Antabus: helpt het jou stoppen met drinken?

Let op: Na lang of zwaar drinken bespreek je het stoppen eerst met je huisarts.

Misschien heeft je arts Antabus voorgesteld en wil je weten wat het precies doet. Het middel maakt drinken tijdelijk onmogelijk, maar brengt ook medische aandachtspunten mee. De vraag wat je na het stoppen met de tabletten wilt, hoort daar eveneens bij.

Hieronder lees je eerst wat Antabus is en doet, hoe lang het werkt en in je lichaam blijft, wie het niet mag gebruiken en wat onderzoek zegt. Daarna gaat het over wat een tablet niet regelt: de reden dat je drinkt. Daar begint mijn Doorzien-methode, de basis van Van verslaving naar vrij leven.

In dit artikel

• Wat is Antabus en hoe helpt het bij stoppen met drinken?
• Wat gebeurt er als je drinkt terwijl je Antabus slikt?
• Hoe lang werkt Antabus, en hoe lang blijft het in je lichaam?
• Wie mag Antabus niet gebruiken, en wanneer bel je een arts?
• Werkt Antabus? Wat zegt onderzoek?
• Waarom is Antabus 'niet mogen', en wat betekent dat voor later?
• Wat gebeurt er op de ochtend dat je de tablet overslaat?
• Hoe wordt stoppen met drinken van jou, met of zonder Antabus?
• Veelgestelde vragen

Wat is Antabus en hoe helpt het bij stoppen met drinken?

Antabus is een medicijn bij alcoholverslaving met de werkzame stof disulfiram: het zorgt dat je ziek wordt als je alcohol drinkt. Apotheek.nl noemt het een ontwenningsmiddel, sinds 1948 op de markt en alleen op recept. Volgens het Farmacotherapeutisch Kompas remt het een enzym dat alcohol afbreekt. Daardoor hoopt aceetaldehyde zich op in je bloed, een giftig afbraakproduct van alcohol. Drink je, dan word je daar binnen enkele minuten beroerd van.

In Nederland zijn er twee producten met dezelfde stof: Antabus, een bruistablet van 400 milligram, en Refusal, een tablet van 250 milligram. Jellinek legt het idee erachter uit: 's ochtends is de keuze om niet te drinken eenvoudiger te maken dan 's avonds. Voor sommige mensen geeft het innemen vooraf duidelijkheid voor die dag.

Wat de tablet niet verandert, is wat je in het glas zoekt. Daar begint mijn methode; verderop lees je waarom.

Wat gebeurt er als je drinkt terwijl je Antabus slikt?

Drink je terwijl je Antabus slikt, dan krijg je binnen vijf tot tien minuten klachten. Apotheek.nl noemt een rood gezicht, bonzende hoofdpijn, zweten, misselijkheid, braken en duizeligheid. Zo'n reactie duurt een half uur tot enkele uren. Volgens het Kompas volgt daarna meestal een diepe slaap en volledig herstel.

Een reactie kan ernstig zijn, vooral wanneer er meer alcohol is gedronken. Het Kompas en de bijsluiter noemen een onderdrukte ademhaling, het wegvallen van de bloedsomloop, hartritmestoornissen, een hartinfarct, bewusteloosheid en plotselinge dood. De bijsluiter van Refusal zegt dat dan direct een arts gewaarschuwd moet worden, omdat een ziekenhuisopname nodig kan zijn.

Ook sommige voedingsmiddelen en medicijnen kunnen alcohol bevatten. Zelfs alcohol inademen kan volgens Apotheek.nl klachten geven. De Amerikaanse bijsluiter noemt daarnaast azijn, hoestdrank en aftershave.

Hoe lang werkt Antabus, en hoe lang blijft het in je lichaam?

Één tablet werkt volgens Jellinek in principe 24 uur, maar een reactie op alcohol kan nog tot veertien dagen na je laatste tablet optreden. AlcoholInfo zegt dat je na het stoppen nog twee weken klachten kunt krijgen als je alcohol drinkt.

In je lichaam gaat het zo. Volgens het Farmacotherapeutisch Kompas is de helft van de stof na ongeveer 25 uur uitgescheiden, en 80 procent na zes dagen. Een dalende hoeveelheid in je bloed betekent niet dat het risico op een reactie voorbij is.

Je begint pas als je minstens twaalf uur niet hebt gedronken. Na een oplaaddosis van twee of drie dagen neem je het elke dag, of twee keer per week een grotere dosis. Een bruistablet los je op in een kwart glas water of vruchtensap. Apotheek.nl raadt een vast tijdstip aan, het liefst 's ochtends.

Bijwerkingen zijn onder meer slaperigheid, hoofdpijn en in het begin een metaal- of knoflooksmaak. De eerste paar dagen mag je volgens Apotheek.nl niet autorijden.

Wie mag Antabus niet gebruiken, en wanneer bel je een arts?

Volgens het Kompas en de bijsluiter gebruik je Antabus niet als je onder invloed bent van alcohol. Dat geldt ook bij hartfalen, ernstig hersenletsel, levercirrose met vocht in de buik of een psychose. Bij angina pectoris of een eerder hartinfarct is de kans op ernstige klachten groter. Voorzichtigheid geldt onder meer bij diabetes, epilepsie en een minder goed werkende lever. Bij zwangerschap gebruik je het alleen op strikte indicatie.

Disulfiram verandert de werking van sommige medicijnen, zoals bloedverdunners, fenytoïne, theofylline en diazepam. Met metronidazol of isoniazide combineer je het niet, omdat je dan verward of psychotisch kunt worden. Vertel je arts en apotheker dus alles wat je gebruikt.

Waarschuw je arts bij een gele huid of gele ogen, donkere urine, jeuk, buikpijn of misselijkheid, want dat kan op leverschade wijzen. Ook bij pijn op de borst, benauwdheid of hartkloppingen. Heb je gedronken en word je erg benauwd, suf of niet goed aanspreekbaar, bel dan 112.

Bij langdurig of zwaar gebruik van alcohol kan plotseling stoppen een ernstig onthoudingssyndroom veroorzaken. Langdurig gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen vraagt vaak om geleidelijke afbouw in overleg met een arts. Ontwenning van GHB kan ernstig en soms levensbedreigend zijn. Ontgifting van opioïden hoort doorgaans begeleid te worden. Overleg met je huisarts voordat je iets verandert.

Dat geldt ook als je aan Antabus begint: bespreek eerst met je huisarts of je veilig kunt stoppen met drinken. Gaat het zo slecht dat je aan zelfdoding denkt, dan is 113 Zelfmoordpreventie gratis bereikbaar via 113. Lees verder bij Thuisarts, Apotheek.nl en het Farmacotherapeutisch Kompas.

Werkt Antabus? Wat zegt onderzoek?

Ja, Antabus werkt als je het met steun inneemt. De richtlijn Stoornissen in het gebruik van alcohol uit 2023 zegt dat disulfiram waarschijnlijk helpt om niet te drinken, mits je het met ondersteuning of onder toezicht inneemt. Met die ondersteuning is het daar zelfs de eerste keuze als je helemaal wilt stoppen.

Er is een kanttekening. In geblindeerde studies werd geen duidelijk effect gevonden. Volgens de richtlijn past dat bij een middel waarvan de werking mede berust op weten dat je het inneemt: juist die wetenschap speelt een rol in hoe het werkt. Het Kompas zegt: gebruik het niet als enige behandeling, maar naast intensieve psychologische of psychiatrische begeleiding.

Er zijn ook andere medicijnen. Acamprosaat vermindert volgens het Kompas de hunkering naar alcohol, naltrexon de belonende werking en de trek. Meestal begint een verslavingsarts met zulke medicijnen, of een andere arts die met hem overlegt. Wie wat doet, lees je in psycholoog of verslavingsarts.

Waarom is Antabus 'niet mogen', en wat betekent dat voor later?

Antabus maakt het glas gevaarlijk, maar niet minder aantrekkelijk. Jellinek zegt het eerlijk: Antabus neemt het verlangen naar alcohol niet weg. Het verlangen blijft, alleen de weg ernaartoe is afgesloten. Dat is stoppen op niet mogen.

Voor sommige mensen geeft een vast innamemoment rust: de beslissing om die dag niet te drinken is al eerder genomen. Alleen verandert een verbod niets aan de reden dat je drinkt. Je zoekt in het glas nog steeds ontspanning, een streep onder de dag of het gevoel erbij te horen.

De vraag is dus ook wat er gebeurt als je arts en jij besluiten ermee te stoppen. Is de reden er dan nog, dan komt de behoefte terug zodra de werking voorbij is. Is de reden weggevallen, dan valt er niets meer te weerstaan. Er is niets dat je niet mag. Je wilt alleen niet meer.

Online traject · elf stappen

Van verslaving naar vrij leven

Elke verslaving heeft twee kanten: het drinken zelf, en de reden dat je drinkt. In elf stappen laat ik je zien waarom je drinkt en doorzie je wat het glas je werkelijk geeft. Zo stop je met drinken, eenvoudiger dan je denkt.

€197 Bekijk het traject →

Wat gebeurt er op de ochtend dat je de tablet overslaat?

Op de ochtend dat je de tablet overslaat, blijkt vaak dat de onderhandeling met jezelf alleen is verschoven. Sommige mensen merken dat het gesprek met zichzelf niet verdwijnt, maar naar de ochtend verhuist. Neem ik hem vandaag? Zaterdag is dat feest.

Je blijft met jezelf onderhandelen zolang er een verbod staat en een deel van je nog iets zoekt in het glas. Bij Antabus krijgt die onderhandeling een eigen vorm: omdat het middel na je laatste tablet nog een tijd werkt, kan het rekenen al dagen voor een feest beginnen.

Soms valt pas later op dat je vaker een tablet overslaat. Je vergeet een ochtend, stelt een nieuw recept uit of merkt dat je liever ruimte houdt om te drinken. Je regelt de aanleiding zo zelf. Het is geen karakterfout. Het laat zien dat de reden om te drinken er nog is.

Dat is geen reden om Antabus af te raden. Het laat alleen zien waar de tablet ophoudt. Bespreek het met je arts als je merkt dat je tabletten overslaat.

Hoe wordt stoppen met drinken van jou, met of zonder Antabus?

Stoppen met drinken wordt van jou als je begint bij de reden dat je drinkt, met of zonder Antabus. Je zoekt in het glas rust aan het eind van de dag. Daaronder zit vaak een negatieve gedachte over jezelf: zonder glas kan ik niet ontspannen. Zolang je die gelooft, is Antabus een hek om iets wat je nog steeds wilt.

Kijk dan wat het glas met die rust doet. Het ontspant even, en daarna volgen onrustig slapen, een dof hoofd en de volgende avond dezelfde onrust, net iets sterker. Het glas lost de onrust niet op, het schuift hem door. Wie dat doorziet, heeft geen reden meer om te drinken, en dus geen hek meer nodig om weg te blijven.

Van verslaving naar vrij leven laat je dat in elf stappen online doorzien. Het is een volwaardige route om te stoppen met drinken: zodra de reden wegvalt, verdwijnt de behoefte en hoef je niets meer te weerstaan.

Het is bedoeld voor wie wil stoppen en merkt dat het verlangen steeds terugkomt, ook als je al vaker bent gestopt en weer begonnen: dan bestaat de reden nog, en daar begint het.

Je hebt er geen verwijzing voor nodig en je begint wanneer je wilt, of je nu Antabus slikt of niet; over de tablet en je dosis beslis je met je arts. Je kunt het traject bekijken en zelf zien of het bij je past. Meer over drinken en stoppen lees je in alcoholverslaving, stoppen met drinken en wilskracht werkt niet.

Veelgestelde vragen