Een man van rond de dertig zit tegenover een huisarts in een lichte spreekkamer en luistert aandachtig

Afkicken van GHB: hoe gaat een detox en wat daarna?

Polle van den Dop
Afkicken van GHB doe je bij lichamelijke afhankelijkheid nooit alleen: zelf stoppen of zelf afbouwen kan levensgevaarlijk zijn. Bel je huisarts voor een verwijzing naar gespecialiseerde verslavingszorg; in een kliniek bepalen artsen hoe je veilig afbouwt. De detox maakt je lichaam vrij. Daarna blijf je vrij als ook de reden wegvalt dat je GHB gebruikte.

Gebruik je GHB vaak, ook 's nachts, en wil je stoppen? Probeer niet zelf te minderen of af te kicken. Ontwenning kan snel ernstig en zelfs levensbedreigend worden. Bel je huisarts of huisartsenpost voor medische hulp; bij een aanval, ernstige verwardheid of niet normaal ademen bel je 112.

Ik leg eerst uit hoe een arts en verslavingszorg een veilige detox beoordelen. Daarna gaat het over de behoefte aan GHB die ook na de behandeling kan blijven. Mijn Doorzien-methode begint bij de reden dat je gebruikt: zodra die wegvalt, verdwijnt de behoefte. Meer over de verslaving zelf lees je in GHB-verslaving.

In dit artikel

Een man van rond de dertig zit tegenover een huisarts in een lichte spreekkamer en luistert aandachtig
De weg naar een veilige detox loopt via de huisarts.

Hoe gaat afkicken van GHB?

Afkicken van GHB begint met een medische beoordeling. Bij lichamelijke afhankelijkheid gebeurt afbouwen doorgaans onder toezicht, vaak in een gespecialiseerde kliniek. Hoe dat voor jou gaat, beslist een arts op basis van je gebruik en gezondheid.

  1. Ga naar je huisarts. Die verwijst je naar de verslavingszorg. Zonder verwijzing kun je bij de meeste klinieken niet terecht.
  2. Verander tot de opname niets op eigen houtje aan je gebruik. Zelf stoppen of afbouwen is gevaarlijk. Bespreek met je verwijzer wat in jouw geval veilig is.
  3. De detox in de kliniek. Bij veel gebruik krijg je medische GHB en bouw je die volgens Thuisarts in tien dagen tot drie weken af; bij minder gebruik krijg je meestal een ander middel, één tot twee weken. Daarna volgen hersteldagen.
  4. Vervolghulp die direct aansluit. Het liefst staat je eerste afspraak al vast voordat je naar huis gaat.
  5. Begin bij de reden dat je GHB gebruikte. Na de detox, niet in plaats ervan. De detox gaat over je lichaam; de reden dat je gebruikte gaat mee naar huis. Daar begint mijn traject: wie doorziet dat GHB die reden niet oplost, hoeft er later niet tegen te vechten. Voor het traject heb je geen verwijzing nodig.

Welke afkickverschijnselen krijg je bij GHB?

Bij lichamelijke afhankelijkheid krijg je afkickverschijnselen van GHB vaak al 1 tot 8 uur na de laatste dosis. Denk aan trillen, zweten, slecht slapen, misselijkheid en onrust. Dat schrijft DRUGSinfo. De klachten kunnen enkele weken aanhouden.

Binnen 24 uur kunnen ze ernstig worden. Daarom is stoppen met GHB zonder medische hulp gevaarlijk. Thuisarts schrijft dat je er zelfs dood aan kunt gaan. Hoe langer en meer je gebruikte, hoe erger de klachten kunnen zijn.

Deze signalen vragen meteen hulp:

  • dingen zien of horen die er niet zijn
  • plotseling erg in de war raken
  • een te snelle hartslag of te snel ademen
  • heftige angst
  • heel warm worden
  • een epileptische aanval

Bel dan direct de huisarts of huisartsenpost. Bij een aanval of direct gevaar bel je 112. Wat je verder doet, lees je bij wanneer je meteen hulp nodig hebt.

Die zware klachten zeggen niets over jou als mens. Ze laten zien hoe sterk je lichaam aan GHB gewend is geraakt.

Wat gebeurt er in je lichaam in de eerste uren zonder GHB?

In de eerste uren zonder GHB kunnen al klachten beginnen, en die kunnen ernstig toenemen. Trillen, zweten, angst en slapeloosheid zijn mogelijke signalen; verwardheid, hallucinaties of aanvallen vragen spoedhulp. Wacht niet af tot je zelf kunt bepalen hoe ernstig het is.

Thuisarts raadt nadrukkelijk af om zonder hulp te stoppen met GHB. Een arts beoordeelt welke plek en behandeling veilig zijn. Vaak is dat een kliniek waar zorgverleners je voortdurend kunnen controleren en de behandeling kunnen bijstellen.

Hoe regel je een GHB-detox, en wat doe je tot de opname?

Een GHB-detox regel je via je huisarts. Bel en vertel hoe vaak je GHB gebruikt, wanneer je laatste dosis was en of je klachten hebt. Vraag hoe je veilig hulp krijgt. Bij acute ernstige klachten gebruik je de huisartsenpost of 112, afhankelijk van de situatie.

Vertel bij de intake hoe vaak je GHB gebruikt, wanneer de laatste keer was en wat je verder neemt aan middelen en medicijnen. Ook eerdere ontwenningen, psychische klachten en een eventuele zwangerschap zijn belangrijk voor een veilig plan. Zie je op tegen dat gesprek, lees dan hoe je je huisarts over drugs vertelt.

Wacht je op een behandelplek, maak dan met je verwijzer een plan voor de periode tot de opname. Verander het gebruik niet op eigen houtje als je lichamelijk afhankelijk kunt zijn. Geef onmiddellijk door als klachten ontstaan.

Een rustige, lichte kamer in een kliniek met een opgemaakt bed en een raam met uitzicht op groen
In de kliniek let er dag en nacht iemand op je lichaam.

Hoe ziet een GHB-detox er dag voor dag uit?

Hoe een GHB-detox er dag voor dag uitziet, verschilt per persoon. De kliniek beoordeelt de risico's en kiest een behandeling die bij jouw situatie past. In sommige specialistische programma's hoort gecontroleerde afbouw met farmaceutische GHB daarbij. Dat is iets anders dan thuis zelf doses aanpassen.

Moment Wat er gebeurt
Vooraf Verwijzing van de huisarts, intake, vragen over je gebruik, soms bloedonderzoek
Dag 1 De arts beoordeelt je toestand en kiest de behandeling
Daarna, ongeveer 1 tot 3 weken De behandelaar stemt medicatie en controles af op je klachten; het schema verschilt per persoon
Na de laatste dosis Enkele hersteldagen met onrust, slecht slapen of somberheid. Er wordt gelet op verwardheid en een delier
In totaal Afhankelijk van je gebruik, gezondheid en het behandelplan

Het doel van een medisch gecontroleerde aanpak is gevaarlijke ontwenning te voorkomen terwijl je naar stoppen toewerkt. Welke medicijnen worden gebruikt en hoe lang, bepaalt het behandelteam.

De duur van een opname en van herstel verschilt per persoon. Een gemiddelde van anderen voorspelt niet hoe jouw afbouw verloopt. Vraag je behandelaar wat je kunt verwachten en wie je daarna belt.

Wanneer heb je meteen hulp nodig?

Bel 112 als iemand na GHB niet goed wakker wordt, niet normaal ademt of een aanval krijgt. Raakt iemand in de uren na minder of geen GHB te hebben genomen verward of krijgt die hallucinaties, bel dan direct de huisarts of huisartsenpost; bij direct gevaar 112.

Heb je na de detox opnieuw gebruikt? Neem zo snel mogelijk contact op met je behandelaar. Door verminderde tolerantie kan gebruik anders uitpakken dan eerder. Is iemand niet aanspreekbaar of ademt die niet normaal, bel 112.

Bij langdurig of zwaar gebruik van alcohol kan plotseling stoppen een ernstig onthoudingssyndroom veroorzaken. Langdurig gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen vraagt vaak om geleidelijke afbouw in overleg met een arts. Ontwenning van GHB kan ernstig en soms levensbedreigend zijn. Ontgifting van opioïden hoort doorgaans begeleid te worden. Overleg met je huisarts voordat je iets verandert.

Heb je gedachten om jezelf iets aan te doen, bel dan gratis 113 Zelfmoordpreventie, of chat via 113.nl. Meer informatie vind je bij Thuisarts en DRUGSinfo.

Waarom voelen de eerste maanden na de detox zo vlak?

In de eerste maanden na de detox kun je je nog vlak voelen, slecht slapen of moe zijn. Dat hoeft niet te betekenen dat GHB nodig is; ook andere klachten kunnen meespelen. Bespreek wat aanhoudt of erger wordt met je behandelaar.

Kijk ook naar je normale stemming: hoe je je voelt als je niet gebruikt en niet in de roes zit. Tijdens het gebruik kan die langzaam zakken, doordat ‘zonder GHB kan ik dit niet’ steeds overtuigender voelt. Ontwenning, slaaptekort en psychische klachten kunnen daarnaast een moeilijke dag veroorzaken; laat die medisch beoordelen.

Weet ook dat je gewenning na een stopperiode is afgenomen. Opnieuw GHB nemen geeft dan extra risico op bewusteloosheid en andere ernstige gevolgen. Gebeurt het toch, bespreek het direct met je behandelaar en wacht niet uit schaamte.

Waarom lijkt GHB achteraf toch de oplossing?

GHB lijkt achteraf de oplossing omdat de herinnering vaak de opluchting bewaart: de spanning zakte of je viel eindelijk in slaap. Die opluchting was echt. Tegelijk horen de nachten met een wekker, de angst voor een lege voorraad en de medische gevolgen bij het hele verhaal.

Als je de roes van GHB met het lage, onrustige uur vlak ervoor vergelijkt, wint de herinnering aan de opluchting al snel. Die onrust kan ook lichamelijke ontwenning zijn en vraagt professionele beoordeling.

Wat je in GHB zocht, was rust en slaap. GHB loste dat niet op: na elke dosis kwam je een stukje lager uit, met onderbroken slaap, meer onrust en de angst om zonder te zitten, en leek GHB nog harder nodig. Wie dat doorziet, heeft geen reden meer om te gebruiken. Het veilig afbouwen en de behandeling van andere klachten horen bij de arts. Mijn traject gaat over de verslaving zelf: de reden dat je gebruikt, en het verlangen dat steeds terugkomt, ook na een eerdere detox. In elf online stappen zie je waarom je gebruikte, en zodra die reden wegvalt, verdwijnt de behoefte. Je hebt er geen verwijzing voor nodig en er is geen wachttijd: bekijk het traject.

Wat je in GHB zocht Wat GHB je werkelijk gaf
Eindelijk kunnen slapen Een paar uur later wakker worden van onrust
Ontspannen tussen mensen Steeds uitrekenen wanneer de volgende keer kon
Rust in je lijf Een lijf dat zonder GHB in paniek raakte
GHB loste de onrust voor een paar uur op, en maakte hem daarna groter.
Online traject Van verslaving naar vrij leven
Online traject · elf stappen
Van verslaving naar vrij leven

Elke verslaving heeft twee kanten: het gebruik zelf, en de reden dat je gebruikt. In elf stappen laat ik je zien waarom je gebruikt en doorzie je wat GHB je werkelijk geeft. Zo stop je met GHB, eenvoudiger dan je denkt. Het afbouwen regel je met je arts; dit traject gaat over de verslaving zelf.

Betekent een gedachte aan GHB dat je het weer wilt?

Een gedachte aan GHB betekent niet vanzelf dat je het weer wilt, of dat je zult gebruiken. Ook weken na de detox kan een gedachte opkomen als ‘één keer om te slapen’. Zo'n gedachte maakt de behandeling niet waardeloos. Bespreek terugkerende trek met je behandelaar en kijk wat je op dat moment in GHB zoekt.

Een gedachte is nog geen keuze. Blijft hij sterk of word je onveilig, vraag dan meteen steun.

Zodra je doorziet dat GHB de onrust en de slechte nachten niet oplost, valt de reden weg. Dan ga je van ‘ik mag niet’ naar ‘ik wil niet’, en is er niets meer om te weerstaan.

Wat kun je als partner of naaste doen?

Je kunt iemand steunen bij het zoeken van hulp of meegaan naar een afspraak, als diegene dat wil. Welke behandeling iemand volgt, beslist diegene met de zorgverleners, niet de naaste.

Je mag hulp voor jezelf zoeken, ook als de ander nog geen behandeling wil. De Drugs Infolijn beantwoordt vragen van naasten; over steun lees je ook in hulp voor naasten.

Een man van in de dertig wandelt samen met zijn partner over een rustige straat in de ochtend
Een ochtend die niet meer om de volgende inname draait.

Veelgestelde vragen

Moet je ook stoppen met andere middelen tijdens een GHB-detox?

Of je tijdens een GHB-detox ook met andere middelen stopt, bespreek je met de arts. Vertel bij de intake eerlijk wat je allemaal gebruikt, ook alcohol en medicijnen.

Hoe groot is de kans dat je na een GHB-detox weer gebruikt?

Ook na een detox kan opnieuw gebruiken voorkomen. Een percentage uit één studie voorspelt jouw uitkomst niet. De detox maakt je lichaam vrij, maar de reden dat je GHB gebruikte gaat mee naar huis. Daar begint mijn traject: zodra die reden wegvalt, verdwijnt de behoefte. Het is ook bedoeld als je al eerder een detox deed en daarna weer begon. De medische nazorg bespreek je met je behandelaar.

Wat als ik na de detox toch weer GHB neem?

Neem meteen contact op met je behandelaar. Na een stopperiode kan je tolerantie lager zijn. Bel 112 als iemand niet goed wakker wordt, niet normaal ademt of een aanval krijgt. Het is geen bewijs dat je hebt gefaald; die avond was de reden om te gebruiken er nog.

Kan ik als partner iemand aanmelden voor een GHB-detox?

Je kunt een ander niet tegen diens wil aanmelden voor behandeling. Je kunt wel zelf advies vragen bij je huisarts of de Drugs Infolijn, en aangeven welke situatie voor jou thuis niet veilig is.

Hoe lang heb je nog klachten na een GHB-detox?

Slaapproblemen, vermoeidheid en trek kunnen na de detox nog een tijd aanhouden. Hoe lang verschilt per persoon. Bespreek aanhoudende of ernstige klachten met je behandelaar in plaats van ze alleen aan herstel toe te schrijven.

Wil je na de detox ook van de reden af dat je GHB gebruikte?

Bijna alle hulp begint bij het gebruik zelf: jezelf tegenhouden, sterk blijven. Van verslaving naar vrij leven begint bij de andere kant. In elf stappen laat ik je zien waarom je gebruikt en doorzie je wat GHB je werkelijk geeft. Zodra de reden wegvalt, verdwijnt de behoefte: je gaat van niet meer mogen naar niet meer willen. Zo stop je met GHB, eenvoudiger dan je denkt. Het afbouwen blijft bij je arts; dit traject gaat over de verslaving zelf, de reden dat je gebruikt.

Bekijk het traject →

€197 · online, in je eigen tempo

Lees ook

Geschreven door

Polle van den Dop

Verslavingscoach en maker van de methode achter Verslaving Doorzien

Ik help mensen stoppen met hun verslaving. Daarvoor ontwikkelde ik Van verslaving naar vrij leven, een online traject van elf stappen. Je hoeft niet sterker te worden. Je hoeft alleen te doorzien wat gebruik je werkelijk geeft. Lees waar de methode op rust.

Terug naar blog

Twee manieren om te stoppen

Bijna alle hulp begint bij jezelf tegenhouden. Dit traject begint bij de reden dat je gebruikt.

Dit traject

Je stopt door te doorzien wat gebruik je werkelijk geeft

Begint bij de reden dat je gebruikt

Zodra die reden wegvalt, verdwijnt de behoefte

Niets meer weerstaan: van niet mogen naar niet willen

Vandaag beginnen, zonder verwijzing

Gangbare aanpak

Reguliere verslavingszorg

Begint bij het gebruik zelf: jezelf tegenhouden

Verlangen leren weerstaan

Alert blijven op aanleidingen

Verwijzing, aanmelden en wachten

Een arts begeleidt het veilig stoppen of afbouwen als dat lichamelijk nodig is, bijvoorbeeld bij alcohol, GHB, slaap- en kalmeringsmiddelen of opioïden, en bij ernstige psychische klachten. Dit traject gaat over de verslaving zelf: de reden dat je gebruikt, en het verlangen dat steeds terugkomt. Het verschil zit in waar je begint: bij jezelf tegenhouden, of bij die reden.

Bekijk het traject