Temazepam afbouwen: hoe doe je dat veilig?
Polle van den DopHet doosje ligt in de la van je nachtkastje. Misschien kreeg je temazepam voor een paar slechte weken en sliep je er eindelijk weer door. Inmiddels hoort de pil bij je avond. Je wilt ervan af, maar vraagt je af of je straks nog wel slaapt.
Hier lees je eerst hoe temazepam afbouwen veilig gaat. Wie helpt je daarbij, welke stappen zet je en welke klachten kun je krijgen? Ook lees je wat je doet als je wakker ligt.
Daarna gaat het over je avond rond de pil en de reden dat je hem neemt. Bij die reden begint de Doorzien-methode. Daarop is mijn online traject Van verslaving naar vrij leven gebouwd. Zodra die reden wegvalt, verdwijnt de behoefte aan de pil. Het afbouwen van de dosis zelf doe je met je arts.
In dit artikel
- Hoe bouw je temazepam veilig af?
- Is stoppen met temazepam gevaarlijk?
- Is temazepam verslavend?
- Welke klachten krijg je als je minder temazepam neemt?
- Wat doe je als je niet slaapt tijdens het afbouwen?
- Wat zoek je eigenlijk in de slaappil?
- Waarom draait je hele avond om die ene pil?
- Waarom is afgebouwd nog niet hetzelfde als vrij?
- Wie helpt je van temazepam af, ook van de reden?
- Veelgestelde vragen
Hoe bouw je temazepam veilig af?
Je bouwt temazepam af door in stappen steeds minder te nemen, volgens een plan van je huisarts of apotheker. Thuisarts zegt het kort: stoppen met slaappillen doe je langzaam. Apotheek.nl schrijft dat je na meer dan twee weken achter elkaar langzaam afbouwt, in overleg met je arts of apotheker.
De grootte van elke stap en de duur zijn voor iedereen anders. Daarom staat hier geen schema. Dat stelt je arts of apotheker met je op, passend bij hoeveel je neemt, hoe lang al en wat je verder gebruikt.
Soms stelt je arts voor om eerst over te stappen op diazepam. Dat werkt langer, dus je kunt in kleinere stappen minderen. Voor het omrekenen heeft de apothekersvereniging KNMP een rekenhulp waar temazepam ook in staat. Dat rekenwerk laat je aan je apotheker. De routes op een rij, volgens de bronnen:
| Route | Wat de bronnen erover zeggen |
|---|---|
| Afbouwen met temazepam zelf | Langzaam minder nemen, in overleg met arts of apotheker (Apotheek.nl, Thuisarts) |
| Eerst overstappen op diazepam | Kleinere stappen; wel slaperiger overdag en helemaal niet rijden (Thuisarts); bij ouderen niet de voorkeur, door sufheid en kans op vallen (Kennisdocument) |
| Afbouwen met extra behandeling | Naast het minderen bijvoorbeeld gedragstherapie (Jellinek) |
| Via de verslavingszorg | Stoppen met benzo's kan ook bij een instelling voor verslavingszorg (DRUGSinfo) |
| Ontgifting in een kliniek | Een route voor wie veel gebruikt (Jellinek) |
Zo pak je temazepam afbouwen aan:
- Vertel de arts die je temazepam voorschrijft dat je wilt stoppen.
- Vertel alles wat je neemt. Ook alcohol, andere pillen, pijnstillers of drugs.
- Vraag je apotheker om mee te kijken. Die zorgt dat je tabletten bij het plan passen.
- Kies samen een week om te beginnen waarin geen spannende dingen gebeuren.
- Vertel je partner of een vriend dat je gaat stoppen.
- Laat na elke stap weten hoe het gaat. Bij hevige klachten kan je arts de volgende stap uitstellen.
- Bespreek ook het slecht slapen waarvoor je de pil ooit kreeg.
Die punten komen uit Thuisarts en het Kennisdocument Benzodiazepinen voor zorgverleners.
Is stoppen met temazepam gevaarlijk?
Ja, na langer gebruik kan in één keer stoppen gevaarlijk zijn. Je lichaam is dan aan de pil gewend. Het Farmacotherapeutisch Kompas noemt als onthoudingsverschijnselen onder meer extreme angst, rusteloosheid en verwardheid. Het Kennisdocument noemt voor ernstige gevallen ook een delirium, hallucinaties en stuipen. Volgens DRUGSinfo kan zelfs een epileptische aanval komen, ook bij mensen zonder epilepsie.
Heb je temazepam maar een paar dagen achter elkaar genomen? Dan kun je volgens Apotheek.nl in één keer stoppen. Neem je het langer dan twee weken achter elkaar, dan bouw je af in overleg met je arts of apotheker.
Temazepam werkt kort. Volgens het Kompas is de helft van de stof na 7 tot 11 uur uit je lichaam. Daardoor kunnen klachten snel beginnen. Het Kennisdocument noemt bij zo'n kortwerkend middel twee tot drie dagen na het stoppen.
Let ook op wat je erbij neemt. Alcohol versterkt de werking van temazepam, schrijft het Kompas. Volgens DRUGSinfo kan je ademhaling dan gevaarlijk traag worden of stoppen. Met opioïden, sterke pijnstillers, is er kans op ernstige sufheid, een onderdrukte ademhaling, coma en overlijden. Zie ook oxazepam en alcohol.
Bel meteen 112 als iemand een aanval met schokken krijgt, niet goed wakker wordt, nauwelijks ademt, of in de war is en dingen ziet die er niet zijn. Bel je huisarts als je veel stopklachten hebt, of als ze na het stoppen langer dan drie weken blijven. Zo staat het op Thuisarts.
Bij langdurig of zwaar gebruik van alcohol kan plotseling stoppen een ernstig onthoudingssyndroom veroorzaken. Langdurig gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen vraagt vaak om geleidelijke afbouw in overleg met een arts. Ontwenning van GHB kan ernstig en soms levensbedreigend zijn. Ontgifting van opioïden hoort doorgaans begeleid te worden. Overleg met je huisarts voordat je iets verandert.
Word je zo somber dat je aan de dood denkt, bel dan gratis 113 Zelfmoordpreventie. Zie ook cold turkey stoppen.
Is temazepam verslavend?
Ja, temazepam kan verslavend zijn, zeker als je het elke nacht neemt en langer dan een paar weken. Apotheek.nl schrijft dat je een grote kans hebt op ontwenningsverschijnselen als je stopt nadat je het langer dan twee weken elke dag hebt gebruikt. Volgens DRUGSinfo groeit de kans op verslaving bij gebruik langer dan een aantal weken.
Je lichaam went aan de pil. Volgens Jellinek werkt een slaapmiddel bij dagelijks gebruik al na twee weken minder goed. Ook raak je gewend aan het idee dat je zonder de pil niet kunt slapen.
Daarom is temazepam bedoeld voor korte tijd. Het Kompas noemt bij voorkeur een paar dagen tot twee weken, en hooguit vier weken, het afbouwen meegeteld. Neem je het al jaren, dan zegt dat iets over de pil, niet over jou. Signalen volgens DRUGSinfo: je hebt meer nodig, de pil werkt minder, of je krijgt klachten als je een nacht overslaat. Meer lees je in verslaafd aan slaappillen en medicijnverslaving.
Welke klachten krijg je als je minder temazepam neemt?
Als je minder temazepam neemt, kun je vooral slechter slapen, onrustig of gespannen zijn, en meer angst of nare dromen hebben. Volgens Thuisarts komt dat doordat je gewend of verslaafd bent geraakt aan de slaappil. Het verloop verschilt per persoon:
| Wat | Wat de bronnen zeggen |
|---|---|
| Vaak | Slechter slapen, onrust, spanning, angst, nare dromen, somber, snel boos, hoofdpijn, zweten, rillingen, duizelig (Thuisarts) |
| In ernstige gevallen | Hartkloppingen, overgevoelig voor licht en geluid, trillen, delirium, hallucinaties, stuipen (Kennisdocument) |
| Wanneer ze beginnen | Bij een kortwerkend middel als temazepam na twee tot drie dagen (Kennisdocument); vooral bij een hoge dosis soms al voor de volgende inname (Kompas) |
| Slechter slapen dan eerst | Deze terugslag duurt bij een kortwerkend slaapmiddel meestal één of twee nachten (Kennisdocument) |
| Hoe lang het duurt | Vaak binnen twee weken hersteld (Kennisdocument); slapen gaat meestal na een paar weken beter (Thuisarts); soms een maand (Jellinek) |
Omdat temazepam kort werkt, merk je een stap vaak sneller dan bij een langwerkend middel als diazepam. Valt een stap tegen, bel dan je arts. Samen kijken jullie of het tempo lager kan.
Wat doe je als je niet slaapt tijdens het afbouwen?
Slaap je slecht tijdens het afbouwen, neem dan niet op eigen houtje een pil extra. Het slechte slapen is meestal tijdelijk. Het Kennisdocument noemt voor deze terugslag meestal één of twee nachten. Volgens Thuisarts gaat slapen meestal na een paar weken beter.
Blijft het langer, dan kan je oude slaapprobleem er gewoon nog zijn. Dat zoek je uit met je huisarts.
Voor het slapen zelf is er hulp zonder pil. Thuisarts noemt vaste tijden om naar bed te gaan en op te staan, daglicht in de ochtend, en overdag actief zijn. Blijf je slecht slapen, dan noemt Thuisarts onder meer een online slaaptraining, slaap-oefentherapie en korter in bed liggen als behandeling.
Na een nacht wakker liggen lijkt de pil al snel de oplossing voor je slaap. Vergelijk wat je op zo'n moment denkt met wat er werkelijk aan de hand is:
| Wat je na een slechte nacht denkt | Wat er werkelijk aan de hand is |
|---|---|
| Met de pil val ik zo in slaap. | Na een paar weken elke nacht deed de pil al minder (Apotheek.nl). |
| Vannacht lig ik tenminste niet wakker. | De ochtend erna is suf, en autorijden moet wachten (Apotheek.nl). |
| Met één pil extra ben ik morgen fit. | Het afbouwen schuift op, en morgenavond komt dezelfde vraag terug. |
| Zonder slaap ik nooit meer. | De terugslag duurt meestal één of twee nachten (Kennisdocument). |
Een slechte nacht bewijst dus niet dat je de pil nodig hebt. Je lichaam leert weer zonder hulp in te slapen.
Wat zoek je eigenlijk in de slaappil?
In de slaappil zoek je slaap: vannacht niet wakker liggen. En die slaap komt ook echt. Volgens Apotheek.nl word je binnen een uur slaperig en rustig.
Rond de pil herhaalt zich vaak elke avond hetzelfde. Volgens de Doorzien-methode verloopt dat in een vicieuze cirkel met vijf stappen:
De aanleiding. Het wordt laat, het huis wordt stil, of je denkt aan de drukke dag van morgen.
De verwachting. Met de pil slaap ik zeker. Zonder lig ik uren te malen.
Het gebruik. Je neemt hem en zakt weg. Dat effect is echt.
De nasleep. Een trage ochtend, een wazig hoofd, en tegen de avond de vraag of het vannacht zonder lukt.
De conclusie. Ik kan niet meer slapen op eigen kracht.
Onder de verwachting ligt ook een gedachte over jezelf: mijn lichaam kan niet meer uit zichzelf slapen. Elke nacht met de pil lijkt te bevestigen dat die gedachte klopt. Maar je weet niet hoe die nacht zonder pil was verlopen.
Met het schema bouw je de stof af. De reden dat je de pil neemt blijft daarmee staan: de pil lost je slapen niet op. De conclusie dat je niet zonder kunt slapen maakt hem elke avond meer nodig. Elke stap voelt dan alsof je slaap wordt afgepakt.
Elke verslaving heeft twee kanten: het gebruik zelf, en de reden dat je gebruikt. In elf stappen laat ik je zien waarom je gebruikt en doorzie je wat temazepam je werkelijk geeft. Zo stop je met temazepam, eenvoudiger dan je denkt. Het afbouwen regel je met je arts; dit traject gaat over de verslaving zelf.
Waarom draait je hele avond om die ene pil?
Je hele avond draait om die ene pil omdat hij in je hoofd al uren eerder begint dan het moment dat je hem neemt.
Soms zorg je zelf voor de omstandigheden van die avond. Je blijft later op omdat de pil straks toch helpt. Je drinkt na het eten nog koffie of slaat de wandeling over. Elke keuze heeft op zichzelf een gewone reden. Pas achteraf zie je hoe ze samenhangen en hoe je zo zelf een aanleiding regelt. Dat is geen verwijt. Het beschrijft wat er gebeurt als de pil in je hoofd onmisbaar is geworden.
Soms neem je niets extra en lig je toch uitgeput in bed. Je hebt de hele avond getwijfeld over de oude hoeveelheid. Je zegt nee en vraagt je even later af of je het toch zult doen. Je hebt niets gebruikt, maar de hele avond draaide om de pil.
Een avond op wilskracht laat alleen zien dat de reden om de pil te nemen er nog is. Over dezelfde cirkel met een glas lees je in alcohol en slapen. Hoe het bij een andere slaappil gaat, lees je in zolpidem afbouwen.
Waarom is afgebouwd nog niet hetzelfde als vrij?
Afgebouwd betekent dat je de laatste stap van het schema hebt gezet. Vrij betekent dat je geen reden meer hebt om de pil te nemen. Het eerste regelt je arts. Het tweede begint bij wat je in de pil zoekt. Soms blijft er na het schema een strip in de la liggen, voor het geval dat.
Zolang je in de pil nog je slaap zoekt, blijf je met jezelf onderhandelen. Je bedenkt dat morgen belangrijk is en dat het vannacht dus mag. Of je denkt dat één keer nog geen gewoonte is.
Achter dat onderhandelen zit vaak een verbod. Het schema van je arts blijft gewoon staan, want dat is medisch nodig. Maar als een grens in je hoofd als een verbod voelt, roept die verzet op. Bij niet mogen let je elke avond op of je je aan die grens houdt. Niet willen ontstaat als je doorziet dat de pil je slapen niet oplost en de reden om hem te nemen wegvalt. Er is niets dat je niet mag. Je wilt alleen niet meer.
Na het stoppen zal er op een onrustige avond nog eens een gedachte opkomen: zal ik toch? Dat is nog geen keuze. Het is een oude gewoonte. Je hand kan ook nog naar de plek grijpen waar een lichtknop vroeger zat, terwijl die al jaren ergens anders zit. Je hoeft die gedachte niet weg te duwen. Zonder reden om de pil te nemen gaat ze vanzelf weer voorbij.
Zijn de klachten echt te zwaar, leg dat dan aan je arts voor.
Het tempo is aan je arts. Wat je in de pil zoekt, zie je zelf.
Wie helpt je van temazepam af, ook van de reden?
Je huisarts en je apotheker helpen je lichaam veilig van temazepam af: zij begeleiden het afbouwen. Voor de verslaving zelf is er mijn online traject Van verslaving naar vrij leven. Daarin gaat het om de reden dat je de pil neemt en om het verlangen dat elke avond terugkomt.
Het medische deel begint bij je voorschrijver. Het Kennisdocument raadt aan de apotheker er vroeg bij te halen. Volgens DRUGSinfo kan het ook via de verslavingszorg, en Jellinek noemt extra behandeling zoals gedragstherapie.
Het traject is er om van de slaappil af te komen. Het is bedoeld voor wie wil stoppen en merkt dat het verlangen naar de pil steeds terugkomt. Ook als je al eerder bent afgebouwd en weer begon. In elf stappen zie je waarom je hem neemt en doorzie je wat de pil je werkelijk geeft. Zodra de reden om hem te nemen wegvalt, verdwijnt de behoefte. Dan hoef je niets meer te weerstaan.
Je hebt er geen verwijzing voor nodig en begint wanneer je wilt: bekijk het traject. Het afbouwschema loopt intussen door; het tempo van je dosis blijft bij je arts. Waarom een verbod zelden blijft werken, lees je in wilskracht werkt niet. Over rust zoeken in een middel gaat gebruiken om rustig te worden.
De eerste weken na de laatste pil zijn een tijd van wennen. Een slechte nacht in die weken komt vaak nog door eerder gebruik. Die zegt weinig over hoe jij straks slaapt. Hoe het bij andere benzo's gaat, lees je in oxazepam afbouwen en lorazepam afbouwen.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt het afbouwen van temazepam?
+
Hoe lang het afbouwen van temazepam duurt, verschilt per persoon. Je arts of apotheker bepaalt het tempo met je, en kan een stap uitstellen als het zwaar is. Langzaam gaan is geen mislukking.
Hoe lang slaap je slecht als je stopt met temazepam?
+
Slecht slapen na het stoppen met temazepam duurt vaak kort. Het Kennisdocument noemt voor de terugslag na een kortwerkend slaapmiddel meestal één of twee nachten. Volgens Thuisarts gaat slapen meestal na een paar weken beter. Blijven de klachten na het stoppen langer dan drie weken, bel dan je huisarts.
Is temazepam een benzo?
+
Ja. Temazepam hoort bij de benzodiazepinen, schrijft Apotheek.nl. Het is een slaapmiddel dat kort werkt. Voor het stoppen geldt hetzelfde als bij andere benzo's: na langer gebruik geleidelijk, samen met je arts.
Mag je alcohol drinken als je temazepam afbouwt?
+
Drink liever geen alcohol als je temazepam afbouwt. Alcohol versterkt de werking van temazepam, zoals de sufheid. Samen kunnen ze je ademhaling gevaarlijk vertragen, schrijft DRUGSinfo. En wie een glas neemt om toch te slapen, ruilt de ene verwachting in voor de andere.
Kun je temazepam en diazepam tegelijk afbouwen?
+
Of je temazepam en diazepam tegelijk kunt afbouwen, bepaalt je arts. Soms stap je eerst van temazepam over op diazepam en bouw je daarna alleen de diazepam af. Gebruik je ze allebei, vertel dat dan aan je arts en apotheker, zodat er één plan komt.
Mag ik autorijden tijdens het afbouwen?
+
Of je mag autorijden tijdens het afbouwen, hangt af van je dosis en van het middel. Temazepam kan je rijvaardigheid beïnvloeden, schrijft het Farmacotherapeutisch Kompas. Hoe lang je na inname niet rijdt, hangt volgens Apotheek.nl af van je dosis. Stap je over op diazepam, dan mag je volgens Thuisarts helemaal niet rijden. Vraag je apotheker wat voor jou geldt.
Bronnen
- SIR Institute for Pharmacy Practice and Policy: Kennisdocument Benzodiazepinen
- Farmacotherapeutisch Kompas: Temazepam
- KNMP: Rekenhulp voor benzodiazepinen afbouw
- Apotheek.nl: Temazepam
- Thuisarts: Ik wil stoppen met slaappillen
- Thuisarts: Ik blijf slecht slapen en kies een behandeling
- DRUGSinfo: Hoe stop je met slaap- en kalmeringsmiddelen?
- DRUGSinfo: Risico's van benzo's
- Jellinek: Kun je verslaafd raken aan slaap- en kalmeringsmiddelen?
- Jellinek: Hoe kun je ontwennen van slaap- en kalmeringsmiddelen?
Wil je van de temazepam af, ook van de reden dat je hem neemt?
Bijna alle hulp begint bij het gebruik zelf: jezelf tegenhouden, sterk blijven. Van verslaving naar vrij leven begint bij de andere kant. In elf stappen laat ik je zien waarom je gebruikt en doorzie je wat temazepam je werkelijk geeft. Zodra de reden wegvalt, verdwijnt de behoefte: je gaat van niet meer mogen naar niet meer willen. Zo stop je met temazepam, eenvoudiger dan je denkt. Het afbouwen blijft bij je arts; dit traject gaat over de verslaving zelf, de reden dat je gebruikt.
Bekijk het traject →€197 · online, in je eigen tempo
Lees ook
Geschreven door
Polle van den Dop
Verslavingscoach en maker van de methode achter Verslaving Doorzien
Ik help mensen stoppen met hun verslaving. Daarvoor ontwikkelde ik Van verslaving naar vrij leven, een online traject van elf stappen. Je hoeft niet sterker te worden. Je hoeft alleen te doorzien wat gebruik je werkelijk geeft. Lees waar de methode op rust.



