Alcoholverslaving: hoe kom je ervan af?
Polle van den DopLet op: Heb je jarenlang veel gedronken, regel de lichamelijke kant dan eerst met je huisarts.
Een week niets drinken. Alleen in het weekend. Nooit vóór zes uur. Misschien heb je zulke afspraken al vaker met jezelf gemaakt en meende je ze elke keer. Dat een besluit niet bleef staan, zegt iets over de aanpak; het is geen bewijs dat je niet echt wilde veranderen.
Hier lees je hoe je met de Doorzien-methode stopt, eenvoudiger dan je denkt. Medische veiligheid staat daarbij voorop: bij langdurig of zwaar alcoholgebruik kan abrupt stoppen gevaarlijk zijn.
In dit artikel
- Hoe kom je van een alcoholverslaving af?
- Waarom lukt stoppen met drinken wel even, en dan toch niet?
- Waarom is een avond zonder drinken soms net zo zwaar?
- Lever je niet je beste gevoel in als je stopt?
- Waarom werkt een verbod op jezelf niet?
- Wat is een alcoholverslaving precies?
- Welke hulp is er om te stoppen met drinken?
- Wat doe je als je toch weer drinkt?
- Wanneer heb je meteen een arts nodig?
- Veelgestelde vragen
Hoe kom je van een alcoholverslaving af?
Je komt van een alcoholverslaving af door te doorzien wat alcohol je werkelijk geeft, in plaats van jezelf elke avond opnieuw tegen te houden. Bijna elke eerdere poging steunde op regels en wilskracht: minder in huis, dagen tellen, niet toegeven. Dat werkt een tijd, en daarna schuift het weer. De Doorzien-methode begint ergens anders: bij wat je in dat glas zoekt. Zodra die reden wegvalt, verdwijnt de behoefte.
De route ziet er zo uit:
- Regel eerst de veiligheid. Drink je al lang veel of dagelijks, dan bespreek je het stoppen zelf met je huisarts. Daarover meer onderaan.
- Kijk eerlijk hoeveel vrijheid je nog hebt. Niet de vraag of je alcoholist bent, maar: kan ik het nog laten zonder dat het veel van me vraagt?
- Zie wat je in alcohol zoekt. Rust, gezelligheid, even niets hoeven voelen. En wat je daarmee stilletjes over jezelf denkt.
- Vraag je af of het glas dat werkelijk oplost. De roes is echt, maar de volgende dag zit de spanning er weer, en lijkt het glas nog harder nodig.
- Kies vanuit niet meer willen, niet vanuit niet meer mogen. Een keuze hoeft niet elke avond opnieuw verdedigd te worden. Een verbod wel.
Dat is geen trucje. Je begint bij de reden om te drinken. Dat is wat je in de elf stappen van mijn online traject stap voor stap doet. Hieronder lees je per stap hoe dat eruitziet.
Waarom lukt stoppen met drinken wel even, en dan toch niet?
Omdat drinken geen reeks losse momenten is, maar een cirkel. Elke herhaling van de vicieuze cirkel helpt de volgende ontstaan. Wie alleen naar het glas kijkt, ziet die cirkel niet, en probeert daarom steeds het verkeerde stuk tegen te houden.
- De aanleiding. Een rommelige dag, en je hoofd zit nog vol ruis.
- De verwachting. Straks is die ruis weg. Dan zak je onderuit en is de dag klaar.
- Het drinken. Er gebeurt echt iets: je schouders zakken, de randjes gaan eraf.
- De nasleep. Onrustige nachten, een grauwe ochtend, en de spanning van gisteren die er weer zit.
- De conclusie. Zie je wel, zonder dit kom ik niet tot rust.
- Opnieuw. Daarna begint de cirkel opnieuw.
De conclusie valt vaak het minst op. Je voelde je die avond en de ochtend erna slechter door het drinken. Toch is de conclusie dat je het drinken nodig hebt. Die conclusie ligt de volgende keer al klaar. Zo levert de cirkel telkens nieuw bewijs voor de volgende keer.
Daarom houdt een voornemen het zo kort. Het staat tegenover een reden die bij elke herhaling sterker wordt. Meer wilskracht verandert daar niets aan. Het verschil komt pas als je ziet dat het glas de rust niet brengt die je erin zoekt. Dan valt de reden weg.
Waarom is een avond zonder drinken soms net zo zwaar?
Omdat de cirkel ook doorgaat op een avond zonder glas. De verwachting komt, je zegt nee. Twintig minuten later komt hij terug. Je stelt uit, onderhandelt, spreekt af dat het in het weekend wel mag. Om elf uur heb je niets gedronken en ben je doodmoe.
Zo'n avond eindigt vaak met dezelfde soort conclusie: kijk hoeveel moeite dit me kost, zonder alcohol lukt het me blijkbaar niet. Daardoor kan een droge avond je leger achterlaten dan een avond waarop je wel dronk. Daaruit volgt niet dat je zonder alcohol slechter af bent. Op zo'n avond was de cirkel gewoon nog in beweging.
Zolang de reden om te drinken blijft bestaan, blijft ook de behoefte bestaan, met of zonder glas. Je hoeft zo'n avond dus niet als een mislukt examen te zien.
Ook de avonden waarop je niets dronk, heb je betaald.
Lever je niet je beste gevoel in als je stopt?
Nee, en dat zie je zodra je verder kijkt dan het eerste glas. De ontspanning van dat eerste glas is echt. Alleen vergelijk je haar meestal met het moment vlak ervoor: moe, gespannen, al een uur aan het wachten. Naast een moeilijk kwartier lijkt alcohol al snel een uitweg.
Kijk je verder, dan zie je wat er met de reden gebeurt. Je zocht rust, en die kwam ook even. Maar na de nasleep zit de spanning er weer, vaak wat steviger dan de dag ervoor. Het glas heeft niet opgelost waarvoor je het inschonk.
Er is nog iets wat je niet merkt. Je normale stemming, hoe je je meestal voelt buiten het drinken en de roes, kan bij regelmatig drinken langzaam zakken. Slechter slapen, minder herstel en elke keer weer de conclusie dat je het nodig hebt. Omdat dat over maanden gaat, heb je niets om het mee te vergelijken. Elke keer dat de roes voorbij is, kom je een stukje lager uit dan waar je begon, en lijkt het glas nog harder nodig. Dat is de illusie van de verslaving.
| Kijk je alleen naar het eerste glas | Kijk je naar de reden dat je drinkt |
|---|---|
| Het glas naast het kwartier ervoor | Het glas naast wat je erin zoekt |
| Telt alleen de ontspanning | Telt ook of de spanning de volgende dag weg is |
| Voelt als: dit helpt mij | Laat zien: dit lost het niet op |
| Vergelijkt met een zakkende stemming | Vergelijkt met natuurlijk welzijn |
| Houdt de reden in stand | Laat de reden wegvallen |
Waarom werkt een verbod op jezelf niet?
Omdat je tegen een verbod in opstand komt. Houd je jezelf voor dat drinken niet meer mag, dan is er iets dat trekt en iets dat tegenhoudt. Dan wordt stoppen iets wat je elke dag opnieuw moet winnen, en wat je dus ook kunt verliezen. Juist dat verzet houdt de avonden op wilskracht gaande.
Er is een verschil tussen niet meer mogen en niet meer willen. Niet meer willen ontstaat wanneer je doorziet wat het glas je werkelijk geeft en de reden om te drinken wegvalt. Er valt dan niets te winnen of te verliezen, want er is niets om tegen te vechten. Een gedachte aan drinken mag gewoon voorbijkomen, zonder dat de keuze daarmee weer openligt.
Er is niets dat je niet mag. Je wilt alleen niet meer. Dat is geen vrijbrief: het verbod vervalt, je voorkeur blijft. En het geldt nooit voor het lichamelijke deel. Daar gaat een arts voor, welke route je ook kiest.
Elke verslaving heeft twee kanten: het drinken zelf, en de reden dat je drinkt. In elf stappen laat ik je zien waarom je drinkt en doorzie je wat het glas je werkelijk geeft. Zo stop je met drinken, eenvoudiger dan je denkt.
Wat is een alcoholverslaving precies?
Een alcoholverslaving heet bij hulpverleners een stoornis in het gebruik van alcohol. Daarbij gaat het onder meer om controleverlies en doorgaan ondanks de nadelen, in verschillende zwaartes. Een blog kan niet vaststellen of dat op jou van toepassing is. Meer over de kenmerken lees je in wanneer ben je alcoholist?
De Doorzien-methode stelt een eenvoudigere vraag dan het etiket: hoeveel vrijheid heb ik hier nog? Kun je een avond overslaan zonder dat je hoofd er steeds naar teruggaat? Of begint je hoofd al te rekenen wanneer het weer kan? Voor die vraag heb je geen diagnose nodig. En herstel is geen uitzondering: in bevolkingsonderzoek van het Trimbos-instituut voldeed een groot deel van de mensen met een alcoholstoornis na drie jaar niet meer aan de diagnose.
Welke hulp is er om te stoppen met drinken?
Voor hulp bij stoppen met drinken zijn er vier routes: een online traject, je huisarts, de verslavingszorg en online zelfhulp of lotgenoten. Wil je stoppen, maar kwam het verlangen na elke poging terug? Dan bestaat de reden dat je drinkt nog. Daar begint mijn traject Van verslaving naar vrij leven: in elf online stappen zie je waarom je drinkt, en zodra die reden wegvalt, verdwijnt de behoefte. Je hebt er geen verwijzing voor nodig en begint wanneer je wilt; bekijk het traject. Word je liever persoonlijk begeleid door een behandelaar, dan loopt een vergoede behandeling bij de verslavingszorg via een verwijzing van je huisarts. Drink je al lang veel of dagelijks, dan hoort de lichamelijke kant van het stoppen altijd bij een arts.
| Route | Waar het bij helpt |
|---|---|
| Van verslaving naar vrij leven | Voor wie wil stoppen, ook als eerdere pogingen geen stand hielden. Begint bij de reden dat je drinkt, niet bij jezelf tegenhouden. Zodra die reden wegvalt, verdwijnt de behoefte. Online, zonder verwijzing. |
| Huisarts of praktijkondersteuner | Beoordelen of stoppen lichamelijk veilig is, medische begeleiding, doorverwijzen. Volgens Thuisarts vergroot een plan met je huisarts de kans dat het lukt |
| Verslavingszorg | Behandeling met gesprekken, soms met medicijnen zoals acamprosaat of naltrexon. Met verwijzing, vergoed, eigen risico geldt |
| Online zelfhulp en lotgenoten | Zoals de gratis Jellinek Online Zelfhulp of een groep als AA. Steun en herkenning naast andere hulp |
Wat de routes gemeen hebben, is dat ze je helpen stoppen. Het traject verschilt daarin dat het stoppen niet op wilskracht hoeft te rusten: je begint bij de reden, zodat er niets meer te weerstaan valt. Over medische ontwenning lees je meer in alcohol afkicken, en over stoppen met een verslaving in het algemeen in hoe kom je van een verslaving af?
Wat doe je als je toch weer drinkt?
Kijk naar de ronde, niet naar jezelf. Opnieuw drinken maakt niet alles ongedaan en bewijst niet dat je het niet werkelijk wilde. Het laat zien dat de reden om te drinken er die avond nog was.
Wat was de aanleiding? Wat zocht je die avond in het glas? En welke conclusie over jezelf bleef er de volgende ochtend achter? Juist die laatste is het bekijken waard, want dat is de conclusie die de volgende herhaling van de cirkel voorbereidt. Meer hierover lees je in opnieuw gebruiken na stoppen. Heb je een tijd niet gedronken en weer veel gedronken, overleg dan met je huisarts als je lichamelijke klachten krijgt.
Wanneer heb je meteen een arts nodig?
Heb je lang of veel gedronken, stop dan niet plotseling zonder overleg met een arts. Ontwenningsklachten als trillen, zweten en een snelle hartslag kunnen erger worden. Bel je huisarts of de huisartsenpost als je zulke klachten krijgt. Bij een aanval, hallucinaties, ernstige verwardheid of iemand die niet goed aanspreekbaar is, bel je 112. Meer hierover lees je in delirium tremens.
Bij langdurig of zwaar gebruik van alcohol kan plotseling stoppen een ernstig onthoudingssyndroom veroorzaken. Langdurig gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen vraagt vaak om geleidelijke afbouw in overleg met een arts. Ontwenning van GHB kan ernstig en soms levensbedreigend zijn. Ontgifting van opioïden hoort doorgaans begeleid te worden. Overleg met je huisarts voordat je iets verandert.
Heb je gedachten om jezelf iets aan te doen, bel dan gratis 113 Zelfmoordpreventie. Meer informatie vind je bij Thuisarts, Jellinek en AlcoholInfo.
Dat je de lichamelijke kant met een arts regelt, maakt je keuze niet minder van jou. Het zorgt dat stoppen ook veilig gebeurt.
Veelgestelde vragen
Kun je zonder hulp van een alcoholverslaving afkomen?
Ja, veel mensen herstellen zonder langdurige behandeling. Hielden eerdere pogingen geen stand, dan bestaat de reden dat je drinkt nog; daar begint het traject, dat je zelfstandig en online volgt. De ernst van je gebruik, eerdere ontwenning en je gezondheid bepalen mede of medische begeleiding nodig is; bespreek zwaar of langdurig drinken met je huisarts.
Zijn er medicijnen tegen alcoholverslaving?
Ja, een arts kan bijvoorbeeld acamprosaat of naltrexon voorschrijven als dat bij je situatie past. Ze kunnen de zin in drinken verminderen, maar nemen de reden dat je drinkt niet weg. Daarom worden ze meestal met gesprekken gecombineerd.
Is een alcoholverslaving te genezen?
Herstel is mogelijk. In bevolkingsonderzoek van Trimbos voldeed ongeveer zeventig procent van de mensen met een alcoholstoornis na drie jaar niet meer aan de diagnostische criteria. Dat betekent niet altijd dat iemand geheel niet meer drinkt en is geen voorspelling voor één persoon. Zoek hulp wanneer je vastloopt.
Wat is het verschil tussen alcoholmisbruik en alcoholverslaving?
In de DSM-5 zijn misbruik en afhankelijkheid samengevoegd tot één stoornis in het gebruik van alcohol, met verschillende ernstniveaus. De vraag hoeveel vrijheid je nog hebt, zegt voor jezelf vaak meer dan het etiket.
Is alcoholverslaving een ziekte?
De medische term is stoornis in het gebruik van alcohol. Dat beschrijft een herkenbaar gezondheidsprobleem, geen karakterfout. Je bleef drinken omdat je geloofde dat alcohol je iets gaf wat je nodig had, niet omdat je zwak bent.
Wil je van de alcohol af, zonder elke avond te vechten?
Bijna alle hulp begint bij het drinken zelf: jezelf tegenhouden, sterk blijven. Van verslaving naar vrij leven begint bij de andere kant. In elf stappen laat ik je zien waarom je drinkt en doorzie je wat het glas je werkelijk geeft. Zodra de reden wegvalt, verdwijnt de behoefte: je gaat van niet meer mogen naar niet meer willen. Zo stop je met drinken, eenvoudiger dan je denkt.
Bekijk het traject →€197 · online, in je eigen tempo
Lees ook
- Stoppen met alcohol: hoe pak je het aan?
- Wilskracht werkt niet: waarom stoppen om een andere reden lukt
- Alcohol afkicken: thuis, met de huisarts of in een kliniek?
- Anonieme Alcoholisten: helpt AA jou stoppen met drinken?
- 12 stappen programma: past het bij jou om te stoppen?
- Hulp bij alcoholverslaving: wat past bij jou?
- Behandeling bij verslaving: welke vorm past bij jou?
Geschreven door
Polle van den Dop
Verslavingscoach en maker van de methode achter Verslaving Doorzien
Ik help mensen stoppen met hun verslaving. Daarvoor ontwikkelde ik Van verslaving naar vrij leven, een online traject van elf stappen. Je hoeft niet sterker te worden. Je hoeft alleen te doorzien wat gebruik je werkelijk geeft. Lees waar de methode op rust.
