Trillende handen door alcohol: wat betekent het?

Let op: Bij een toeval, verwardheid of hallucinaties bel je 112.

Je wordt wakker met trillende handen. Je kopje rammelt op het schoteltje, of je merkt het pas als je iets wilt opschrijven. Het valt je op dat je handen na een glas rustiger worden. Misschien vraag je je af wat trillende handen door alcohol eigenlijk betekenen.

Dit artikel begint bij je lichaam. Je leest wat het trillen betekent, welke andere oorzaken er zijn, wanneer het gevaarlijk is en wat je huisarts doet. Daarna lees je waarom een glas dat het trillen stilt zo aantrekkelijk kan worden en hoe je eruit komt. Die uitleg volgt de Doorzien-methode, waarop mijn traject Van verslaving naar vrij leven is gebaseerd. De methode begint bij de reden dat je drinkt. Het lichamelijke deel gaat altijd voor.

In dit artikel

• Wat betekenen trillende handen door alcohol?
• Kan trillen ook een andere oorzaak hebben?
• Wanneer is trillen door alcohol gevaarlijk?
• Wat doet de huisarts als je handen trillen?
• Waarom stopt een glas het trillen?
• Waarom wordt de ochtend steeds zwaarder?
• Wat zegt het trillen over jou?
• Hoe kom je van het ochtendglas af?
• Welke hulp is er bij trillende handen door alcohol?
• Veelgestelde vragen

Wat betekenen trillende handen door alcohol?

Trillende handen door alcohol betekenen meestal dat je lichaam aan alcohol gewend is. Als de alcohol wegvalt, reageert je lichaam. Zo'n reactie heet een onthoudingsverschijnsel. Jellinek en AlcoholInfo noemen trillende handen als een van de bekendste onthoudingsverschijnselen.

Jellinek legt uit hoe dat komt. Door lang veel drinken verandert je zenuwstelsel. In de hersenen zijn er minder receptoren. De lever maakt extra enzymen om alcohol af te breken. Krijgt je lichaam ineens minder alcohol, dan moet het zich opnieuw aanpassen. Dat voel je, onder meer in je handen.

Daarom tril je vaak 's ochtends na een nacht zonder drinken, of op een dag waarop je minder dronk. Volgens AlcoholInfo begint het trillen vaak 6 tot 24 uur na het laatste glas. Jellinek schrijft dat het al kan optreden als iemand een halfjaar lang elke dag 8 glazen drinkt.

Trillen bij het wakker worden zegt dus iets over je lichaam, niet over wie je bent. Het is een reden om je huisarts te bellen.

Kan trillen ook een andere oorzaak hebben?

Trillen kan ook een andere oorzaak hebben, zoals één zware avond, een aandoening, een medicijn of cafeïne. Dan wijst het niet op onthouding.

De dag na een avond met veel alcohol kun je je trillerig voelen. Volgens AlcoholInfo komt dat door aceetaldehyde, een stof die ontstaat als je lichaam alcohol afbreekt. Ook kan je bloedsuiker lager worden. Het verschil met onthouding zit in hoe vaak het gebeurt: alleen na een zware avond, of elke ochtend?

Een bekende andere oorzaak is essentiële tremor. Daarbij trillen je handen en armen als je iets doet, zoals iets pakken, schrijven of inschenken, schrijft Thuisarts. Volgens het UMCG hebben meer dan 500.000 mensen in Nederland daar last van. Bij ongeveer de helft komt essentiële tremor ook in de familie voor.

Het UMCG legt uit dat alcohol de kleine hersenen minder actief maakt. Bij ongeveer de helft van de mensen met essentiële tremor wordt het trillen daardoor tijdelijk minder.

Helpt een glas tegen het trillen, dan kan dat dus bij onthouding horen, maar ook bij essentiële tremor. Thuisarts is duidelijk: drink geen alcohol om minder te trillen. Je trilt dan misschien even minder, maar daarna soms juist erger (ook Apotheek.nl).

Thuisarts noemt ook de ziekte van Parkinson, een schildklier die te snel werkt en sommige medicijnen. Volgens de Nederlandse Vereniging voor Neurologie kunnen spanning en cafeïne trillen erger maken. Wat het bij jou is, zoekt je huisarts uit.

De bronnen staan per regel in de tabel. Het is geen zelftest.

Wanneer is trillen door alcohol gevaarlijk?

Trillen door alcohol is gevaarlijk als er een toeval, verwardheid of hallucinaties bij komen. Dan gaat het om ernstige onthouding, en dat is een noodsituatie.

Het Farmacotherapeutisch Kompas noemt trillen bij de matig ernstige onthoudingsverschijnselen, samen met onder meer zweten, misselijkheid, angst en een snelle hartslag. Bij ernstige onthouding komen daar hallucinaties, insulten en een delier bij. Een insult treedt vaak binnen 48 uur op, een delier na drie tot vijf dagen.

Bij een delirium tremens is iemand verward en heeft hij hallucinaties. Volgens Jellinek komt het vooral voor na tien tot vijftien jaar overmatig drinken. AlcoholInfo zegt: bel direct de huisarts of 112 bij hallucinaties of wanen. Bel 112 bij een toeval of als iemand niet aanspreekbaar is. Meer lees je in delirium tremens.

Dan het stoppen zelf. Thuisarts is daar helder over: als je al lange tijd veel drinkt, stop je altijd samen met een arts en niet alleen. Ook flink minder drinken kan klachten geven, schrijft AlcoholInfo. Tril je 's ochtends, dan kan dit voor jou gelden.

Bij langdurig of zwaar gebruik van alcohol kan plotseling stoppen een ernstig onthoudingssyndroom veroorzaken. Langdurig gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen vraagt vaak om geleidelijke afbouw in overleg met een arts. Ontwenning van GHB kan ernstig en soms levensbedreigend zijn. Ontgifting van opioïden hoort doorgaans begeleid te worden. Overleg met je huisarts voordat je iets verandert.

Bij onthouding horen soms ook angstige gevoelens en somberheid (Jellinek). Komen er sombere gedachten, of gedachten aan zelfdoding? Dan bel je gratis 113 Zelfmoordpreventie, of chat je via 113.nl.

Een arts begeleidt het veilig stoppen, dus je lichaam. Bij trillende handen blijft dat nodig. Wat verderop staat over de methode gaat over de verslaving zelf: de reden dat je drinkt.

Wat doet de huisarts als je handen trillen?

De huisarts zoekt uit waar het trillen vandaan komt en of je veilig kunt stoppen met drinken. Komt het door alcohol, dan maakt hij met jou een plan.

Bij trillen door stoppen met drinken kan de huisarts je onderzoeken en medicijnen tegen het trillen voorschrijven, schrijft AlcoholInfo. Die slik je in de regel een paar dagen tot een week. Thuisarts voegt toe dat je zulke medicijnen niet langer dan een week gebruikt, omdat je er zelf verslaafd aan kunt raken. Welk middel en hoeveel, bepaalt de arts.

Volgens het Farmacotherapeutisch Kompas kan de huisarts dit meestal zelf behandelen. Een opname is nodig bij ernstige klachten die medicijnen niet onderdrukken, een delier of insulten. Het Kompas noemt ook vitamine B1.

Zo pak je het aan:

1. Bel je huisarts als je handen trillen en je regelmatig drinkt.
2. Vertel eerlijk hoeveel je drinkt, hoe vaak en hoe lang al.
3. Vertel ook welke medicijnen en andere middelen je gebruikt.
4. Drink je lang veel? Stop of minder dan niet in één keer op eigen houtje.
5. Spreek af wie je belt als het erger wordt. Bel 112 bij een toeval, verwardheid of hallucinaties.
6. Tril je ook zonder alcohol, bij bewegen? Vraag de huisarts naar andere oorzaken.
7. Kijk daarna naar wat je in het glas zoekt. Daarover gaat de rest van dit artikel.

Meer hierover lees je in alcohol afbouwen, medisch begeleid stoppen met alcohol en onthoudingsklachten bij alcohol.

Waarom stopt een glas het trillen?

Een glas stopt het trillen doordat je lichaam dan even krijgt wat het tekortkomt. Jellinek beschrijft onthoudingsverschijnselen als klachten die minder hevig worden door meer van de stof te gebruiken. Het glas haalt het trillen niet weg, maar schuift het een paar uur op.

Dat effect is echt. Daarom voelt een glas zo logisch. Jellinek schrijft ook dat onthoudingsverschijnselen vaak een reden zijn om weer te gaan gebruiken.

Zo'n ochtend is een ronde in de vicieuze cirkel. De cirkel heeft vijf stappen en begint bij de aanleiding.

Kijk bij die laatste stap waar het glas tegen hielp: een tekort dat door eerder drinken was ontstaan. Toch is die conclusie de reden dat je morgen weer drinkt. Elke ochtend waarop het glas helpt, wordt die conclusie sterker. Het glas gaat daardoor op een medicijn lijken. Stoppen voelt dan alsof je iets wordt afgenomen.

Online traject · elf stappen

Van verslaving naar vrij leven

Elke verslaving heeft twee kanten: het drinken zelf, en de reden dat je drinkt. In elf stappen laat ik je zien waarom je drinkt en doorzie je wat het glas je werkelijk geeft. Zo stop je met drinken, eenvoudiger dan je denkt. Het afbouwen regel je met je arts; dit traject gaat over de verslaving zelf.

€197 Bekijk het traject →

Waarom wordt de ochtend steeds zwaarder?

De ochtend wordt steeds zwaarder omdat je uitgangspunt langzaam zakt. Dat is je normale stemming: hoe je je voelt op een moment zonder alcohol. Bij lang drinken komt die stemming steeds lager te liggen. Dat gaat zo geleidelijk dat het nauwelijks opvalt.

Eerst waren je ochtenden gewoon. Daarna werd je onrustig wakker, en inmiddels tril je tot het eerste glas. Die veranderingen waren zo klein dat je nauwelijks merkte hoeveel er verschoof.

Als je stemming zo laag is, lijkt het glas je veel te geven. Je vergelijkt het moment na de slok met het moment ervoor, toen je handen trilden. In die vergelijking komt het glas bijna altijd goed uit.

Wat je in het glas zoekt, is een rustige ochtend. Maar bij het drinken horen ook de avond ervoor, de onrustige nacht en het trillen bij het opstaan. Ook de uren tot het volgende glas tellen mee. Na elke keer kom je een stukje lager uit. Daardoor lijkt het glas nog meer nodig. Het staat midden in de onrust, in plaats van aan het begin van de rust.

Als je stopt, krijgt je normale stemming ruimte om weer beter te worden. Meer hierover lees je in voordelen van stoppen met alcohol en alcohol en slapen.

Wat zegt het trillen over jou?

Trillende handen zeggen niets over je karakter. Toch voelt het vaak anders. Je handen zijn moeilijk te verbergen als ze trillen. Dan kun je je al snel schamen.

Achter de verwachting van het ochtendglas ligt vaak ook een negatieve gedachte over jezelf: zonder glas kan ik de dag niet aan, of ik ben pas mezelf als het trillen weg is. Elke ochtend waarop het glas helpt, lijkt die gedachte meer te kloppen.

Als je die gedachte gelooft, ga je jezelf al snel als het probleem zien: ik ben zwak. Dat ben je gaan geloven doordat je elke ochtend dezelfde conclusie trok. Het beschrijft niet wie je bent.

Misschien pak je je kopje voortaan met twee handen, zodat niemand het trillen ziet. Dat is begrijpelijk. Bij je huisarts hoeft het niet verborgen te blijven. Over schaamte lees je meer in verslaving en schaamte.

Hoe kom je van het ochtendglas af?

Je komt van het ochtendglas af in twee stappen. Eerst stop je veilig, samen met je huisarts. Daarna begin je bij de reden dat je het glas pakt. Het eerste regelt je lichaam. Het tweede bepaalt of je over een paar weken opnieuw begint.

Veel mensen proberen het met een verbod, zoals vanaf maandag niets meer drinken of geen glas voor de middag. Zo'n regel zegt dat je niet mag, terwijl de reden om te drinken blijft bestaan. Dan begin je met jezelf te onderhandelen: vandaag nog wel, morgen bel ik de huisarts. Dat kost veel energie, ook op dagen dat je niet drinkt.

Niet willen ontstaat zodra je doorziet dat het glas de onrust niet oplost maar doorschuift. De rust van vanochtend wordt het trillen van morgenochtend. Dan valt de reden om te drinken weg, en daarmee de behoefte. Er valt niets meer te onderhandelen. Er is niets dat je niet mag. Je wilt alleen niet meer.

Dat is de vrije keuze. Die ontstaat uit wat je ziet. Je hoeft daardoor geen regel meer te bewaken.

Drink je later toch weer? Dat maakt niet ongedaan wat je hebt gezien. Het is een teken dat de reden om te drinken nog bestaat, en daar begint mijn traject. Het lichamelijke stoppen bespreek je opnieuw met je huisarts. Meer over deze manier van stoppen in stoppen met drinken en waarom wilskracht niet werkt.

Welke hulp is er bij trillende handen door alcohol?

Bij trillende handen door alcohol is de huisarts de eerste stap, omdat veilig stoppen dan een arts vraagt. De verslaving zelf is iets anders: de reden dat je drinkt. Daar begint mijn online traject. Daar kies je rechtstreeks voor, zonder verwijzing. Wil je liever persoonlijke begeleiding van een behandelaar, dan is er de verslavingszorg. Zoek je lotgenoten, dan is er een zelfhulpgroep.

Van verslaving naar vrij leven is er om te stoppen met drinken, ook als je het al vaker hebt geprobeerd en het verlangen steeds terugkwam. Het traject begint bij de reden dat je drinkt. In elf online stappen doorzie je wat alcohol je werkelijk geeft. Zodra die reden wegvalt, verdwijnt de behoefte en is stoppen een keuze in plaats van een verbod.

Het veilige lichamelijke stoppen regel je met je huisarts; het traject kies je zelf en je begint wanneer je wilt: bekijk het traject.

Volgens Jellinek zijn zelfhulpgroepen over het algemeen een goede manier om drankproblemen te overwinnen, en een effectieve vorm van nazorg. De AA werkt met twaalf stappen en heeft op sommige punten andere uitgangspunten dan mijn methode. Het is een andere route. Bij de AA steunen lotgenoten elkaar in het niet drinken. Mijn traject begint bij de reden dat je drinkt. Meer hierover lees je in Anonieme Alcoholisten en hulp bij alcoholverslaving.

Veelgestelde vragen