Pil tegen alcohol: helpt een medicijn je stoppen met drinken?

Let op: Drink je lang of veel? Stop dan niet zonder je huisarts, en koop nooit medicijnen via internet.

Als je wilt stoppen met drinken en eerdere pogingen niet lukten, kun je op zoek gaan naar een pil tegen alcohol. Een medicijn dat de trek wegneemt en ervoor zorgt dat stoppen een keer vanzelf gaat, klinkt dan aantrekkelijk.

Die medicijnen bestaan. Hier lees je wat ze doen, voor wie ze bedoeld zijn, hoe je eraan komt en wat onderzoek erover zegt. Eerst bespreek ik de medische werking en de veiligheid. Daarna leg ik uit wat een pil niet regelt: de reden dat je drinkt. Bij die reden begint de Doorzien-methode, waarop Van verslaving naar vrij leven, mijn online traject, is gebaseerd.

In dit artikel

• Helpt een pil tegen alcohol je stoppen met drinken?
• Welke medicijnen tegen alcoholverslaving zijn er?
• Is een pil tegen alcohol veilig?
• Hoe werkt naltrexon bij alcohol?
• Wat is de Sinclair-methode?
• Helpt baclofen tegen alcohol?
• Wat verandert een pil niet?
• Waarom wil je met een pil soms toch drinken?
• Hoe stop je met drinken, met of zonder medicijn?
• Veelgestelde vragen

Helpt een pil tegen alcohol je stoppen met drinken?

Een pil tegen alcohol helpt een beetje mee, maar laat je niet vanzelf stoppen. Volgens AlcoholInfo bestaan er medicijnen die kunnen helpen om te stoppen met drinken, maar zijn het geen wondermiddelen.

De richtlijn voor artsen uit 2023 zet de onderzoeksbevindingen op een rij. Acamprosaat en naltrexon hebben een klein effect. Nalmefeen heeft waarschijnlijk ook een klein effect bij mensen die minder willen drinken. Disulfiram werkt waarschijnlijk goed als iemand meekijkt bij het innemen. Zonder die ondersteuning geldt dat niet.

Daarom staat een medicijn nooit op zichzelf. Volgens de richtlijn hoort er een psychologische behandeling of vaste medische begeleiding bij. Jellinek schrijft hetzelfde en benadrukt dat motivatie heel belangrijk is.

Een pil kan de trek dus dempen of drinken minder prettig maken. Daarmee verandert niet waarom je op een gewone avond nog naar het glas verlangt.

Welke medicijnen tegen alcoholverslaving zijn er?

Er zijn vier medicijnen die voor alcoholverslaving zijn geregistreerd: naltrexon, acamprosaat, disulfiram en nalmefeen. Artsen schrijven daarnaast soms baclofen of topiramaat voor. Die twee zijn niet officieel voor alcoholverslaving geregistreerd. Dat heet off-label.

Alle zes zijn alleen op recept te krijgen. Bronnen: Farmacotherapeutisch Kompas, Apotheek.nl, Jellinek en de richtlijn. Welk middel past, bepaalt je arts. Over disulfiram staat alles in 'Antabus: hoe werkt het?'.

Volgens het Kompas begint meestal een verslavingsarts met zo'n medicijn, of een andere arts in overleg met de verslavingsarts. De richtlijn raadt aan om na vier tot zes weken samen te beoordelen of het werkt. Werkt het, dan gebruik je het ten minste een half jaar tot een jaar.

Wie wat doet in de zorg, lees je in psycholoog of verslavingsarts.

Is een pil tegen alcohol veilig?

Een pil tegen alcohol is alleen veilig als een arts hem voorschrijft en je volgt. Er zijn drie risico's: het stoppen zelf, de combinatie met andere middelen, en pillen van internet.

Eerst het stoppen. Geen van deze medicijnen beschermt je tegen onthouding. Acamprosaat doet niets tegen onthoudingsklachten, schrijft het Kompas. Nalmefeen is niet bedoeld voor wie in één keer stopt.

Bij langdurig of zwaar gebruik van alcohol kan plotseling stoppen een ernstig onthoudingssyndroom veroorzaken. Langdurig gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen vraagt vaak om geleidelijke afbouw in overleg met een arts. Ontwenning van GHB kan ernstig en soms levensbedreigend zijn. Ontgifting van opioïden hoort doorgaans begeleid te worden. Overleg met je huisarts voordat je iets verandert.

Tegen onthouding bestaan andere medicijnen: kalmerende middelen, vaak met vitamine B1 erbij. De arts geeft ze kort. Volgens Thuisarts niet langer dan een week, omdat je er zelf aan verslaafd kunt raken. AlcoholInfo waarschuwt dat je er geen alcohol bij drinkt, want de twee versterken elkaar. Meer daarover in alcohol afbouwen en onthoudingsklachten bij alcohol.

Dan de combinaties. Naltrexon en nalmefeen blokkeren opioïden. Gebruik je morfineachtige pijnstillers of methadon, dan kun je er volgens het Kompas plotseling ernstige onthoudingsklachten van krijgen. Pijnstillers van dat type werken ook een paar dagen minder goed (Apotheek.nl). Je arts en apotheker moeten dus alles weten wat je slikt.

En internet. De inspectie en het CBG waarschuwen voor het groeiende illegale aanbod van medicijnen online. De werkzame stof kan te hoog of te laag zijn, of ontbreken. Voor medicijnen op recept ga je naar je eigen arts en apotheker.

Bel 112 bij een toeval, verwardheid of als iemand niet aanspreekbaar is. Denk je aan zelfdoding? Bel gratis 113 Zelfmoordpreventie, of chat via 113.nl.

Wat verderop over de methode staat, vervangt geen arts en geen medische afbouw.

Hoe werkt naltrexon bij alcohol?

Naltrexon blokkeert de plekken in je hersenen waar alcohol zijn belonende gevoel geeft. Drink je toch, dan voel je minder beloning. Zo beschrijft AlcoholInfo het. Ook de trek neemt af.

Volgens het Kompas is naltrexon een opioïdantagonist. Een arts kan het voorschrijven als je helemaal wilt stoppen of minder wilt drinken.

Het werkt niet meteen. Volgens AlcoholInfo werkt het pas goed na ongeveer twee weken, en gebruik je het elke dag. De bijwerkingen die Apotheek.nl het meest noemt zijn maag- en darmklachten, zoals misselijkheid en buikpijn. Het Kompas noemt ook hoofdpijn en slecht slapen. De arts controleert je lever.

De richtlijn noemt het effect van naltrexon aangetoond, maar klein. Het helpt in beperkte mate om na het stoppen niet opnieuw te drinken. Je kunt het daarom zien als ondersteuning, niet als een middel waarmee je de behoefte uitschakelt.

Wat is de Sinclair-methode?

De Sinclair-methode is een manier om naltrexon te gebruiken: niet elke dag, maar alleen vlak voordat je gaat drinken. De naam komt van de onderzoeker John David Sinclair.

Sinclair beschreef zijn idee in 2001 in het vakblad Alcohol and Alcoholism. Drinken is aangeleerd doordat het steeds iets opleverde. Als je die beloning blokkeert terwijl je drinkt, dooft het aangeleerde gedrag langzaam uit. Daarom raadde hij aan het middel te geven aan mensen die nog drinken, en alleen op momenten dat ze drinken verwachten.

Sinclair beschreef ook een bevinding die vaak over het hoofd wordt gezien. Bij mensen die hulp kregen om helemaal niet te drinken, zag hij geen voordeel van naltrexon ten opzichte van een nepmiddel.

In Nederland is dit geen standaardbehandeling. De richtlijn beschrijft naltrexon als een medicijn dat je elke dag inneemt. Innemen wanneer het nodig is, wordt daar alleen bij nalmefeen genoemd.

De Sinclair-methode gaat ervan uit dat je blijft drinken. Het is niets om zelf te proberen met pillen van internet. Bespreek het met een verslavingsarts. Over minderen als doel lees je meer in minder drinken.

Helpt baclofen tegen alcohol?

Baclofen helpt misschien tegen alcohol, maar het bewijs is zwak en het middel heeft eigen risico's. Het is een spierverslapper, bedoeld voor spierkrampen bij ziektes als MS, schrijft Apotheek.nl. Voor alcoholverslaving is baclofen niet geregistreerd.

De richtlijn is voorzichtig over baclofen. Er zijn enige aanwijzingen dat het bijdraagt aan stoppen. Een arts kan het overwegen als de andere middelen en ook topiramaat niet hebben gewerkt. Daarom komt baclofen pas later in aanmerking.

De risico's staan er duidelijk bij. Drink je nog, dan kun je er te suf van worden. Het Kompas schrijft dat je alcohol erbij vermijdt, omdat de combinatie onvoorspelbaar is. Er zijn gevallen gemeld van misbruik en afhankelijkheid. En plotseling stoppen met baclofen kan levensbedreigende onthoudingsklachten geven. Afbouwen gaat met de arts.

Wat verandert een pil niet?

Een pil verandert niet waarom je drinkt. Hij werkt op je lichaam: je krijgt minder trek, minder effect of een nare reactie. Daarmee verandert niet wat je in het glas zoekt.

Volgens de Doorzien-methode verloopt drinken in een vicieuze cirkel met vijf stappen.

In de tweede stap zit de reden dat je drinkt. Je zoekt rust, het gevoel dat de dag klaar is of dat je erbij hoort. Die reden is geen stof in je bloed. Een medicijn kan het effect van een slok dempen, maar verandert niet wat je vóór die slok zoekt.

Achter die verwachting ligt vaak een gedachte over jezelf, zoals: uit mezelf kom ik niet tot rust. Een pil kan die gedachte ongemerkt versterken. Je hebt nog steeds iets nodig van buiten jezelf, ook al is het nu een ander middel.

Dat betekent niet dat het medicijn slecht is. Het maakt wel duidelijk wat het niet oplost. Een avond zonder glas voelt pas rustig als je er niets meer in zoekt.

Online traject · elf stappen

Van verslaving naar vrij leven

Elke verslaving heeft twee kanten: het drinken zelf, en de reden dat je drinkt. In elf stappen laat ik je zien waarom je drinkt en doorzie je wat het glas je werkelijk geeft. Zo stop je met drinken, eenvoudiger dan je denkt.

€197 Bekijk het traject →

Waarom wil je met een pil soms toch drinken?

Met een pil wil je soms toch drinken, omdat de pil het drinken moeilijker of minder lekker maakt. Je wilt het glas nog net zo graag en slikt iets om niet te drinken. Dat is een verbod in tabletvorm. Het draait om niet mogen.

Niet mogen en niet willen lijken op elkaar, maar voelen heel anders. Als je niet mag drinken, houdt een regel, een afspraak of een tablet je bij het glas weg. Het glas zelf blijft aantrekkelijk. Als je niet wilt, hoeft niets je tegen te houden: de reden om te drinken is weggevallen.

Als je niet mag drinken maar het nog wel wilt, begint het gesprek met jezelf. Je vraagt je af of je de pil vandaag neemt, denkt aan het etentje op zaterdag en bedenkt dat één avond zonder toch geen kwaad kan. Dat is de innerlijke onderhandeling. Ook op dagen waarop je niets drinkt, kost die veel energie.

Met een pil gaat die onderhandeling ook over de medicatie: wel innemen, overslaan of stoppen met de kuur. Als je later samen met je arts stopt met het medicijn, komt dezelfde vraag over drinken weer terug.

Daarom lost meer wilskracht dit ook niet op. Wilskracht is hetzelfde verbod, zonder tablet. Lees daarover waarom wilskracht niet werkt. Wat drang precies is, staat in het artikel over drang.

Hoe stop je met drinken, met of zonder medicijn?

Je stopt met drinken door te beginnen bij de reden dat je drinkt, en te doorzien wat het glas je werkelijk geeft. Is stoppen lichamelijk riskant of wil je een medicijn, dan regel je dat met je arts. De reden dat je drinkt neemt geen recept weg.

Vraag je af wat je om half zes in dat glas zoekt: rust, het gevoel dat de dag klaar is. Het eerste glas lijkt dat te geven. Maar na het derde volgen een onrustige nacht en een doffe ochtend. De volgende dag om half zes is de onrust terug, iets sterker dan gisteren. De rust kwam dus niet uit het glas. De onrust werd alleen doorgeschoven naar morgen.

Wie dat doorziet, heeft geen reden meer om te drinken en hoeft niets meer te weerstaan. Dat is de vrije keuze: geen regel die je bewaakt, maar iets wat je weet. Er is niets dat je niet mag. Je wilt alleen niet meer.

Dat is wat je doet in mijn online traject Van verslaving naar vrij leven. Het is bedoeld om te stoppen met drinken, voor wie merkt dat het verlangen steeds terugkomt en eerdere pogingen geen stand hielden. In elf stappen zie je waarom je drinkt. Zodra die reden wegvalt, verdwijnt de behoefte.

Het traject kost €197. Je hebt geen verwijzing nodig en begint zonder wachttijd, in je eigen tempo. Gebruik je een medicijn, dan volg je het traject gewoon en blijft je arts over dat medicijn gaan. Bekijk het traject.

Zoek je persoonlijke begeleiding, dan biedt de verslavingszorg gesprekken, groepen en zo nodig een opname. Voor een vergoede behandeling loopt dat via je huisarts. Bij de AA vind je lotgenoten. Drink je lang of veel, dan beoordeelt je huisarts eerst of je veilig kunt stoppen. Een overzicht vind je in behandeling bij verslaving en hulp bij alcoholverslaving. Meer over de methode lees je in stoppen met drinken.

Veelgestelde vragen