hoe het later zonder coke zal zijn.

Waarom lijkt het na de eerste week alsof je het onder controle hebt?

Na de eerste week zijn de ergste stemmingen voorbij en doet je lijf weer mee. Daardoor kan het voelen alsof je het onder controle hebt. Jellinek beschrijft een periode waarin iemand zich heel zelfverzekerd voelt en denkt dat hij alles onder controle heeft.

Kijk eens rustig naar dat woord: controle. Je houdt alleen iets onder controle als er iets te bewaken is. Coke kan in deze fase nog waardevol lijken, terwijl je besloten hebt het niet meer te gebruiken. Dat is niet mogen. Niet willen is iets anders. Wie niet mag, blijft zichzelf bewaken. Wie niet wil, heeft niets te bewaken.

Zolang het bij niet mogen blijft, ga je vroeg of laat met jezelf onderhandelen. Het gaat nu zo goed, dus één keer kan wel. Ik heb laten zien dat ik het kan. Alleen op die ene verjaardag. Het gevoel dat je controle hebt, kan dan een reden worden om toch weer te gebruiken.

Jellinek schrijft dat juist bij de overgang naar een volgende fase de kans groot is dat iemand weer gebruikt. Dat zegt niets over je karakter. Het zegt wel dat de reden om te gebruiken er nog was.

Wie coke nog onder controle houdt, vindt het nog iets waard.

Online traject · elf stappen

Van verslaving naar vrij leven

Elke verslaving heeft twee kanten: het gebruik zelf, en de reden dat je gebruikt. In elf stappen laat ik je zien waarom je gebruikt en doorzie je wat coke je werkelijk geeft. Zo stop je met coke, eenvoudiger dan je denkt.

€197 Bekijk het traject →

Waarom kan alles later zo vlak en grijs voelen?

Alles kan later vlak en grijs voelen omdat je zenuwen en je stemming meer tijd nodig hebben dan je lijf. Jellinek beschrijft een fase waarin het voelt alsof je achter een glazen wand zit: alles is er, maar niets raakt je. Volgens DRUGSinfo kan somberheid langer blijven als coke een tijd iets dempte, zoals oude problemen die er al waren.

In een sombere periode kun je een harde conclusie over jezelf trekken. Elke keer gebruiken eindigde met een gedachte waarmee je afsloot. Tijdens het gebruik was dat vaak: zonder dit ben ik niks. In de vlakke fase klinkt het als: zie je wel, zonder coke is mijn leven saai.

Tijdens je herstel kan zo'n conclusie erg overtuigend klinken. Je legt jezelf midden in het herstel naast de beste uren van vroeger. Wat je ziet, is de nasleep van maanden gebruik, geen bewijs over wie jij bent. Wordt de somberheid te zwaar, ga dan naar een arts; dat raadt ook Jellinek aan. Meer hierover lees je in verslaving en depressie.

Hoe blijf je eraf zonder jezelf elke dag tegen te houden?

Je blijft van coke af door te beginnen bij de reden dat je het gebruikte. De bekende stoptips beginnen aan de andere kant, bij het gebruik zelf: een stopdag prikken, weten wanneer het lastig wordt, het uitgespaarde geld als cadeautje. Dat lijkt soms een paar weken te werken. Alleen wordt coke zo iets wat je jezelf verbiedt. En een verbod moet je elke dag bewaken. Na een tijd slijt dat.

Wat zocht je in coke? Energie, lef, een avond die ergens heen ging. De roes was echt.

Maar na elke keer kwam je een stukje lager uit dan waar je begon: de nacht die niet eindigde, de dagen erna, en nu deze weken waarin je lijf herstelt. Energie en lef had je daarna minder dan ervoor, en coke leek nog harder nodig. Zodra je ziet dat coke je dat niet geeft, valt de reden weg, en daarmee het verlangen.

Soms schuift de reden door naar een ander middel. Jellinek wijst erop dat drinken vaak aan cocaïne vastzit. Merk je dat het glas na het stoppen voller wordt, dan is dat vaak dezelfde reden in een andere vorm: even anders voelen dan je je voelt. Meer daarover lees je in gestopt met drugs en meer gaan drinken.

Een gedachte aan coke kan ook na maanden opkomen. Dat betekent niet op zichzelf dat je opnieuw gaat gebruiken. Een gedachte is geen keuze. Je hoeft hem niet weg te duwen. Je hoeft er niets mee te doen: hij is een herinnering aan wat je ooit in coke zocht. Waarom die soms zo hard kan trekken, lees je in wat drang eigenlijk is.

Gebruik je opnieuw, kijk dan zonder zelfverwijt wat je op dat moment in coke zocht. Wat je al had doorzien, verdwijnt daardoor niet.

Waar vind je steun als je van coke af wilt?

Met Van verslaving naar vrij leven stop je langs een eigen, complete weg. Het is bedoeld voor wie van coke af wil en merkt dat het verlangen steeds terugkomt, ook als je al vaker bent gestopt en weer begonnen.

In elf online stappen zie je waarom je gebruikt en doorzie je wat coke je werkelijk geeft. De reden valt weg, en je gaat van niet meer mogen naar niet meer willen. Je hebt geen verwijzing nodig en er is geen wachttijd: bekijk het traject.

Word je liever persoonlijk begeleid, door een behandelaar of in een groep, dan is er de reguliere zorg. DRUGSinfo noemt het gratis, anonieme zelfhulpprogramma van Jellinek, de Drugs Infolijn (0900 1995) en groepen als Cocaine Anonymous en Narcotics Anonymous.

Voor een behandeling bij de verslavingszorg heb je doorgaans een verwijzing van je huisarts nodig; die zorg wordt volgens DRUGSinfo vaak vergoed, op je eigen risico na. Rook je coke, lees dan ook crack verslaving.

Wanneer heb je direct hulp nodig?

Bel 112 bij pijn of druk op de borst, ernstige benauwdheid, een aanval of als iemand niet goed aanspreekbaar is. Cocaïne kan volgens Thuisarts hartkloppingen, een hartinfarct of een beroerte geven.

Somberheid tijdens het afkicken van coke kan zwaar worden. Word je erg somber, of denk je eraan jezelf iets aan te doen, bel dan dezelfde dag je huisarts of de huisartsenpost, of bel gratis 113 Zelfmoordpreventie, of chat via 113.nl. Bij direct gevaar bel je 112. Word je erg achterdochtig, hoor je stemmen of zie je dingen die er niet zijn, neem dan direct contact op met je huisarts of de huisartsenpost.

Gebruik je naast coke ook veel alcohol, GHB, slaap- of kalmeringsmiddelen of opioïden, stop daar dan niet zomaar mee.

Bij langdurig of zwaar gebruik van alcohol kan plotseling stoppen een ernstig onthoudingssyndroom veroorzaken. Langdurig gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen vraagt vaak om geleidelijke afbouw in overleg met een arts. Ontwenning van GHB kan ernstig en soms levensbedreigend zijn. Ontgifting van opioïden hoort doorgaans begeleid te worden. Overleg met je huisarts voordat je iets verandert.

Meer informatie vind je bij Thuisarts, DRUGSinfo en Jellinek.

Veelgestelde vragen